Vís undanfarnu úrslit
Verkætlanir, sum eru í gongd
Afturat vanliga arbeiðinum, arbeiðir Havstovan við fleiri verkætlanum. Summar av hesum ger stovnurin einsamallur, meðan aðrar verða framdar í samstarvi við føroyskar ella útlendskar granskingarstovnar og/ella vinnuna. Verkætlanirnar eru oftast heilt ella partvíst fíggjaðar uttan fyri Havstovuna.
MeCCAM – Measures for Climate Change Adaptation and Mitigation in European fisheries
Fígging: Horizon EuropeÁbyrgd á Havstovuni: Jan Arge Jacobsen
Endamálið við MeCCAM verkætlanini er at útvega fiskivinnuni í Norðureysturatlantshavi nýskapandi, vísindaliga grundaðar loysnir til at laga seg til veðurlagsbroytingarnar og minka um ávirkanina, sum fiskivinnan hevur á umhvørvið. Les meira
PHATE – Marine phycotoxins in the Arctic: an emerging climate change risk
Fígging: NorðforskÁbyrgd á Havstovuni: Ian Salter
Endamál við verkætlanini er at veita heildarfevnandi váðametingar og tillagingaramboð, sum taka hædd fyri stórskala havtilgongdum og tí vistfrøðiliga samanhanginum í Arktis. Les meira
Henda verkætlanin hevur til endamáls at víðarimenna nýtsluna av innvigingardátum frá fiskivinnuni sum stuðul í stovnsmetingum hjá Havstovuni. Verkætlanin byggir á úrslit frá pilotverkætlanini í 2023-2024, sum vísti, at innvigingartøl frá landingum kunnu geva virðismikla stuðlandi vitan til verandi staksýni og styrkja dátugrundarlagið undir stovnsmetingum. Les meira
PHYTO-TRAITS – Morphological and nutritional traits of phytoplankton in Faroe Islands, Greenland and North Atlantic Ocean
Fígging: Havgransking í NorðuratlantshaviÁbyrgd á Havstovuni: Ian Salter
Endamálið við verkætlanini er at skilja broytingar og teir havfrøðiligu stýrifaktorarnar fyri eginleika-vistfrøði hjá plantuplanktoni í Norðuratlantshavi. Plantuplanktonsamfeløg og havfrøðilig viðurskifti broytast orsakað av veðurlagsbroytingum og havsúrgan, men árinini á føðslueginleikarnar, sum stýra planktonføðiketum, eru óviss. Les meira
Fleiri fiskasløg av vinnuligum týdningi, so sum upsi og toskur, liva sum yngul inni við land í taraskógi o.l., áðrenn fiskurin fer út á Landgrunnin og legst aftrat vaksna stovninum. Sera avmarkað vitan er um fiskin tað tíðarskeiðið, hann er inni á firðunum, og ongar regluligar kanningar eru, sum kunnu lýsa gongdina. Les meira
Seinastu árini hava ábendingar verið um broytingar í støðuni hjá føroyskum toski, serliga tá fiskurin er rak og leitar nærri landi eftir føði. Hetta hevur víst tørvin á betri og meira samanhangandi dátugrundarlagi fyri at fylgja gongdini hjá fiskastovnunum gjøgnum alt árið. Les meira
Føði og tilgongd hjá føroyskum botnfiski
Áramál: 2026Fígging: Fiskivinnugransking (FVG)Ábyrgd á Havstovuni: Inga Kristiansen
Nøgd av subartiskum sjógvi á opnum havleiðum, saman við lokalum viðurskiftum, er týdningarmikil fyri stovnstødd hjá toski og hýsu. Hesin sjógvurin kann hava stórar mongdir av djóraæti, ið er høvuðsføði hjá yngli. Hetta er høvuðsføði hjá toska- og hýsuyngli og eisini hjá hvítingsbróðir og nebbasild, ið eru týdningarmikil føði hjá +1 ára gomlum botnfiski. Les meira
Brúkaravinarlig yvirlit av opnum og stongdum fiskileiðum
Áramál: 2026Fígging: FiskivinnuroyndirÁbyrgd á Havstovuni: Sólvá K. Eliasen
Endamálið við verkætlanini er at útbyggja heimasíðuna hjá Havstovuni (hav.fo), soleiðis at til ber at síggja nær og hvar ymiskir skipabólkar/fiskireiðskapir kunnu fiska ígjøgnum árið í føroyskum sjóøki. Les meira
Hvussu kunnu skipsdagbøkur og innvigingartøl brúkast í stovnsmeting av reyðsprøku og tungu?
Ábyrgd á Havstovuni: Hannipoula Olsen
Endamálið við hesi verkætlan er at útgreina og lýsa, hvussu taltilfar frá skipsdagbókum og innvigingarskipanum á landingarmiðstøðum kann nýtast í framtíðar stovnsmeting av reyðsprøku og tungu, sum stuðlandi vísutøl fyri stovnsstødd og býti, tá ið taltilfar, so sum aldursbýtið í veiðuni (catch-at-age) og index frá árligu yvirlitstrolingunum, ikki eru nøktandi. Les meira
IEA-NOR fer at levera: eina røð av vistskipanarligum indikatorum og tilhoyrandi mørkum; fleirgeiraða gjøgnumskygda váðameting; vistskipanarútlit frá fáum árum til fleiri áratíggju inn í framtíðina; gjøgnumskygd og samvirkin amboð til at kanna og skilja núverandi og framtíðar støðu í vistskipanini í Norskahavinum og fiskiskapinum í økinum. Les meira
Genomic Architecture of Sex: exploring the role of environmental clines in the sex determination of Greenland halibut
Fígging: Havgransking í NorðuratlantshaviÁbyrgd á Havstovuni: Lise Helen Ofstad
Endamálið er at lýsa íleguhópin (genomiska bygnaðin) hjá svartkalva og hvussu hann broytist eftir Rygginum, við serligum atliti til kyn og landafrøði. Les meira
Samband millum laksaaling og upsa
Áramál: 2025Fígging: Uttanríkis- og vinnumálaráðiðÁbyrgd á Havstovuni: Ása Jacobsen
Ein tvídeild verkætlan, har annar parturin verður gjørdur av Firum og hin av Havstovuni. Les meira
ObsSea4Clim – Ocean observations and indicators for climate and assessments
Fígging: Horizon EuropeÁbyrgd á Havstovuni: Karin Margretha H. Larsen
Endamálið er at stuðla undir meiri nágreinum veðurlagsanalysum og -forsøgnum, bæði regionalt og globalt, og menna nøkur ítøkilg mál fyri burðardyggari framtíð. Les meira
Si-4-Eco – Silicate – gyre dynamics: consequences for north Atlantic ecological productivity
Fígging: Havgransking í NorðuratlantshaviÁbyrgd á Havstovuni: Hjálmar Hátún
The main objective is to investigate and quantify how the sub‐polar gyre in the north Atlantic affects the productivity of multiple trophic levels throughout the food web. Les meira
Faroe-AMOC – Termohalina rákið gjøgnum føroyskt sjóøki
Ábyrgd á Havstovuni: Karin Margretha H. Larsen
Í verkætlanini verður dentur lagdur á rákið av heitum og køldum sjógvi millum Norðuratlantshav og Arktis, og ávirkanina, sum hesir týdningarmiklu streymar hava á veðurlagið um okkara leiðir. Les meira
GloBECC – Gelatinous Lifeforms in Faroese waters: Biodiversity, Regional Connectivity, and Capacity building
Fígging: GranskingarráðiðÁbyrgd á Havstovuni: Ian Salter
Endamálið við hesi verkætlanini er at seta í verk eina føroyska hvalspýggju-yvirvøku, og at stovna og menna ein føroyskan hvalspýggju dátugrunn í GLoBECC við dátum, sum fara at fáast til vega í sambandi við sjókanningar, sum Havstovan, Firum og Bakkafrost longu gera. Les meira
BlueCea – Tracing the fate of Macroalgae with a focus on blue carbon processes in sub-arctic North Atlantic fjord ecosystems and beyond
Fígging: Havgransking í NorðuratlantshaviÁbyrgd á Havstovuni: Petur Steingrund
Veðurlagsbroytingar gera, at fleiri firðir verða ísfríir og tí kunnu taraskógir breiða seg. Umframt hetta benda metingar á, at núverandi framleiðsla av tara stendur fyri meginpartinum av CO2 upptøkuni í gróðri. Men um hetta CO2 verður endaliga botnsett ella endar aftur í luftini, vita vit ikki. Les meira
ClimeFishLink – Linking 80 years of variation in fish growth to climaticeffects on food webs, temperature and field metabolic rates using otolith chemistry
Fígging: Havgransking í NorðuratlantshaviÁbyrgd á Havstovuni: Petur Steingrund
Endamálið við verkætlanini er at kanna vøkstur hjá toski og hýsu undir Føroyum yvir eitt langt tídarskeið og at seta hetta í samband vid havstreymar, sjóvarhita og føði. Les meira
SEATRACK
Ábyrgd á Havstovuni: Jóhannis Danielsen
Endamálið er at kanna, hvar sjófuglurin er um veturin. Hetta verður gjørt við at seta goymslumerki á beinið á fuglinum. Fyri at fáa úrslitini úr goymslumerkjunum, má fuglurin fangast aftur, og tí er tað bert búfuglur, sum verður merktur. Les meira
Status viðvíkjandi fiski og havumhvørvi kring Føroyabanka
Fígging: FiskivinnuroyndirÁbyrgd á Havstovuni: Ian Salter
Endamálið er at savna allar dátur um Føroyabanka og havøkið kring Bankan. Granska og viðgera hesar dátur, fyri síðani at leggja hesar fram á ráðstevnu. Somuleiðis at fáa útgivið mest møguligt av hesi vitan til gleði fyri vinnu og samfelag í Føroyum. Les meira
Stovnsbygnaður hjá svartkalva í Norðuratlantshavi
Fígging: Norðurlandaráðið (AG-Fisk)Ábyrgd á Havstovuni: Luis Ridao Cruz
Endamálið við verkætlanini er at at fáa betri greiði á útbreiðslu og stovnsstødd hjá ymsu svartkalvastovnunum, soleiðis at góð ráðgeving kann veitast. Les meira
ISIHER – Implementing Stock Identification for sustainable harvesting of HERring
Fígging: The Research Council of NorwayÁbyrgd á Havstovuni: Eydna í Homrum
Høvuðsendamálið við ISIHER at eyðmerkja allar sildastovnar í Norskahavinum. Les meira
Bleytur makrelur og Kudoa-infektión
Ábyrgd á Havstovuni: Dánjal Petur Højgaard
Endamálið er at kortleggja og dokumentera trupulleikan hjá føroysku makrelvinnuni við „bleytum makreli“, sum stendst av mikroveruni Kudoa thyrsites. Les meira
TOPLINK – Marine top predators as ecosystem indicators in the central North Atlantic
Fígging: Havgransking í NorðuratlantshaviÁbyrgd á Havstovuni: Bjarni Mikkelsen
Endamálið er at kanna lívfrøði og vistfrøðiliga týdningin av havsúgdjórum í Norðurhøvum, við atliti til ávirkan av hav- og vistfrøðini tvørtur við rygginum millum Grønland og Hetland. Les meira
COPS – Dynamics of Calanus species linked to Oceanographic processes, Predators and carbon Sequestration
Fígging: Havgransking í NorðuratlantshaviÁbyrgd á Havstovuni: Eilif Gaard
Ætlanin er, at fáa betur greiði á nøgdum og samanseting av djóraæti eystan-, vestan-, og sunnan fyri Føroyar frá 1993 til 2023. Les meira
JERICO-S3 will provide a state-of-the-art, fit-for-purpose and visionary observational Research Infrastructure (RI), expertise and high-quality data on European coastal and shelf seas. Les meira
Útbreiðsla, lívfrøði og fiskiskapur eftir reyðsprøku og tungu undir Føroyum
Ábyrgd á Havstovuni: Hannipoula Olsen
Endamálið við verkætlanini er at fáa meira at vita um útbreiðslu, lívfrøði og fiskiskap av reyðsprøku og tungu undir Føroyum við tí fyri eyga at gera eina stovnsmeting av nevndu fiskasløgum. Les meira
FjordProcess – Key processes governing pelagic productivity in sub-arctic North Atlantic fjord ecosystems
Fígging: Havgransking í NorðuratlantshaviÁbyrgd á Havstovuni: Eydna í Homrum
Endamálið við verkætlanini er, at seta skjøtul á skipaðar kanningar í føroyskum firðum og sundum. Serligur dentur verður lagdur á at kanna sambandið millum firðir og sund og Landgrunnin. T.d. hvussu gróðurin á Landgrunninum ávirkar firðirnar, men eisini um gróðurin á firðunum ávirkar Landgrunnin. Les meira
Tíðindi
ICES-tilmæli fyri fiskiskap eftir gulllaksi og longu í 2027
26.06.2026
Altjóða havrannsóknarstovnurin, ICES, kunngjørdi fyrr í mánaðinum nýggjastu ráðgevingina fyri veiðu av gulllaksi, longu, blálongu, kongafiski og svart…
Unga sildin kemur seg í Norðurhøvum
24.06.2026
Vísitalið frá sildakanningunum í mai vístu, at heldur meira er av sild enn síðstu tvey árini – 16% meira í vekt, samanborið við í fjør. Økingin stends…
Hvussu eru føroyskir firðir broyttir seinastu 100 árini?
22.06.2026
Hevur tú lagt til merkis broytingar í einum firði ella sundi, ella einari vík ella vág? Nú hevur tú møguleika at lata tína vitan verða partur av einar…
Møguleiki fyri framstigi í stovnsmetingini av svartkjafti
09.06.2026
Tað er eitt úrslit frá verkætlanini Blue Ocean (Blue whiting recruitment, distribution and Ocean-climate processes in the north Atlantic Ridge area), …
Stovnsrøkt í skiftandi umhvørvi
03.06.2026
Stovnsmenning og burðardygg umsiting av fiskastovnum er millum høvuðsevnini á almennu ráðstevnuni, Fiskur og framtíðin – møguleikar og avbjóðingar, su…
Costas Kadis, ES-fiskivinnukommisserur, vitjað Jákup Sverra
27.05.2026
Í gjár vitjaði fiskivinnukommisserurin Costas Kadis umborð á Jákup Sverra. Fiskivinnukommisserurin er útbúgvin lívfrøðingur og hevur eina PhD innan lí…
Vísitalið fyri svartkjaft hækkar 32%
20.05.2026
Tað vístu felags ekkókanningarnar av svartkjafti, gjørdar í írskum, bretskum og føroyskum sjógvi í tíðarskeiðinum 20. mars til 8. apríl í ár. Vísitali…
Sildakanningar norðanfyri
15.05.2026
Jákup Sverri kom týsdagin 12. mai aftur á Havnina av sildakanningum norðanfyri, eftir at hann og íslendska havrannsóknarskipið, Þórunn Þórðardóttir, f…
