{{currentPage * pageSize + 1}} - {{pageSize * (currentPage + 1) > numberOfResults ? numberOfResults : pageSize * (currentPage + 1)}} úrslit av {{numberOfResults}}
Einki úrslit
Tú ert her

Verkætlanir

Aftrat vanliga arbeiðinum arbeiðir Havstovan við fleiri verkætlanum. Summar av hesum ger stovnurin einsamallur, meðan aðrar verða framdar í samstarvi við føroyskar ella útlendskar granskingarstovnar og/ella vinnuna. Verkætlanirnar eru oftast heilt ella partvís fíggjaðar uttan fyri Havstovuna.

SEATRACK

fuglur
Áramál
2014 – 2026
Fígging
Norsk Polarinstitutt og Norsk Institutt for Naturforskning
Fólk á Havstovuni
Jóhannis Danielsen, Bergur Olsen og Sólveig Sørensen

Endamálið er at kanna, hvar sjófuglurin er um veturin. Hetta verður gjørt við at seta goymslumerki á beinið á flestu sjófuglasløgunum í Norðurhøvum. Men fyri at fáa úrslitini úr goymslumerkjunum, má fuglurin fangast aftur, og tí er tað bert búfuglur, sum verður merktur. Fuglur verður merktur á 38 ymiskum plássum í Norður­høvum. Í Føroyum verða fuglar merktir í Skúv­oy­nni, Stóru Dímun, Sandoynni, Nóls­oy­nni, í Kirkjubø­hólmi, Mykinesi, Vágoynni, Streymoynni og Eysturoynni. Úrslitini frá øllum lond­un­um verða við­gjørd undir ein­um fyri at fáa eina samlaða mynd av, hvussu fuglarnir ferðast, og hvar teir finna føðina um veturin. Tá ið ferð­ing­in er kort­løgd, ber til at meta um, hví fugl­ur­in er júst har til ávísar tíðir og hvørjar um­støður gera, at fuglurin fer hagar.

Blue ocean – Blue whiting recruitment, distribution and Ocean-climate processes in the north Atlantic Ridge area

fiskur
Jákup Sverri
svartkjaftur
toskaættin
Áramál
2022 – 2025
Fígging
Havgransking í Norðuratlantshavi, DTU Aqua og Havstovan
Fólk á Havstovuni
Jan Arge Jacobsen og Hjálmar Hátún

Endamálið við verkætlanini er, at skilja og gagnnýta sambandið millum havklima í Norðureysturatlantshavi og bæði útbreiðslu av svartkjafti og tilgongd av ungfiski til hendan búskaparliga týdningarmikla stovn. Áherðsla verður løgd á sannlíku ávirkanina frá atmosferuni og stóra subpolara meldrinum. Henda vitan kann leggja lunnar undir møguleikan at framskriva tilgongdina hjá svartkjafti. Vit miða ímóti – saman við arbeiðsbólki hjá ICES – at gagnnýta úrslitini í veruligu umsitingini av hesum sera umskiftiliga fiskastovni.

Bleytur makrelur og Kudoa-infektión

makrelur
sníkur
Áramál
2017 – 2024
Fígging
Fiskivinnugransking og Felagið Nótaskip
Fólk á Havstovuni
Dánjal Petur Højgaard

Endamálið er at kortleggja og dokumentera trupulleikan hjá føroysku makrel­vinnuni við „bleytum makreli“, sum stendst av mikroveruni Kudoa thyrsites. Henda mikroveran skilur út kveikar (enzymir), ið upploysa vøddarnar í fiskinum, hóast fiskurin hevur fingið alla rætta viðgerð við køling, frysting osv. Við hesi vitan standa føroyskir makrel-útflytarar sterkari, tá ið reklamatiónir um „bleytan makrel“ koma.

TOPLINK – Marine top predators as ecosystem indicators in the central North Atlantic

Ferðing
Havsúgdjór
hvalur
Springari
Áramál
2022 – 2024
Fígging
Havgransking í Norðuratlantshavi
Fólk á Havstovuni
Bjarni Mikkelsen og Sara De Clerk

At kanna lívfrøði og vistfrøðiliga týdningin av havsúgdjórum í Norðurhøvum, við atliti til ávirkan av hav- og vistfrøðini tvørtur við rygginum millum Grønland og Hetland. Merkingar av grind, springara og bóghvítuhvali skulu kanna hvat stýrir og ávirkar ferðingarmynstur og útbreiðslu. Havsúgdjór eru rándjór, hægst í føðiketuni, og kanningar av føði, evnafrøði og lívssøgu skulu greina teirra ávirkan á tilfeingið, og hvussu tey ávirkast av stutt- og langtíðar broytingum í hav- og vistfrøði. Samanberingar millum Eysturgrønland og Føroyar skulu lýsa munir og sambond millum vistskipanir tvørtur við rygginum, og kanna í hvønn mun havsúgdjór lýsa og endurspegla vistfrøðiliga standin í havinum.

JERICO-S3

Havið
vistskipan
Áramál
2020 – 2024
Fígging
Horizon2020
Fólk á Havstovuni
Ian Salter

JERICO-S3 will provide a state-of-the-art, fit-for-purpose and visionary observational Research Infrastructure (RI), expertise and high-quality data on European coastal and shelf seas. The project will support world-class research, high-impact innovation and a window of European excellence worldwide. It will be structured regionally around 4 Pilot Super Sites (PSS) and 5 Integrated Regional Sites (IRS)

Útbreiðsla, lívfrøði og fiskiskapur eftir reyðsprøku og tungu undir Føroyum

fiskur
flatfiskar
reyðsprøka
tunga
Áramál
2021 – 2024
Fígging
Havstovan, Fiskivinnuroyndir, Faroe Islands Sustainable Fisheries, Felagið Trolbátar
Fólk á Havstovuni
Hannipoula Olsen, Gunn Hansen og Tóra Reinert

Endamálið við verkætlanini er at fáa meira at vita um útbreiðslu, lívfrøði og fiskiskap av reyðsprøku og tungu undir Føroyum við tí fyri eyga at gera eina stovnsmeting av nevndu fiskasløgum. Lítið hevur verið gjørt við flatfisk, her í millum reyðsprøku og tungu, á Havstovuni í fleiri ár vegna vantandi fígging. Til eina skilagóða stýring av fiskiskapinum av reyðsprøku og tungu er neyðugt við meiri og dagførdari vitan um útbreiðslu og lívfrøði (so sum vøkstur, búning, ferðing, føði) hjá fiskinum, hvussu fiskiskapurin ávirkar stovnin, og staðfesta um hetta er ein føroyskur stovnur burturav ella ikki. Tískil verður savnað inn nýtt datatilfar komandi árini á yvirlitstúrum og av landingum, eins og alt tøkt datatilfar verður viðgjørt.

FjordProcess – Key processes governing pelagic productivity in sub-arctic North Atlantic fjord ecosystems

djóraæti
Havið
Jákup Sverri
Landgrunnur
plantuæti
rák
salt
vistskipan
Áramál
2022 – 2024
Fígging
Havgransking í Norðuratlantshavi
Fólk á Havstovuni
Eydna í Homrum, Sólvá Jacobsen, Hjálmar Hátún, Bogi Hansen og Ian Salter

Endamálið við verkætlanini er, at seta skjøtul á skipaðar kanningar í føroyskum firðum og sundum. Serligur dentur verður lagdur á at kanna sambandið millum firðir og sund og Landgrunnin. T.d. hvussu gróðurin á Landgrunninum ávirkar firðirnar, men eisini um gróðurin á firðunum ávirkar Landgrunnin. Kanningarnar fevna um eginleikar í sjálvum sjónum (hiti, salt og streymur), gróður, djóraæti og smáan fisk uppi í sjónum, sum etur djóraæti. Sambondini millum hesi lið verða kannað, eins og árstíðarbroytingarnar verða fylgdar.

COPS – Dynamics of Calanus species linked to Oceanographic processes, Predators and carbon Sequestration

djóraæti
Jákup Sverri
svartkjaftur
Áramál
2022 – 2024
Fígging
Havgransking í Norðuratlantshavi
Fólk á Havstovuni
Eilif Gaard, Inga Kristiansen, Hjálmar Hátún og Sólvá Jacobsen

Ætlanin er, at fáa betur greiði á nøgdum og samanseting av djóraæti eystan-, vestan-, og sunnan fyri Føroyar frá 1993 til 2023. Við at samantvinna vitanina frá hesi 30-ára longu tíðarseriu av djóraæti við havkanningar, fæst størri vitan um, hvussu havfrøði ávirkar djóraætið um okkara leiðir. Eisini verður kannað, hvussu skiftandi nøgdir og samanseting av djóraæti ávirka svartkjaft og hvítningsbróðir. Harafturat verður kannað, hvussu reyðæti spjaðist, tá tað er rikið út úr Bankarennuni sunnan fyri Føroyar, og hvat ið hendir við hesum reyðætinum. Spurningar viðvíkjandi hesum eru m.a. um hetta reyðætið doyr ella um tað megnar at gýta komandi vár.

Nýtsla av umhvørvis-DNA í kanningum av vistskipanum í havinumum (FAMEOS)

eDNA
Jákup Sverri
Áramál
2018 – 2023
Fígging
Granskingarráðið og Université Pierre et Marie Curie, Frankaríki
Fólk á Havstovuni
Ian Salter

Faroese Monitoring – FARMON

Havið
Jákup Sverri
rák
Áramál
2017 – 2023
Fígging
Klima-, Energi- og Forsyningsministeriets program for Klimastøtte til Arktis
Fólk á Havstovuni
Karin Margretha H. Larsen, Bogi Hansen, Hjálmar Hátún, Regin Kristiansen og Ebba Mortensen

Verkætlanin er endað!

Faroese Monitoring – stytt FARMON – eru verkætlanir, har høvuðsendamálið hevur verið at máta rákið av yvirfloti í Bankarennuni og av Atlantssjógvi í Føroyastreyminum. Higartil hava fýra verkætlanir verið: FARMON (2017 – 2018), FARMON II (2018 – 2019), FARMON 2020 (2020 – 2021) og FARMON 2022 (2022 – 2023). Verkætlaninar hava sum heild gingið væl og fyri allar er endmálið rokkið, nevniliga at leggja eitt ár afturat tíðarseriunum fyri ávikavist yvirflot og Atlantssjógv. Nú FARMON 2022 verkætlanin er endað, fevnir tíðarserian fyri yvirflot í Bankarennuni um meiri enn 27 ár, meðan tíðarserian fyri Føroyastreymin fevnir um 30 ár. Hetta eru týdningarmiklar tíðarseriur í samband við veðurlagsgransking.

Ecosystembased management of Sandeels, demersal fish, and seabirds in Boreal regions in the Northeast Atlantic

fiskur
fuglur
Jákup Sverri
Áramál
2020 – 2022
Fígging
Nordisk Ministerråd
Fólk á Havstovuni
Petur Steingrund, Hannipoula Olsen og Jóhannis Danielsen

Verkætlanin er endað!

Verkætlanin hevði til endamáls at kanna, hvussu veiðitrýstið á botnfiskastovnar ávirka javnvágina millum botnfisk, nebbasild og sjófugl. Eitt høvuðsúrslit er, at við at halda veiðitrýstið lágt á tosk á føroyska landgrunninum, fæst ein størri nøgd av toski, eins væl og nebbasild og sjófugli við Føroyar. Hetta kann í ein ávísan mun leggja upp fyri minkingini í sjófugli, sum er sædd seinastu mongu árini.

Environmental DNA monitoring for describing stock fluctuations of commercial demersal fish in Faroese waters

eDNA
Jákup Sverri
Áramál
2020 – 2022
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Ian Salter

Bróskfiskar í Artisku og Subartisku økjunum í Norðuratlantshavinum (Chondrichthyans in the Artic and Subartic regions of the North Atlantic)

bróskfiskur
Áramál
2019 – 2022
Fígging
Nordisk Ministerråd
Fólk á Havstovuni
Lise H. Ofstad og Hannipoula Olsen

Leikluturin hjá djóraæti í atferð hjá norðhavssild

æti
djóraæti
Sild
Áramál
2020 – 2021
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Inga Kristiansen

Verkætlanin er endað!

Árligar sildakanningar í mai síðani 1995 vísa, at útbreiðslan av norðhavssild broytist nógv. Henda verkætlanin kannaði nøgdir, sløg og spjaðing av føði, samanborið við hvar sildin stendur í mai. Úrslit vísa, at sildin er mest savnað, har mest føði er. Høvuðsføði hjá sild er tað vanliga reyðætið, Calanus finmarchicus. Magakanningar vísa harumframt, at sildin hevur ávikavist minni og meira føði í magunum í tíðarskeiðum, tá lítið og nógv av subartiskum Íslandssjógvi rekur inn í Norskahavið. Tá nógv av subartiskum sjógvi floymir inn í Norskahavið, er eisini meira av tí størra og føðsluríkara subartiska reyðætinum, Calanus hyperboreus. Hetta sæst aftur í magakannunum, og bendir á at sildin helst fær sær C. hyperboreus framum C. finmarchicus, tá møguleiki er til tess. Meira kann lesast í vísindaligu greinini “Spatial Feeding Variability of the Feeding Conditions for the Norwegian Spring Spawning Herring in May”, ið er almannakunngjørd í tíðarritinum Frontiers in Marine Science.

Nebbasild og toskur á innaru leiðum

Jákup Sverri
nebbasild
Toskur
Áramál
2020 – 2021
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Hannipoula Olsen

Verkætlanin er endað!

Nebbasild er týdningarmikil føði hjá toski, og taltilfarið, sum Havstovan regluliga fær um nebbasild (spp.), tekur støði í magakanningum av toski á árligu yvirlitstrolingunum á Landgrunninum og í yngultølunum frá árliga yngultúrinum. Hesir túrar eru lagdir fastar tíðir á árinum. Saman merkir hetta, at árstíðarbroytingar í útbreiðslu og nøgd av ymsu nebbasilda-stovnunum ikki síggjast í vanliga innsavnaða taltilfarinum. Í 2019 var óvanliga góður fiskiskapur eftir toski heilt nær landi, sum sást aftur í avreiðingarseðlum. Hesin fiskurin var rak. Hendan verkætlanini varð sett í verk at kanna lívfrøðina hjá nebbasild, herundir sløg, mongdir og atferð, á firðum og sundum við Føroyar, sum skuldi setast í samband við atferð hjá vaksnum toski, millum annað eginleikan at koma nær landi, og hvussu hetta ávirkar yvirliving hjá smáfiski og harvið framtíðar fiskiskap. Hetta var gjørt við at kanna tosk frá landingum av rundum fiski, við at gera magakanningar, har serligur dentur var lagdur á at útgreina nebbasild í magainnihaldinum. Eisini varð serstøk videoútgerð fingin til vega at kanna slagsamansetingina av fiski inni við land og við serstøkum telduforriti eisini skráseta longdir av fiski á videoupptøkunum. Út frá magakanningunum av toskinum og kanningum á nebbasildatúrinum í 2020 ber ikki til at siga, at slánarnir (toskurin) komu inn undir land at eta nebbasild. Tó bleiv staðfest, at nebbasild spp. í føroyskum sjógvi gýtir bæði um várið og um heystið. Samansetingin av fiski skrásett í videokanningunum var merkt av, at nógvur seiður var allastaðni, meðan sera ymiskt var um toskur og/ella smáfiskur varð skrásettur á sama stað og somu tíð.

Rákið tvørtur um Íslandsryggin

Jákup Sverri
rák
Áramál
2020 – 2021
Fígging
Jens Smeds Oceanografiske Fond
Fólk á Havstovuni
Karin Margretha H. Larsen (verkætlanarleiðari), Bogi Hansen, Hjálmar Hátún, Regin Kristiansen, Ebba Mortensen

Verkætlanin er endað!

Endamálið við hesi verkætlan var at gera mátingar miðskeiðis á Íslandsrygginum av rákinum tvørtur um Ryggin og at greina rákið sum heild tvørtur um Ryggin. Tvær ADCP fortoyingar blivu lagdar út á Rygginum á sumri 2020 og tiknar uppaftur á sumri 2021. Mátingarnar eydnaðust væl og frágreiðing er skrivað um hesar. Eisini er ein vísindalig grein skrivað um rákið á Íslandsrygginum.

Population dynamics of Calanus species within the southwestern Norwegian Sea – links to water mass distribution and Norwegian spring spawning herring

æti
Jákup Sverri
Áramál
2013 – 2020
Fígging
Danska stjórnin og Felagið Nótaskip
Fólk á Havstovuni
Inga Kristiansen, Høgni Debes, Eilif Gaard og Sigrún Jónasdóttir

Verkætlanin er endað!

PhD-verkætlanin hevði til endamáls at fáa betri kunnleika til liviumstøðurnar hjá reyðæti og ávirkanina av uppsjóvarfiski, sum etur reyðæti. Fokus var á havøkið norðan fyri Føroyar, har samanrenning er ímillum heitan Atlantssjógv úr útsynningi og kaldan Íslandssjógv úr útnyrðingi, sum elvir til Íslandsfrontin. Høvuðsúrslitini vóru m.a. at (i) Íslandsfronturin skilir reyðætið í tvær ymiskar populatiónir. Liviumstøðurnar í hesu báðum økjunum eru ymiskar, og hevur við sær at yvirvetrandi reyðæti í Atlantssjónum er smærri og hevur minni av lýsi enn reyðæti, sum yvirvetrar norðan fyri Íslandsfrontin. (ii) Ymiskar mongdir av Íslandssjógvi rekur úr útnyrðingi inn á okkara øki norðan fyri Føroyar. Við hesum sjógvi rekur bæði tað vanliga reyðæti, Calanus finmarchicus og tað størra artiska reyðætið, Calanus hyperboreus. Neyva sambandið millum mongd av Íslandssjógvi og nøgd av C. hyperboreus ger, at C. hyperboreus kann verða brúkt sum indikator fyri broytingum í havumhvørvinum á okkara leiðum norðanfyri. (iii) Í mai stendur sildin mest savnað, har mest føði er og eisini hevur hon ávikavist minni og meiri føði í magunum í tíðarskeiðum, tá lítið og nógv av subartiskum Íslandssjógvi rekur inn í Norskahavið. Tískil hevur rákið av Íslandssjógvi týdning fyri nøgdirnar av føði hjá norðhavssild norðan fyri Føroyar, og í Norskahavinum sum heild.

Blue-Action: Arctic impact on weather and climate

Havið
hiti
Jákup Sverri
rák
Áramál
2016 – 2020
Fígging
Horizon2020
Fólk á Havstovuni
Karin Margretha H. Larsen, Hjálmar Hátún, Bogi Hansen

Verkætlanin er endað!

Arktiska økið hitnar væl skjótari enn heimurin sum heild við globalu upphitingini, og tað er vorðið greitt, at arktiska upphitingin eisini hevur árin á veður og veðurlag í Europa. Í Blue-Action verkætlanini varð sambandið millum Arktis og syðru økini kannað við mátingum og modellum. Føroyski parturin av verkætlanini førdi serliga til, at vit nú væl betur kenna rákið av heitum sjógvi tvørtur um Íslandsryggin.

Nýtsla av umhvørvis-DNA í kanning av broytingum í toska-, hýsu- og upsanøgd á Føroyabanka

eDNA
Jákup Sverri
Áramál
2018 – 2020
Fígging
Granskingarráðið og Université Pierre et Marie Curie, Frankaríki
Fólk á Havstovuni
Ian Salter

Verkætlanin er endað!

Høvuðsendamálið við verkætlanini var at at nýta umhvørvis DNA (uDNA) til at meta um týðandi botnfiskastovnar á Føroyabanka. Umhvørvis DNA í havinum kemur fyri ein part frá fiskastovnunum í økinum og kann kannast við at taka bara nakrar fáar litrar av sjógvi. Føroyabanki varð valdur av tí, at hann hevur verið stongdur vegna ovurfisking. Grundað á kanningar, sum áður eru gjørdar av toski, varð verkætlanin víðkað til eisini at fevna um hýsu; men tørvandi fígging gjørdi, at upsi ikki kundi takast við eisini. Til tess at meta um førleikan at eyðmerkja tosk og hýsu varð vevnaður kannaður fyri onnur fiskasløg í toskaættini. Royndir av uDNA úr sjógvi vórðu tiknar samstundis við yvirlitstrolingum á fýra túrum vár og summar 2018 og 2019. Umhvørvis DNA frá toski og hýsu varð funnið í sjógvi, tikin niðri við botn, bæði vár og summar. Meiri varð funnið av uDNA fyri hýsu enn fyri tosk, sum samsvarar við, at trolingin bendi á størri nøgd av hýsu. Samanbering millum túrarnar vísti, at meiri uDNA var um várið. Trúliga hevur hetta samband við gýtingina, har fiskurin stúgvast saman og letur frá sær rogn og sil, sum økja um nøgd av uDNA hjá fiskinum í sjónum. Úrslitini vátta, at uDNA kanningar samsvara við trolkanningar, tá ræður um at meta nøgd av ymsum botnfiskastovnum. Eisini vísa tey á týdningin, sum gýtingin hevur fyri nøgdina av uDNA í sjónum.

Árstíðarbroytingar í vøkstri og yvirlivilsi hjá yngli á føroyska landgrunninum

yngul
Áramál
2019 – 2020
Fígging
Granskingarráðið
Fólk á Havstovuni
Sólvá Jacobsen

Verkætlanin er endað!

Verkætlanin hevði til endamáls at kanna føðiviðurskiftini, vøksturin og yvirlivilsi hjá yngli (her ímillum toski, hýsu og nebbasild) á Landgrunninum. Serligur dentur varð lagdur á at kanna, hvørji umhvørvisviðurskifti (serliga føðinøgdir og sløg) hava størstan týdning fyri væl eydnaðan vøkstur og yvirlivilsi frá kleking um vári til fiskurin tekur botn á sumri. Sýnir vórðu tikin av fiskayngli á 5 túrum frá apríl til juni í 2019. Hesa tíðina livir yngulin uppi í sjónum, har hann einamest etur djóraæti. Túrarnir eydnaðust væl. Gróðurin tók seg ikki upp fyrr enn í juni hettar árið, og tað er nakað seinni enn vanligt. Týðiligt var, at fiskayngulin hevði ein lakan vøkstur og lágt yvirlivilsi vegna vantandi føði í hóskandi støddum (t.e. smáar til miðalstórar vatnloppur). Ein stórur fløskuhálsur sýntist at verða í seinnu helvt av mai.

Ein lovandi háttur at meta um toskastovnin á Føroyabanka við at nýta umhvørvis DNA

eDNA
Føroyabanki
stovnsmeting
Toskur
Áramál
2017 – 2019
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Ian Salter

Verkætlanin er endað!

Høvuðsendamálið við verkætlanini var at nýta ein nýggjan hátt at kanna fiskastovnar, har umhvørvis DNA (uDNA) verður brúkt. Umhvørvis DNA í havinum kemur fyri ein part frá fiskastovnunum í økinum og kann kannast við at taka bara nakrar fáar litrar av sjógvi. Serligur dentur varð lagdur á tosk á Føroyabanka vegna tann stóra fíggjarliga týdningin av hesum stovni saman við umsitingarligum tiltøkum, sum tað at steingja Bankan fyri vinnuligari veiðu. Ein týðandi partur var at meta um sjálvan kanningarháttin. Til tess varð vevnaður kannaður fyri onnur fiskasløg í toskaættini. Eisini varð øll kanningargongdin mett við at kanna akvariuvatn frá Sjósavninum. Í verkætlanini vórðu royndir av uDNA úr sjógvi samanbornar við trolveiðu á 35 hálum bæði á Landgrunninum og Føroyabanka. Niðurstøðan er, at uDNA kann nýtast til at kanna útbreiðslu av botnfiskastovnum við úrslitum, ið kunnu samanberast við vanligu yvirlitstrolingarnar.

Optimizing and Enhancing the Integrated Atlantic Ocean Observing System (AtlantOS)

atlantshavið
Áramál
2015 – 2019
Fígging
Horizon2020
Fólk á Havstovuni
Karin Margretha H. Larsen, Hjálmar Hátún, Bogi Hansen, Leon Smith og Jan Arge Jacobsen

Verkætlanin er endað!

AtlantOS verkætlanin snúði seg um at samskipa havfrøðiligar mátingar í øllum Atlantshavinum (OS stendur fyri Observing System). At skapa karmar fyri synergi millum nógvu havfrøðiligu verkætlanirnar, sum londini við Atlantshavið fíggja. Og at tryggja virðið á dátum fingnar til vega, eisini eftir at ymsu verkætlanirnar eru loknar. Hetta var ein EU Horizon 2020 verkætlan, sum vardi frá apríl 2015 til september 2019.

Brislingur á Landgrunninum (BÁL)

brislingur
fiskur
Jákup Sverri
Áramál
2018 – 2019
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Eydna í Homrum

Western Valley OverfloW (WOW)

rák
yvirflot
Áramál
2016 – 2018
Fígging
Dancea (Energistyrelsen)
Fólk á Havstovuni
Karin Margretha H. Larsen, Bogi Hansen, Regin Kristiansen, Ebba Mortensen

Verkætlanin er endað!

Kanningarnar í hesi verkætlan eydnaðust sera væl. Mátiútgerðin riggaði væl, og mátingarnar vístu, at mátitólini høvdu ligið á røttum staði til at meta hampuliga neyvt um yvirflotið av køldum sjógvi niðri við botn gjøgnum Western Valley. Tað var tí heldur óvæntað, at mátingar vístu eitt sera veikt yvirflot. Tað ger tó ikki úrslitið minni áhugavert, og mátingarnar vístu eisini, at atvoldin til veika yvirflotið er rákið av heitum Atlantssjógvi longri uppi móti vatnskorpuni. Tað gongur øvugan veg og forðar yvirflotinum. Høvuðsúrslitini frá kanningunum vórðu givin út í vísindaligari grein “Overflow of cold water across the Iceland–Faroe Ridge through the Western Valley” í tíðarritinum “Ocean Science”. Umframt at máta yvirflot vístu kanningarúrslitini seg eisini at hava áhugaverdar upplýsingar um rákið av Atlantssjógvi í hesum øki, og tær hjálpa til at geva eina greiðari fatan av, hvussu og hvar hesin heiti sjógvur rekur yvir um undirsjóvarryggin millum Ísland og Føroyar. Hetta verður kannað nærri, og ætlanin er at útgreina tað í aðrari vísindaligari grein, sum vónandi verður givin út í 2020.

Útbreiðsla, lívfrøði og fiskiskapur eftir blálongu undir Føroyum

burðardygd
fiskur
Áramál
2016 – 2018
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Lise Helen Ofstad

Verkætlanin er endað!

Verkætlanin um blálongu hevur givið dagførda vitan um lívfrøði og fiskiskap eftir blálongu undir Føroyum. Hendan vitan kann millum annað brúkast í stovnsmetingarhøpi til at fáa eina meira umboðandi stovnsmeting av felags blálongustovninum. Óvist er um blálongan undir Føroyum er ein sjálvstøðugur stovnur ella um samband er við leiðirnar rundan um okkum. Í ICES høpi er blálonga býtt í tríggjar “management units”, har Føroyar (ICES-øki 5b) er saman við tveimum økjum longur suðuri (ICES-øki 6 og 7). Fyribils úrslit frá eini ílegukanning (samanbering) ímillum føroyskt øki og norskan fjørð vísir, at hesir stovnar eru ymiskir. Blálonga veksur ikki serliga skjótt, umleið 7 cm per ár til hon er kynsbúgvin. Síðani umleið 2-3 cm um árið. Kvennfiskurin veksur skjótari enn kallfiskurin. Blálonga etur fyri tað mesta fisk. Fiskiskapurin eftir blálongu undir Føroyum byrjaði í 1960’unum. Í byrjanini vóru tað mest útlendsk skip, sum fiskaðu hana. Nú fiska føroyingar sjálvir meginpartin av blálonguni. Miðalveiðan í árunum 1975-1988 var góð 7.000 tons, men síðan seinast í áttatiárunum er veiðan minkað nógv og hevur verið millum 1.000 og 4.000 tons. Longdarbýtið í blálonguveiðuni undir Føroyum seinastu árini vísir, at meginparturin av blálonguni í veiðuni er yvir 80 cm, sum í høvðusheitum er kynsbúgvin fiskur. ”Veiða upp á roynd” (cpue) frá føroyskum trolarum, sum beinleiðis royna eftir blálongu, og frá yvirlitstrolingum á Landgrunninum, vísa eingi tekin um, at blálonga undir Føroyum er í minking.

Útbreiðsla, lívfrøði og fiskiskapur eftir stinglaksi undir Føroyum

fiskur
Áramál
2018
Fígging
Fiskivinnugransking
Fólk á Havstovuni
Lise Helen Ofstad

Verkætlanin er endað!

Stinglaksur verður lívfrøðiliga roknaður sum ein djúpvatnsfiskur, sum lond hava bundið seg til at fiska við serligum fyrivarni. Í ICES verður stinglaksur við Føroyar viðgjørdur sum partur av ein felags stovni. Útbreiðslan av stinglaksi undir Føroyum er við bankarnar vestanfyri, vanliga har dýpið er millum 400 og 900 metrar og hitin er millum 6,5 og 9 stig. Støddin á stinglaksi í føroysku veiðuni vísir, at meginparturin er millum 84 og 100 cm langur og millum 5 og 8 ára gamal. Tað serliga við stinglaksinum, sum verður fiskaður við Føroyar, er, at hann er óbúgvin, tvs. hann ongantið hevur gýtt. Gýtandi stinglaksur er fingin á djúpum vatni við Madeira og við portugisisku strondina. Tá stinglaksaveiðan í føroyskum øki var í hæddini árini 2002-2003 og 2008, var hon 1600-1900 tons. Í 2018 var hon 560 tons. Tøl frá ”veiðu upp á roynd” (cpue), har beinleiðis hevur verið roynt eftir stinglaksi, geva eina ábending um støðuna hjá stovninum í føroyskum øki. Veiða upp á roynd fyri stinglaks er í miðal 245 kg/tíma. Í 2013-2015 var veiða upp á roynd tó meir enn dupult so stór, millum 450 og 510 kg/tíma. Í 2016 til 2018 er veiða upp á roynd minkað niður í 250-300 kg/tíma.

Livilíkindi hjá toska- og hýsuyngli á føroyska landgrunninum

fiskur
Landgrunnur
yngul
Áramál
2015-2017
Fígging
Statoil og Granskingarráðið
Fólk á Havstovuni
Sólvá Jacobsen

Verkætlanin er endað!

Við verkætlanini er betri greiða fingin á, hvussu livilíkindini hjá toska- og hýsularvum á føroyska landgrunninum eru tengd at umhvørvinum og serliga føðiviðurskiftunum. Kanningar av prøvum tiknir síðst í apríl 1997-2016 hava víst, at nøgdirnar av plantuæti á vári avgera nøgdirnar av smáum (landgrunna) djóraæti, sum eru høvuðsføðin hjá fiskalarvum hesa ársins tíð (Jacobsen et al., 2018*). Miðallongdin og talið av toska- og hýsuyngli á sumri er størst, tá ið gróðurin er góður. Nytrukanningar vístu, at munurin í miðallongd er bæði eitt úrslit av betri vøkstri og hægri miðalaldri tey árini, tá gróðurin er góður, í mun til ár tá gróðurin ikki er góður.

North Atlantic Climate (NACLIM)

hiti
norðuratlantshav
rák
veðurlag
Áramál
2012-2017
Fígging
European Framework Programme 7 (FP7)
Fólk á Havstovuni
Bogi Hansen, Hjálmar Hátún og Karin Margretha H. Larsen

Verkætlanin er endað!

Høvuðsendamálið við NACLIM var at eftirkanna, í hvønn mun tað er møguligt at spáa um havveðurlagið (vatnskorpuhitan v.m.) í Norðuratlantshavi. Parturin hjá Havstovuni var at gera streymmátingar o.a. á djúpum sjógvi kring Føroyar og at eftirmeta hesar mátihættir og mátistøð. Harafturat skuldi Havstovan saman við øðrum gagnnýta forsagnir til at siga nakað um komandi broytingar í vistskipanum í Norðuratlantshavi og serliga hjá uppsjóvarfiski. Tilsaman 17 granskingarstovnar úr 9 evropeiskum londum vóru við í hesi verkætlan, sum varð stýrd av universitetinum í Hamburg. NACLIM verkætlanin endaði 31 januar 2017. Av henni komu umleið 80 vísindaligar ritgerðir, og hon hevur hjálpt okkum betur at skilja rákið í Norðuratlantshavi og Arktis, og hvat árin tað kann fáa fyri veðurlagið í heiminum. Fyri Føroyar var størsti týdningurin helst, at vit fingu fígging og møguleikar til at granska okkara havumhvørvi betur. Gjøllari innlit í verkætlanina fæst við at fara inn á slóðina niðanfyri, har eisini liggja fýra filmar, sum vórðu gjørdir í verkætlanini.

Leikluturin hjá djóraæti í atferð hjá makreli og tilgongd av toski á Landgrunninum

æti
djóraæti
makrelur
Toskur
Áramál
2017
Fígging
Fiskivinnugransking
Fólk á Havstovuni
Helga Bára Mohr Vang (verkætlanarleiðari), Eilif Gaard, Hjálmar Hátún, Jan Arge Jacobsen, Sólva Jacobsen

Verkætlanin er endað!

Kanningarnar á K-skurðinum 2017 hava víst, at nøgdirnar av djóraæti vóru munandi størri uttan fyri Landgrunnin um várið og tíðliga á sumri, men seinnu helvt av sumrinum og út á heystið var øvugt, tvs. meira av æti var inni á Landgrunninum enn uttanfyri. Hetta kann vera orsøkin til, at makrelur ikki leitar inn á Landgrunnin í munandi nøgdum, fyrr enn seint á sumri. Harafturat benda kanningarnar á, at predatión kann vera orsøkin til tað øvugta sambandið millum biomassa av djóraæti á Landgrunninum og nøgd av fiskayngli frá einum ári til annað. Úrslitini frá kanningini hava eisini víst, at nøgdirnar av djóraæti broytast sera skjótt. Stórar nøgdir av reyðæti vórðu í mai – eitt tíðarskeið har Havstovan higartil ikki hevur havt møguleika at raðfesta kanningar av djóraæti á Landgrunninum. Men í juni var nøgdin minkað niður í næstan einki. Samansetingin av djóraæti á K-skurðinum um várið og út á summarið 2017 passar sera væl til fyritreytirnar til at koma undan hjá fiskayngli, soleiðis at longu í mars var væl av smáum djóraæti og harafturat ein ávís gýting av reyðæti. Tá tørvar fiskalarvum nevniliga smáa føði, ss. Acartia og egg frá t.d. reyðæti. Sum larvurnar vaksa til yngul út á summarið, tørvar teimum størri føði og tá koma stóru nøgdirnar av reyðæti væl við. Tað vísti seg eisini á yngultúrinum hjá Havstovuni í 2017 at nógv var at fáa av yngli og talið av toskayngli var yvir miðal. Harafturat vísa stovnsmetingarnar í 2018, at tilgongdin av 1 ára gomlum toski (2017-árgangurin) er væl yvir miðal.

AUTHENTICATE: Determining standardised methods of authenticating seafood products

fiskur
Áramál
2012 – 2016
Fígging
Norðurlandaráðharraráðið, AG-Fisk
Fólk á Havstovuni
Jan Arge Jacobsen. Matís í Íslandi stóð fyri verkætlanini

Verkætlanin er endað!

Kanningar hava víst, at falsan við vørulýsing í sambandi við sølu og keyp av fiskavørum er ein vaksandi trupulleiki í heiminum. Í verkætlanini “Authenticate” verður víst á, hvørjir hættir kunnu brúkast at eftirkanna, at merktar fiskavørur í veruleikanum eru tær, sum tilskilað stendur – ella at tær eru “autentiskar”. Fyrst og fremst var víst, at ílegukanningar kunnu vísa á falsan í fiskavørum. Tó eru trupulleikar við hesum kanningarhátti, av tí at tær krevja tíð og orku, og kunnu ikki gerast “á staðnum”, men á eini starvsstovu.

Marine climate effects on primary production around the Faroe Islands

æti
Landgrunnur
phd-ritgerð
plantuæti
tøðevni
Áramál
2013-2016
Fígging
Danska stjórnin
Fólk á Havstovuni
Sólvá Káradóttir Eliasen, PhD.-lesandi

Verkætlanin er endað!

PhD.-verkætlanin hevði til endamáls at kanna, hvørji viðurskifti ávirka gróðurin av plantuæti á Landgrunninum. Við verkætlanini er betri greiði fingin á, hvussu gróðurin á Landgrunninum er tengdur at árstíð, staði, útskifting og tøðevnum. Árstíðargongdin hjá gróðrinum er soleiðis: Tíðliga um várið (mars-apríl) er lítil gróður; tó er mest gróður á innara Landgrunninum og næstan ongin gróður á ytra Landgrunninum. Útskifting bremsar gróðrinum á innara Landgrunninum um hetta mundið. Vanliga gerst ytri Landgrunnurin lagbýttur onkuntíð í mai, og um somu tíð kemur gongd á gróðurin á innara Landgrunninum. Eftir at rættulig gongd er komin á gróðurin á innara Landgrunninum, er skjótt at tøðevnistrot, serliga trot av silikati, gerst avmarkandi fyri gróðurin (ofta í juni og restina av sumrinum), og blanding við niðaru løgini á ytra Landgrunninum tilførir tá nýggj tøðevni. Um hesa tíðina er mesti gróðurin á ytra Landgrunninum. PhD. ritgerðin varð latin inn í apríl 2017 og vard í august 2017.

Kanningar av sandamaðkaslagnum Anisakis

sníkur
Áramál
2012 – 2015
Fígging
EU-Framework Program 7 (FP-7)
Fólk á Havstovuni
Mourits Mohr Joensen og Dánjal Petur Højgaard

Útbreiðsla, lívfrøði og fiskiskapur av longu og brosmu undir Føroyum

brosma
longa
Áramál
2013-2015
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Lise Helen Ofstad

Verkætlanin er endað!

Samanum tikið er líkt til, at fiskiskapurin eftir longu er burðardyggur í løtuni, meðan støðan viðvíkjandi brosmu er sera ógreið. Stovnsmetingarnar eru enn ikki góðkendar í ICES, og neyðugt er at fylgja væl við gongdini í stovnunum.

Hvat etur uppsjóvarfiskur?

fiskur
føði
makrelur
Sild
svartkjaftur
uppsjóvarfiskur
Áramál
2014
Fígging
Fiskivinnugransking (FVG)
Fólk á Havstovuni
Høgni Debes, Jan Arge Jacobsen og Eydna í Homrum

Verkætlanin er endað!

Eftir at hava kannað umleið 400 magar av uppsjóvarfiski (makreli, sild og svartkjafti), hava vit ment mannagongdir, har ið “turrvekt” er nýtt heldur enn “vátvekt” fyri at fáa álítandi upplýsingar um nøgdina av føði, sum fiskurin etur. Munurin millum vátvekt og turrvekt er, at innihaldið er turkað í einum ovni áðrenn tað verður vigað. Vætan í magunum kann ofta viga meir enn sjálvt innihaldið, og tá gerast mátingarnar óneyvar. Eisini er tað av stórum týdningi, at magarnir verða kannaðir skjótast gjørligt. Grundin er at innihaldið oftani er smátt djóraæti sum tránar og forferst undir frysting. Verkætlanin vísti greitt, at úrslitini eru ymisk, alt eftir um magainnihaldið verður gjørt upp í tali ella turrvekt. Tá ið hugt verður eftir samansetingini av føði hjá sild og makreli, er djóraæti tann føðibólkur, sum er mest sjónligur í skrásettu føðini. Men tá ið hædd verður tikin fyri vektini av teimum ymisku føðibólkunum, vísir tað seg, at djóraæti verður yvirhálað av t.d. fiskarestum og amphipodum (størri krabbadjórum). Tá ið hugt verður eftir ávikavist sild og makreli, var munur at síggja millum fiskasløgini. Í makrelmagunum er størri breidd í føðisamansetingini, og serliga vóru smærri copepodar (krabbadjór) at finna í størri nøgdum í makreli enn sild. Harumframt var nøgdin av føði í makrelmagaunum í miðal størri enn í sildamagunum í sama øki.

Aldu- og streymmátingar á alifirðunum (ASAF)

aling
fjørður
rák
Áramál
2009 – 2014
Fígging
P/F Fiskaaling og føroysku alifeløgini
Fólk á Havstovuni
Karin Margretha H. Larsen og Ebba Mortensen

Verkætlanin er endað!

Endamálið við hesi verkætlan var at lýsa aldu- og streymviðurskiftini á føroysku alifirðunum, umframt at hesar mátingar skuldu byggja undir validering av háloysiligum sjóvarfals- og aldusimulering inni á alifirðunum. Náttúruvísindadeildin og P/F Fiskaaling stóðu fyri verkætlanini. Havstovan hevði ábyrgdina av at góðskumeta streymmátingarnar og skriva tøknifrágreiðingar. Útvið 30 streymmátingar vórðu gjørdar á 10 alifirðum kring landið og tøknifrágreiðingar skrivaðar.

Stovnssamansetingin av makreli kannast (SAM)

fiskur
makrelur
norðuratlantshav
Áramál
2012 – 2014
Fígging
NORA (Nordisk Atlantsamarbejde), Granskingarráðið og “Fisheries Research Fund of Iceland”
Fólk á Havstovuni
Jan Arge Jacobsen

Verkætlanin er endað!

Endamálið í SAM verkætlanini var at kanna um makrelurin í Norðuratlantshavi er ein stovnur ella um íbland er av makreli av kanadiskum uppruna vestanfyri. Stutt sagt at kanna um makrelurin í norðurhøvum og Evropa er ein og sami stovnur. Hetta fyri at vísa á, hvussu umsitingin av stovninum kann gerast burðardygt. Niðurstøðan í verkætlanini er sera greið. Ílegukanningarnar, ið gjørdar vóru við bæði “microsatellites” tøknini og við “SNPs” tøknini vístu, at gjørligt var at skilja millum makrel úr Norðurvestur og Norðureystur Atlantshavi. Tvs. makrel undan Kanada og makrelin her hjá okkum. Vit kunnu sostatt við hesum kanningarhátti siga hvaðani makrelurin stavar, ið verður fiskaður her. Tað vísir seg at einki bland er millum makrelin í Kanada øðrumegin og makrelin frá Eysturgrønlandi, Íslandi, Føroyum og víðari suðureftir í Evropa hinumegin. Talan er um hvør sín stovn og hesir møtast ikki, og soleiðis er einki hald í pástandinum um at kanadiskur makrelur er komin hendan vegin.

Pelagic-benthic coupling on the Faroe Shelf

botndjór
gróður
Landgrunnur
Áramál
2011 – 2013
Fígging
Granskingarráðið
Fólk á Havstovuni
Høgni Debes og Gunnvør á Norði

Verkætlanin er endað!

Hendan undan verkætlan hevði til endamál at kanna lívrunnið tilfar í botninum og hvussu djóralívið á botninum á føroyska landgrunninum er tengt at gróðurinum í sjónum. Kanningarnar vístu at sambandið ímillum tey ymisku botndjórini broyttist í gjøgnum árið og at har var munur ímillum føðina á landgrunninum og uttanfyri, eisini var munur á lívrunna tilfarinum í botninum á landgrunninum og uttanfyri, men tað skulu fleiri kanningar til fyri at skilja sambandið ímillum gróðurin og djóralívið á botni á landgrunninum. Av teimum kannaðu botndjórunum vóru gággur og gággukrabbar ovast í føðiketuni og Astarte í finnur føði við at filtrerað sjógv lá mitt í, eftir isotop samansetingini at døma. Igulker og slangustjørnur vístu seg at fell uttanfyri mynstrið annars, so tey liva møguliga av øðrum enn tí í er tengt at gróðurinum.

MULTPELT kalibrering

makrelur
Áramál
2013
Fígging
Fiskivinnuroyndir, pf Varðin í Gøtu og pf Vónin
Fólk á Havstovuni
Jan Arge Jacobsen og Leon Smith

Verkætlanin er endað!

Verkætlanin varð ætlað at kalibrera ella stilla føroyska MULTPELT-trolið, sum verður brúkt til árligu yvirlitstrolingarnar eftir makreli. Tryggjast skuldi, at trolið við rigging gongur sum tað skal sambært forskriftunum, settar av bólkinum, ið skipar fyri altjóða kanningunum eftir makreli. Hetta fyri at tryggja, at øll londini hava somu rigging og at trolini ganga eins í sjónum. Millum annað varð gap og skver (hædd og breidd) í trolinum kannað, soleiðis at nøgdin av makreli, ið fingin verður, kann roknast um til kilo pr. tíma tóvað. Hetta er eitt mát fyri nøgd av makreli í yvirlitstrolingunum. Eisini varð ein skipan gjørd, soleiðis at mátingarnar av trolinum (breidd og hædd) verða skrásettar og goymdar, meðan tóvað verður. Hetta fyri at góðskutryggja hvørt hál, soleiðis at vissa kann fáast fyri, at veiðan frá hálinum kann brúkast til stovnsmetingar av makreli. Úrslitini frá mátingunum (sí leinkjuna niðanfyri til endaligu frágreiðingina) vístu, at føroyska MULTPELT-trolið gekk, sum ætlað. Eisini varð ein skipan gjørd, soleiðis at mátingarnar av trolinum verða skrásettar og goymdar, meðan tóvað verður. Við hesum var høvuðsendamálið við verkætlanini rokkið.

ThermoHaline Overturning – at Risk (THOR)

rák
yvirflot
Áramál
2009 – 2012
Fígging
European Framework Programme 7 (FP7)
Fólk á Havstovuni
Bogi Hansen, Hjálmar Hátún, Karin M. H. Larsen og Regin Kristiansen

Verkætlanin er endað!

THOR verkætlanin var tann 5. í røðini av EU verkætlanum, sum hava fíggjað streymmátingar v.m. í Norðuratlantshavi. Høvuðsendamálið við verkætlanini var at gera betri forsagnir fyri komandi broytingum í teimum stóru havstreymunum, sum kunnu ávirka heimsveðurlagið og serliga okkara øki. Havstovan var við í tí partinum av verkætlanini, sum mátaði rákið av Atlantssjógvi norðureftir og rákið av yvirflotssjógvi, sum fer suðureftir í botnløgunum tvørturum Grønlands-Skotlandsryggin. Niðurstøðan av tí partinum er, at samlaða rákið av Atlantssjógvi og av yvirflotssjógvi er rættuliga støðugt. Hinvegin, so eru bæði Atlantssjógvur og yvirflotssjógvur hitnað seinastu árini. Ein onnur niðurstøða er, at tað tykist vera serliga lætt at gera forsagnir fyri Norðuratlantshav í mun til onnur havøki. Hetta stuðlaði undir framhaldandi gransking á hesum øki og til at samantvinna forsagnir av havfrøðini við vistfrøðina í Norðuratlantshavi, fíggjað av FP7 gjøgnum NACLIM verkætlanina.

A multidisciplinary approach in stock identification of Atlantic herring: sustainable biodiversity and fisheries management in mixed-stock fisheries (HerMix)

norðuratlantshav
Sild
Áramál
2009 – 2012
Fígging
Norðurlandaráðharraráðið (NMR)
Fólk á Havstovuni
Jan Arge Jacobsen

Verkætlanin er endað!

Í sambandi við sildafiskiskapin í Norðureysturatlantshavi hava sjey granskingarstovnar og vinnufyritøkur í Íslandi, Føroyum, Noregi og Danmark tikið seg saman fyri at kanna sildina í Norðuratlantshavinum. Høvuðsendamálið við kanningunum var í fyrsta lagi at menna genetiskar markarar, so til ber at DNA-eyðmerkja sildastovnarnar og harvið minka um vandan at ovurfiska einstakar stovnar, ið eru illa fyri, og í øðrum lagi at skipa fiskiskapin soleiðis, at meiri fæst burturúr fíggjarliga. Ætlanin var at nýta genetiskar markarar, kallaðir microsatellittar. Hesir markararnir vístu seg ikki at hava nóg stóran sundurgreiningarmátt til at skilja millum teir stóru havbeitandi sildastovnarnar. Aðrar rannsóknir, umfatandi kanning av vakstrarferð og greining av nytruáringum, vístu tó greiðan mun millum ávísar sildastovnar. Tey reiðiliga 4500 savnaðu sildagrundsýnini verða í næstum nýtt til at menna eitt nýtt slag av markarum. Hesir nýggju markararnir kallast SNP-sar (úttalað: snipsar. SNP: Single Nucleotide Polymorphism), ið verða mettir at hava størri sundurgreiningarmátt enn microsatellittar.

Makrelur á Landgrunninum – Leikluturin hjá makreli í vistskip­an­ini á Landgrunninum

føði
Landgrunnur
makrelur
vistskipan
Áramál
2011 – 2012
Fígging
Fiskivinnugransking og Havstovan
Fólk á Havstovuni
Jan Arge Jacobsen og Anni Djurhuus

Verkætlanin er endað!

Makrelur etur ikki yngulin av toski, hýsu og upsa, og er tí ikki beinleiðis orsøk til vánaligu gongdina í botnfiskastovnunum. Hetta vísa magakanningar av meira enn 1500 makrelmagum, tiknir á Landgrunninum síðani 2011. Orsøkin er helst, at yngulin og makrelurin ikki eru á sama stað til somu tíð. Kanningarnar hava víst, at makrelurin heldur seg úti í kantinum frá hann kemur í mai til út á summarið. Tað er ikki fyrr enn seint í juni ella út í juli at makrelurin kemur inn at landi, og inn á Landgrunnin. Hetta er ein av høvuðsgrundunum til, at makrelurin ikki tekur yngul av botnfiski. Yngulin hevur tikið botn, áðrenn makrelurin veruliga kemur inn á Landgrunnin, og er tí ikki atkomuligur fyri makrelin. Kanningarnar vísa eisini, at makrelurin etur t.d. hvítingsbróðir og nebbasild, sum eisini er føði hjá størri botnfiski, og soleiðis kann hann tó ávirka botnfiskin óbeinleiðis.

Fiti í makreli – Fitiinnihald í makreli í føroyskum øki

makrelur
Áramál
2012
Fígging
Fiskivinnugransking og Havstovan
Fólk á Havstovuni
Jan Arge Jacobsen

Verkætlanin er endað!

Fitiprosentið hjá makreli fleirfaldast, meðan hann gongur á beiti at gøða seg í føroyskum øki um sumrarnar. Innihaldið av fiti veksur frá umleið 5% í mai til yvir 25% í august. Serliga er tað um mánaðarskiftið juni-juli at innihaldið av fiti veksur. Hetta vístu kanningarnar av fiti, sum Havstovan gjørdi í 2011 og 2012, lutvíst saman við Kollafjørð Pelagic.

ClimaPel

hiti
veðurlag
Áramál
2010 – 2011
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Hjálmar Hátún

Verkætlanin er endað!

Vit hava ment eina skipan, har hitadata frá Finni Fríða verða stroymd inn og upparbeidd á teldu á Havstovuni. Við hesum eru lunnar lagdir undir eitt beinleiðis samstarv millum Havstovuna og vinnuna, ið møguliga kann gerast ein sera týðandi táttur í okkara arbeiði. Annars lá hendan verkætlan tætt uppat verkætlanini ”Climatic control of blue whiting and mackerel at the Faroese Crossroads” (sí síðu 1) og nógvar niðurstøður har fevna tískil um hesa verkætlan eisini.

Climatic control of blue whiting and mackerel at the Faroese Crossroads

makrelur
svartkjaftur
veðurlag
Áramál
2010 – 2011
Fígging
Granskingarráðið
Fólk á Havstovuni
Hjálmar Hátún

Verkætlanin er endað!

Vit hava lýst tær týdningarmestu broytingarnar í havveðurlagnum kring Føroyar seinastu árini, og vit hava funnið upprunan til hesar broytingar, bæði longri suðuri í Atlantshavi og í atmosferuni. Vit hava upparbeitt data av plantuæti sum eru mátað av fylgisveinum, og vit hava havt samstarv við serfrøðingar á hesum øki. Við hesum hava vit ávíst samband millum klimatisku variasjónirnar og mongd av plantuætu og í frumgróðri – grundalagið undir øllum vistskipanum. Samband er funnið millum ferðingarmynstrið hja makreli um heysti og veturin og hitalagið í sjónum, og møguleiki fyri at framsiga tilgongd til svartkjaftastovnin er ávístur. Hóast hesi úrslit bert eru fyrstu stig í eini sera samansettari vísindi, so er sannlikt at tey einaferð kunnu brúkast í verðuligari umsiting av náttúrutilfeinginum í havinum. Hendan verkætlan hevur verið okkara lopfjøl til aðrar størri verkætlanir, har klima-vistskipan spurningar verða kannaðir víðari.

Kanning av ferðingini hjá ritum í Norðuratlantshavi

Ferðing
norðuratlantshav
Áramál
2009 – 2011
Fígging
Fiskimálaráðið og Innlendismálaráðið
Fólk á Havstovuni
Bergur Olsen og Sólveig Sørensen

Verkætlanin er endað!

Okkurt um 2 milliónir ritupør eiga í bjørgunum kring Norðuratlantshavið, men fáar pisur eru komnar undan seinastu árini, og stovnurin er minkaður. Høvuðsorsøkin til at pisurnar doyggja er helst føðitrot tætt við ritubjørgini um summarið, men umstøðurnar, har riturnar eru um veturin, hava eisini týdning fyri trivnaðin. Kunnleikin, um hvar riturnar halda til um veturin, hevur tó verið vánaligur, tí vanlig ringmerking gevur ikki eina góða mynd av, hvar tær eru úti á opnum havi, tí her er lítil møguleiki fyri at finna ringarnar aftur. Nýggj tøkni við ljósloggarum á ringunum, kann harafturímóti goyma upplýsingar um, hvar fuglurin hevur verið hvønn einstakan dag. Vit hava tí merkt ritur í 19 bjørgum kring norður Atlantshavið við ljósloggarum, og úrslitið er, at 80% av øllum ritunum fara vestureftir á Flemish Cap leiðina vestan fyri Miðatlantiska Ryggin, og tí kann ein broyting í umstøðunum har ávirka allan stovnin.

SubPolar Atlantic – Climate and Ecosystems (SPACE)

norðuratlantshav
svartkjaftur
veðurlag
Áramál
2009 – 2011
Fígging
Norðurlandaráðið (AG-Fisk)
Fólk á Havstovuni
Hjálmar Hátún, Jan Arge Jacobsen og Bogi Hansen

Verkætlanin er endað!

Vit hava fyrr ávíst tætt samband millum tann sonevnda subpolara meldurin í Norðuratlantshavi og havveðurlagið (hitalag, streymar osv.) um okkara leiðir. Lokna verkætlanin (Subpolar Atlantic – Climate and Ecosystems, SPACE) hevur víst, hvussu hesin meldur eisini stýrir plantuæti, djóraæti, útbreiðslu av svartkjafti og mongd av grindahvali, sum kemur upp á land í Føroyum. Eitt aðalmál við verkætlanini var at eftirkanna møguligt samband til tilgongdina til svartkjaftastovnin. Fyribils úrslit týða uppá eitt møguligt samband, og at hetta kann geva týdningarmikla vitan um tilgongdina til stovnin, áðrenn fiskurin kemur í fiskaríið. Hetta var ein sonevnd netverks-verkætlan við vísindafólki úr londum í Útnorðuri, har uppsjóvarfiskurin hevur stóran búðskaparligan týdning. Serfrøðingar úr Scotlandi, Onglandi og USA vóru eisini við í SPACE, og hesir komu við týdningarmiklari vitan og data úr Norðuratlantshavinum. Verkætlanin var eisini viðvirkandi til at Havstovan í dag tekur lut í tveimum størri EU verkætlanum, EURO-BASIN og NACLIM.

Faroe Shelf Exchange (FASE)

gróður
Landgrunnur
phd-ritgerð
rák
Áramál
2004 – 2008
Fígging
Faroe Partnership
Fólk á Havstovuni
Karin Margretha H. Larsen

Verkætlanin er endað!

Endamálið við hesum arbeiði var at kanna fysisku eginleikarnar hjá sjónum á Landgrunninum og hjá frontinum, ið girðir hendan sjógv. Harumframt at kanna, hvussu útskiftingin gjøgnum frontin ávirkar gróðurin á Landgrunninum. Grundgevingin fyri at fara undir hetta arbeiði var tann stóra broytingin, ið er í gróðrinum frá ári til ár, og sum sæst aftur í t.d. tilgongd og vøkstri hjá toski.

Fangst og udnyttelse af mesopelagiske fisk og krill

prikkafiskar
Áramál
2005
Fígging
Nordisk Ministerråd
Fólk á Havstovuni
Jan Arge Jacobsen, Súni Lamhauge

Verkætlanin er endað!

Kanningar vístu, at í føroyskum sjóøki er tað serliga lítli og mjái prikkafiskur, umframt lakssild, ið eru at fáa, og serliga í økjunum sunnan fyri oyggjarnar. Mett verður, at nøgdin av prikkafiski skal vera millum 5 og 10 g/m3, har roynt verður, fyri at kunna reka vinnuligan fiskiskap eftir hesum fiskasløgum. Royndirnar frá hesi verkætlan vístu, at nøgdirnar av prikkafiski vóru undir 1 g/m3. Hetta er alt ov lítið til vinnuligan fiskiskap. Viðmerkjast skal, at hesar kanningar vóru gjørdar í mai og juni, ikki fyri onnur tíðarskeið. Kannað varð, um prikkafiskur kundi rekast og fiskast við stórmeskaðum troli eins og svartkjaftur. Royndirnar vístu, at hesi fiskasløgini ikki lótu seg reka við stórmeskaðum troli.

Gráhávur – ein sjáldsamur gestur

07.06.2024

Herfyri fekk Havstovan ein gráháv (Galeorhinus galeus) at kanna. Hávurin var fingin á línu við Suðuroynna. Hetta er triðja skráseting av gráhávi í før…

Havstovan nýggja heimasíðu

04.06.2024

Tann 29. mai varð nýggja heimasíðan hjá Havstovuni gjørd almenn. Tað er fyritøkan Lunnar, sum hevur ment og sniðgivið síðuna. Nýggja heimasíðan er eit…

Vitjan úr Íslandi

04.06.2024

Í síðstu viku fekk Havstovan vitjan av systurstovninum í Íslandi – Hafrannsóknastofnun (HAFRÓ). Endamálið við vitjanini í Føroyum var at kunna seg um …

Nógvur gróður at síggja á hydrografitúri

28.05.2024

Tann 15. mai fór Jákup Sverri út at taka streymmátarar upp og gera hydrografiskar kanningar. Mátað var eftir seks skurðum, harav seks vóru sonevndir s…

Jákup Sverri kannað æti og fiskalarvur á Landgrunninum

27.05.2024

Ta fyrstu tíðina eftir at rognkornini eru klækt, fáa fiskalarvurnar bert tikið smáa føði, sum fyri tað mesta er djóraæti, ið nýliga er gýtt. Fyri at d…

Svartkjaftastovnurin væl fyri

16.05.2024

Vísitalið fyri gýtingarstovnin av svartkjafti hækkar við 31% frá í fjør. Tað vísa felags ekkókanningarnar, ið vórðu gjørdar sunnanfyri í føroyskum, br…

Jákup Sverri liðugur við sildakanningar

15.05.2024

Leygarkvøldið 4. mai kom Jákup Sverri aftur av árligu silda- og svartkjaftakanningunum norðanfyri. Í kanningarøkinum hjá Jákupi Sverra var lutfalsliga…

Skúlaflokkar vitja Havstovuna

08.05.2024

Tórshavnar kommuna skipar fyri umhvørvisviku, og í hesum sambandi hava fleiri skúlaflokkar verið á vitjan á Havstovuni. Her hava tey hoyrt um, hvussu …

Gróðurin á Landgrunninum er byrjaður

06.05.2024

Gróðurin av plantuæti á Landgrunninum kom tíðliga í ár. Tað gevur vónir um góð føðiviðurskifti til fiskalarvurnar. Hvørja viku fær Havstovan sjógv frá…

Svartkjaftakanningar sunnanfyri

30.04.2024

Ekkókanningar av svartkjafti sunnan fyri Føroyar og suður í bretskan og írskan sjógv vóru gjørdar í tíðarskeiðinum 20. mars til 5. apríl 2024. Ekkóvir…

Er glotti at hóma hjá botnfiski í 2024?

10.04.2024

Føroyski toskastovnurin er vorðin søguliga lítil, og hetta er helst úrslit av bæði ovurfiskiskapi og broytingum í havumhvørvinum. Týdningarmikið, og a…

Framvegis nógv av toski á Føroyabanka, sum tó er rak í mun til onnur ár

03.04.2024

Árligu vár-yvirlitstrolingarnar á Føroyabanka vóru gjørdar tann 13.-17. mars 2024 við rannsóknarskipinum “Jákup Sverra”. Einans 13 trolstøðir av 29 vó…

Eitt vet meira av toski á føroyska landgrunninum

14.03.2024

Rannsóknarskipið “Jákup Sverri” hevur gjørt ta árligu váryvirlitstrolingina á føroyska landgrunninum, har 100 hál á ein tíma vóru tikin. Tað var framv…

Er “Golfstreymurin” í ferð við at vikna?

15.02.2024

Í nýggjari grein í vísindaliga tíðarritinum Science Advances vísa hollendskir granskarar á, at ”Golfstreymurin” er á veg á eitt markamót. Hetta byggja…

Broytingar í plantuæti

08.02.2024

Nýggj grein í tíðarritinum Global Change Biology vísir, at ein sterkari subpolarur meldur eftir 2013 broytti plantuætisamfelagið fram við Europeiska l…

Karin Margretha H. Larsen vald í ráðgevandi toymið fyri veðurlagsgransking

05.02.2024

Nationalt Center for Klimaforskning (NCKF), sum húsast hjá Danmarks Meteorologiske Institut (DMI), hevur valt 17 limir í nýtt ráðgevandi toymi. Eitt f…

Er føroyska veðurlagið broytt?

05.02.2024

At føroyska veðrið er skiftandi, vita vit. Men hvussu er við varandi veðurlagsbroytingum í Føroyum? Síggjast broytingar í veðurlagnum á okkara leiðum?…

Eydna í Homrum sett sum deildarleiðari

01.02.2024

Tann 1. februar 2024 tekur Eydna í Homrum við sum deildarleiðari á nýskipaðu Tilfeingisdeildini á Havstovuni. Eydna í Homrum er 49 ár, útbúgvin havlív…

Helga Bára Mohr Vang sett sum varaleiðari

01.02.2024

Tann 1. februar 2024 tekur Helga Bára Mohr Vang við sum varaleiðari á nýskipaðu Tilfeinigsdeildini á Havstovuni.Helga Bára er 38 ár, útbúgvin lívfrøði…

Føroyar fáa formannskapin í NWWG arbeiðsbólkinum

29.01.2024

Í januar 2024 fór fram formansfundur hjá Altjóða Havrannsóknarstovninum (ICES) og høvdu Føroyar (Havstovan) eitt umboð á fundinum. Helga Bára Mohr Van…

Virkið ”NFCS Northern Fish Cold Storage” vann lutakast

19.12.2023

Týsdagin 19. desember 2023 var árliga lutakastið um 12.500 kr millum teirra, ið hava latið fiskamerki inn farna árið. Tað var virkið ”NFCS Northern Fi…

Tilmæli 2024

19.12.2023

Tann 12. desember 2023 lat Havstovan Fiskimálaráðnum tilmælið um fiskiskap eftir toski, hýsu og upsa í 2024. Í eini roynd at endurreisa toskastovnin á…

Lutakastið verður 19. desember

14.12.2023

Lutakast um 12.500,- kr millum innsend fiskamerkir verður týsdagin 19. desember kl. 11:00 á Havstovuni í Nóatúni 1 í Havn. Viðkomandi tíðindi Øll tíði…

Frágreiðing um føroysku havvistskipanina útkomin

04.12.2023

Fríggjadagin 1. desembur almannakunngørdi ICES eina frágreiðing um føroysku havvistskipanina – á enskum “Faroes ecoregion – Ecosystem overview”. Frágr…

Tað seinasta frá merktu grindahvalunum

29.11.2023

Nú eru allir sendararnir, ið Havstovan festi á grindahvalir í summar, sløknaðir. Tað longsta sambandið vardi 85 dagar. Tríggjar merkingar vóru. Tvær í…

Fundur um Norskahavið á Havstovuni

27.11.2023

Mikudagin 22. november vóru áhugapartar frá stovnum og vinnu boðin til fund um Norskahavið á Havstovuni. Endamálið var at kunna um gransking í Norskah…

Springari á Kappanum

27.11.2023

Ein springari, ið Havstovan merkti í Norðragøtu 30. august, hevur ferðast longu leiðina til Eysturgrønlands, og er nú í ein landsynning úr Kappanum. H…

ICES-tilmæli fyri botnfisk 2024

24.11.2023

Altjóða havrannsóknarstovnurin ICES kunngjørdi í dag nýggjastu ráðgevingina fyri hýsu og upsa í føroyskum havøki. Ráðgevingin byggir á nýggjastu stovn…

PhD skeið um havklima og vistskipanir væleydnað

16.11.2023

PhD-skeiðið, við heitinum “Ecologically relevant oceanographic processes in the Northeastern Atlantic” er nú lokið. Allir 14 næmingarnir stóðu royndin…

Lutakast um 12500 kr

19.10.2023

Seinasta freist at lata fiskamerkir inn, sum skulu luttaka í lutakasti um 12500 kr., er 24. novembur. Viðkomandi tíðindi Øll tíðindi

Merking av fiski á Føroyabanka

13.10.2023

Rannsóknarskipið Jákup Sverri er júst liðugur árliga merkingartúrin.  Í ár var dentur lagdur á at merkja fisk á Føroyabanka, tí nú er aftur væl a…

Lítið av gulllaksi at fáa á djúpum vatni

13.10.2023

Rannsóknarskipið Jákup Sverri er júst liðugur við árligu yvirlitstrolingina á djúpum vatni kring Føroyar, har 51 hál á ein tíma vórðu tikin. Á túrinum…

Havstovan á Náttúruráðstevnu í Norðurlandahúsinum

04.10.2023

Á Náttúruráðstevnuni, sum var í Norðurlandahúsinum týsdagin 3. oktober, hevði Sólvá Jacobsen, lívføðingur á Havstovuni, eina framløgu. Hon greiddi frá…

ICES-tilmæli fyri uppsjóvarfisk í 2024

29.09.2023

Mest loyvda veiða í 2024 lækkar munandi fyri norðhavssild og nakað fyri makrel, men hækkar nakað fyri svartkjaft. Makrelur Tilmælið fyri makrel er 739…

Toskur á Føroyabanka – hvar er hann komin frá?

26.09.2023

Innleiðsla Tað er eisini munur á arvatilfarinum hjá toski á Føroyabanka samanborið við aðrar toskastovnar. Toskur á Føroyabanka veksur sera skjótt fyr…

Nú síggjast nósar

26.09.2023

Eyðkendu hvítu nósarnir, ið av og á síggjast søkja sær skjól inn á firðum og sundum um heystið, deila óhepnu støðuna at verða skolaðir út av látrum. S…

Nýtt frá merktu springarunum

20.09.2023

Havstovan hevur í summar merkt springarar í trimum umførum; fimm springarar í Fuglafirði 10. juni, tveir springarar á Leynasandi 27. august, og tveir …

Nýtt frá merktu grindahvalunum

20.09.2023

Havstovan hevur merkt tvær grindir í summar, báðar á Sandavági. 26. juni var ein hvalur merktur og 19. juli vóru fimm hvalir merktir. Umframt vóru tve…

Úrslit frá yvirlitstrolingunum í summar

18.09.2023

Rannsóknarskipið “Jákup Sverri” er liðugur við yvirlitstrolingarnar á sumri í ár. Rannsóknarskipið tók 198 hál á føroyska landgrunninum, har hvørt hál…

Minni av makreli í Norðurhøvum

24.08.2023

Makrelkanningarnar í juli vístu, at minni av makreli er í Norðurhøvum enn undanfarin ár. Vísitalið er tað minsta síðani 2007. Samanborið við í fjør er…

Nýggj ritgerð um heita rákið millum Ísland og Føroyar

17.08.2023

Nýggj vitan um rákið av heitum sjógvi norðan fyri okkum er júst komin í vísindatíðarritinum Ocean Science. Tvørtur um undirsjóvarryggin millum Ísland …

Jákup Sverri liðugur við makrelkanningar

26.07.2023

Mánadagin 17. juli kom Jákup Sverri aftur av árligu makrelkanningunum norðanfyri. Makrelur var fingin víða um í kanningarøkinum, men fyri tað nógva í …

Merkta grindin ferðast suðureftir

21.07.2023

Við góðari hjálp frá sýslumanni, grindaformonnum og fólki annars á báti og sandi, varð ein grind merkt í Sandavági mikudagin 19. juli 2023. Ein bólkur…

Ein springari norðarlaga í Hetlandsrennuni

21.07.2023

Nú 40 dagar eru farnir síðani springararnir vórðu merktir í Fuglafirði, er tann eini springarin farin norðureftir í hellingini, eystaru megin Hetlands…

Ferðing hjá springarunum í ein mánað

12.07.2023

Nú er ein mánaði fráliðin síðani springararnir vórðu merktir í Fuglafirði. Tveir sendarar virka enn. Hesir báðir springararnir fóru beinanvegin frá hv…

Skúm á sjónum

06.07.2023

Hevur tú seinastu dagarnar lagt merki til at nógv skúm hevur verið at síggja á sjónum og undrast yvir, hvat tað man vera? Orsøkin er sannlíkt algur av…

Yngul- og ætikanningar 2023

03.07.2023

Jákup Sverri er afturkomin av yngul- og ætikanningunum, sum árliga vera gjørdar á Landgrunninum og Føroyabanka í juni. Úrslitini frá Landgrunninum vís…

Hitabylgja í havinum

29.06.2023

Seinastu 1-2 vikurnar hevur ein hav-hitabylgja tikið seg upp í eystara parti av Norðuratlantshavi. Hitabylgjan hevur verið serliga ógvuslig í økinum v…

Minni til av norðhavssild og svartkjafti

28.06.2023

Minni er til av norðhavssild og svartkjafti í Norskahavinum í ár enn í fjør. Tað vísa úrslitini frá árligu sildakanningunum fyrr í vár. Høvuðsniðurstø…

Nøgdin av svartkalva í 2023 er sum eitt miðalár

22.06.2023

Rannsóknarskipið Jákup Sverri hevur júst verið á árliga svartkalvatúrinum, sum byrjaði í 1995 fyri at fylgja við nøgdunum av svartkalva í føroyskum sj…

Allir springararnir sunnanfyri

20.06.2023

Springararnir, ið vóru merktir á Fuglafirði fyri góðari viku síðani, hava mestu tíðina hildið til í Hetlandsrennuni. Tann eini merkti springarin, ið á…

Merktu springararnir fylgjast ikki

13.06.2023

Springaranir, ið vóru merktir á Fuglafirði leygardagin 10. juni 2023 eru farnir sundur í tveir bólkar. Við góðari hjálp frá bátum og fólki á staðnum, …

Æti og fiskalarvur á Landgrunninum kannað

13.06.2023

Nøgdir og sløg av æti um várið hava alstóran týdning fyri, í hvønn mun fiskalarvur frá gýtingini fyrr um várið kunnu finna sær neyðuga føði. Sostatt e…

Verkstova um havgransking í Nuuk

07.06.2023

Granskarar á Havstovuni eru júst heimkomnir av verkstovu í Nuuk millum samstarvspartarnar í granskingarskránni um Havgransking í Norðuratlantshavi. Á …

Jákup Sverri verið á hydrografitúri

26.05.2023

Tann 17. mai fór Jákup Sverri á hydrografitúr, har ein av uppgávunum var at taka streymmátarar upp. Lagt varð fyri norðanfyri, har ein streymmátaraboy…

Jákup Sverri liðugur við sildakanningar

17.05.2023

Týsdagin 16. mai kom Jákup Sverri aftur av árligu silda- og svartkjaftakanningunum norðanfyri. Sild var at síggja í mestsum øllum kanningarøkinum hjá …

Nógvur svartkjaftur sunnanfyri

13.04.2023

Ekkókanningar av svartkjafti sunnan fyri Føroyar og suður í bretskan og írskan sjógv vóru gjørdar fyri páskir. Fyribilsúrslitini vísa, at nógv er til …

Jákup Sverri gjørt yvirlitstrolingar á Føroyabanka

12.04.2023

Rannsóknarskipið Jákup Sverri hevur aftur í vár gjørt yvirlitstrolingar á Føroyabanka, har 29 hál á ein tíma vórðu tikin. Aftur í ár var nógv at fáa a…

Jákup Sverri gjørt yvirlitstrolingar á føroyska landgrunninum

12.04.2023

Rannsóknarskipið Jákup Sverri hevur aftur í vár gjørt yvirlitstrolingar á føroyska landgrunninum, har tilsamans 91 støðir á ein tíma vórðu tiknar. Stø…

TOPLINK – sambinding millum lond, hvalastovnar, granskarar og fólk í nærumhvørvum

21.03.2023

TOPLINK verkætlanin, ið Havstovuni luttekur í, er eitt samstarv millum Føroyar og Grønland, har endamálið er at nema meira vitan um grindahval, bóghví…

Ph.d.-skeið um hav- og vistfrøði

20.03.2023

21. august – 1. september 2023 skipa granskarar á Havstovuni fyri spennandi ph.d.-skeiði um sambandið millum hav- og vistfrøðina í eystara parti av No…

Nógvar kanningar gerast á Føroyabanka

15.03.2023

Komandi vikuna skal havrannsókarskipið Jákup Sverri á Føroyabanka í sambandi við árligu yvirlitistrolingina um várið. Umframt kanning av støðuni hjá b…

Jákup Sverri farin á fyrsta túrin í 2023

13.02.2023

Í síðstu viku fór Jákup Sverri á ársins fyrsta rannsóknartúr eftir sigliætlanini fyri 2023, sum í alt telur 24 kanningartúrar fyri Havstovuna umframt …

Hátíðardagur á Havstovuni

27.01.2023

Starvsfólk støðast leingi á Havstovuni. Tað ásanna vit í dag. 13 fólk fingu heilsan í sambandi við 40, 30 og 25 ára starvsdagar á Havstovuni og umborð…

Fiskimálaráðharrin vitjað á Havstovuni

19.01.2023

Hósdagin 19. januar var landsstýrismaðurin í fiskivinnu-og samferðslumálum, Dennis Holm, á vitjan á Havstovuni. Á vitjanini á Havstovuni fekk landsstý…

Nýtt ár við kanningum av æti í Skopunarfirði

17.01.2023

Í góðum samstarvi við Lívfiskastøðina í Skopun, hevur Havstovan í nógv ár gjørt regluligar kanningar av sjónum í Skopunarfirði. Lívfiskastøðin pumpar …

Jóhannis Danielsen á Havstovuni helt bestu snarrøðuna

26.12.2022

Jóhannis Danielsen, ph.d. í lívfrøði og granskari á Havstovuni, vann snarrøðukappingina á Vísindavøkuni, sum var í Runavík fríggjadagin 23. sept. Hann…

Piyamon Khieothong vann lutakastið um 12.500 krónur

22.12.2022

Mikudagin 21. desember 2022 var lutakast um 12.500 kr millum teirra, sum høvdu latið fiskamerkir inn seinasta árið. Vinnarin gjørdist Piyamon Khieotho…

Føði til toskalarvur ávirkar tilgongdina

06.12.2022

Tilgongdin til toskastovnin á Landgrunninum broytist nógv frá einum ári til annað. Flestu ár síðani 2005 hevur tilgongdin verið sera vánalig, og hon e…

Norðhavssildin væl í holdum seinnu árini

27.10.2022

Síðani 2005 hevur norðhavssildin sum heild verið væl í holdum um veturin og hevur samstundis havt størri rogn. Hetta er mett at vera tengt at, at beit…

Norðurlendskur fundur um plantuæti

07.10.2022

Í døgunum 3-5. oktober hevði norðurlendski arbeiðsbólkurin NOMP (Nordic Marine Phytoplankton) fund um plantuæti á Vinnuháskúlanum. Fiskaaling og Havst…

Ráðstevna og kokkaverkstova um hval og kóp

30.09.2022

Í døgunum 5. og 6. oktober verður Norðurlandahúsið karmur um eina ráðstevnu, og eina matmentanarliga verkstovu, har ljós verður varpað á hval og kóp s…

Springarin farin til stroks

28.09.2022

Tann eini merkti springarin, sum fyri viku síðan var komin suður um Íslandsryggin, er nú farin beina kós vestureftir. Hann er farin tvørtur um Reykjan…

Útivið 50 fiskasløg á Vísindavøku

27.09.2022

Fríggjadagin 23. september var Vísindavøka í Løkshøll.Sum vanligt vóru nógvir granskingarstovnar umboðaðir, og Havstovan sýndi fram ymisk forvitnislig…

Toskurin á Føroyabanka er møguliga í ferð við at koma fyri seg aftur

16.09.2022

Yvirlitstrolingin á Føroya Banka, sum verður gjørd á hvørjum heysti, gevur ábendingar um, at meira er av toski. Jákup Sverri hevur júst gjørt árligu h…

Mánafiskur á Vísindavøkuni

16.09.2022

Aftur í ár luttekur Havstovan á Vísindavøkuni við einari framsýning av ymiskum fiskasløgum. Í ár eru vit serliga spent at vísa teimum vitjandi ein mán…

Merktu springararnir farnir í ymsar ættir

09.09.2022

Springararnir, ið vóru merktir á Fuglafirði leygardagin 3. september 2022, og sum eftirfylgjandi fóru norður um oyggjarnar, eru farnir í ymsar ættir. …

Teir merktu springararnir eru nú norðanfyri

05.09.2022

Springararnir, ið vórðu merktir í Fuglafirði leygardagin 3. september 2022, eru farnir norð um oyggjarnar. Við góðari hjálp frá bátum, umframt skótum …

Vevmyndir úr lundaholum í Skúvoynni

19.07.2022

Havstovan hevur í nøkur ár fylgt við gongdini í lundaholum í Skúvoynni við vevmyndatólum. Fyrstu royndirnar vórðu gjørdar í 2005. 15 lundaholur eru gj…

Jákup Sverri á yngul- og ætikanningum í juni

18.07.2022

Í seinnu helvt av juni vórðu afturvendandi yngul- og ætikanningar gjørdar á Landgrunninum og Føroyabanka. Nøgdin av toska- og hvítingsbróðuryngli er t…

Jákup Sverri ger makrelkanningar

13.07.2022

Síðstu tvær vikurnar hevur Jákup Sverri luttikið í altjóða makrelkanningum saman við íslendingum, norðmonnum og dønum. Tó at kanningarnar hava verið n…

Makrelgýting við Føroyar kannað

11.07.2022

Í mai kannaði Jákup Sverri makrelgýting á leiðunum sunnan og vestan fyri Føroyar. Flest makrelegg vóru at síggja fram við hellingini á europeiska land…

Føroysk gransking á ICES Decadal Symposium í Bergen

30.06.2022

Karin Margretha H. Larsen, havfrøðingur, var ein av høvuðstalarunum á ráðstevnu hjá ICES í Bergen í síðstu viku. Í sambandi við, at ICES hevur fyriski…

Bogi Hansen heiðraður á ICES Decadal Symposium

24.06.2022

ICES hevur júst hildið sonevnda Decadal ráðstevnu í Bergen, har Bogi Hansen, havfrøðingur á Havstovuni, var ein av heiðursgestunum. ICES skipar tíggju…

Um miðal av svartkalva í ár

22.06.2022

Jákup Sverri hevur verið á svartkalvatúrinum fyri 2022. Fyribilsúrslitið frá túrinum í ár gav í miðal 106 kg svartkalva per troltíma (sí mynd niðanfyr…

Grønlendski landsstýrirsformaðurin á vitjan á Havstovuni

14.06.2022

Fríggjardagin 10. juni var grønlendski landsstýrisformaðurin, Múte Bourup Egede, á vitjan á Havstovuni saman við løgmanni, Bárði á Steig Nielsen. Grøn…

1. flokkur úr Sørvági á vitjan

02.06.2022

20 børn og 2 lærarar úr Sørvágs skúla vitjaðu Havstovuna mánadagin fyri at kunna seg um arbeiðið hjá okkum. Mánadagin vóru 20 fitt og áhugaði børn og …

Jákup Sverri verið eftir streymmátarum

25.05.2022

Tann 11. mai fór Jákup Sverri á hydrografitúr, har ein av uppgávunum var at taka streymmátarar upp. Hetta eru teir fimm mátararnir, sum Jákup Sverri f…

Fish Fair: Framløga um havrannsóknarskipið Jákup Sverra

24.05.2022

Leon Smith, tøkniligur leiðari á Havstovuni hevði mikudagin 18. mai framløgu um fyrireiking, bygging og royndir við nýggja havsrannsóknarskipinum Jáku…

Fiskimálaráðharrin vitjað umborð á Jákup Sverra

19.05.2022

Mikudagin í farnu viku vitjaði fiskimálaráðharrin Árni Skaale saman við umsitingini í Fiskimálaráðnum umborð á havrannsóknarskipinum Jákup Sverra. Lok…

Við til at friða týdningarmikiðøki í altjóða sjógvi

10.05.2022

Flestu sjófuglasløg í Norðuratlantshavi eru minkað ógvuliga nógv seinastu áratíggjuni. Nógvar kanningareru gjørdar fyri at royna at finna útav, hví so…

Íslendsk streymboya rak inn í Haraldssund

10.05.2022

Um hálvan januar 2021 bóru alarar hjá Bakkafrost eyga við eina streymboyu, sum var rikin inn á Haraldssund. Hetta vísti seg at vera ein streymboya, su…

Fuglurin rýmir úr Vestmannabjørgunum

10.05.2022

Bert 5% av lomviga og 1% av ritureiðrum vóru at síggja i Vestmannabjørgunum summarið 2021, samanborið við teljingar í ávikavist 1972 og 1987. Hetta er…

uDNA kanningar kunnu vónandi stuðla yvirlitstroling í framtíðini

10.05.2022

DNA-leivdir av bæði toski og hýsu í sjógvprøvum kunnu møguliga í framtíðini brúkast til at siga, hvussu stórir hesir fiskastovnar eru. Men nýggjastu k…

Tveir djúpir havstreymar undan kavi

10.05.2022

Tveir djúpir havstreymar eru nýliga avdúkaðir, IcelandFaroe Slope Jet og Faroe Shetland Channel Jet. Annar gongur fram við hellingini á norðaru síðu á…

Samband ímillum reyðæti, havstreymar og norðhavssild

10.05.2022

Desember 2021 vardi Inga Kristiansen sína Ph.D. verkætlan á Fróðskaparsetrinum um samband millum reyðæti, havstreymar og norðhavssild. Eitt høvuðsúrsl…

Føðin avger yvirlivilsi hjá toskalarvum

10.05.2022

Føðiviðurskiftini hjá toskalarvum á føroyska landgrunninum eru sera óstøðug. Góður gróður um várið økir um nøringinahjá djóraætinum, og tað er avgeran…

Umsitingarætlan fyri botnfisk undir Føroyum

10.05.2022

Ein umsitingarætlan er ein skipan, har fiskiskapurin verður stýrdur og avmarkaður við atliti til lívfrøðilig og vinnulig viðurskifti. Lívfrøðilig viðu…

Vísindavøka

10.05.2022

Ein av uppgávunum hjá Havstovuni er at miðla vitan út til almenningin. Vísindavøkan er ein góður pallur til hetta endamálið, og bæði í 2020 og 2021 lu…

Ph.D.-verja um djóraæti og norðhavssild

10.05.2022

Mánadagin 6. desember 2021 vardi Inga Kristiansen Ph.D. ritgerð sína um samband ímillum reyðæti, havstreymar og norðhavssild. Hetta er úr Sjóvarmál 20…

Tveir djúpir havstreymar undan kavi

10.05.2022

Tveir djúpir havstreymar eru nýliga avdúkaðir, Iceland-Faroe Slope Jet og Faroe-Shetland Channel Jet. Annar gongur fram við hellingini á norðaru síðu …

Arbeiðsfundur á Havstovuni um viðbrekin havøkir

09.05.2022

Í byrjanini av mai hýsti Havstovan einum arbeiðsfundi um viðbrekin havøkir. Hetta var í sambandi við norðurlendsku verkætlanina NovasArc, har Føroyar,…

Gróðurin og nøringin hjá djóraæti á Landgrunninum eru ikki byrjað enn

05.05.2022

Jákup Sverri kannaði í tíðarskeiðinum 20.-27. apríl havfrøði, plantuæti og djóraæti á Landgrunninum. Hesa ársins tíð eru nógvar fiskalarvur í sjónum o…

ICES-frágreiðing um Norskahavið

01.05.2022

Árliga frágreiðingin um Norskahavið hjá ICES-arbeiðsbólkinum WGINOR er nýliga latin úr hondum. WGINOR arbeiðsbólkurin (Working Group on the Integrated…

Opið skip umborð á Jákup Sverra á Tvøroyri

28.04.2022

Eini 300 fólk vitjaðu umborð á havrannsóknarskipinum Jákup Sverra á Tvøroyri týsdagin 26. apríl. Hetta var í sambandi við umhvørvisvikuna í kommununi….

Nógvur smáur svartkjaftur sunnanfyri

26.04.2022

Ekkókanningar av svartkjafti sunnan fyri Føroyar suður í bretskan og írskan sjógv vóru gjørdar fyri páskir. Fyribilsúrslitini vísa, at nógv er til av …

Framvegis nógvur fiskur á Føroyabanka

21.04.2022

Triðja árið á rað vísir váryvirlitstrolingin á Føroyabanka væl meira av toski enn var vanligt frá 2006 til 2019. Hetta var bert stórur vælvaksin gýtan…

Íslendski fiskimálaráðharrin á vitjan á Havstovuni

07.04.2022

Týsdagin 5. apríl var íslendski fiskimálaráðharrin á vitjan á Havstovuni saman við Árna Skaale fiskimálaráðharra. Hesa vikuna hevur íslendski fiskimál…

Stjóraskifti á Havstovuni

01.04.2022

Fríggjadagin 1. apríl tekur Marita Rasmussen við sum stjóri á Havstovuni. Marita, sum seinastu 14 árini hevur verið stjóri í Vinnuhúsinum, tekur við s…

Hiti og føði ávirka spjaðing av norðhavssild í mai

24.03.2022

Árligar sildakanningar í mai síðan 1995 vísa, at útbreiðslan av norðhavssild broytist nógv. Fyri at fáa betur greiði á hví so er, hava vit kannað slag…

Fýra verkætlanir innan havgransking í Norðuratlantshavi

16.03.2022

Í oktober í fjør útlutaði danska stjórnin í samstarvi við Granskingarráðið 14 milliónir krónur til fýra verkætlanir innan havgransking í Norðuratlants…

Fiskivinnugransking stuðlar verkætlanum á Havstovuni

03.03.2022

Fríggjadagin 25. februar var árligi framløgudagurin hjá Fiskivinnugransking, har umsitarar av verkætlanunum, ið Fiskivinnugransking stuðlar, greiddu f…

Lítið av toski og nógv av hýsu

01.03.2022

Tær árligu yvirlitstrolingarnar á vári á føroyska landgrunninum eru nú gjørdar við Jákup Sverra. Tikin vóru øll 100 hálini, har hvørt hál vardi ein tí…

Gýtingin hjá reyðæti um várið er í minking

28.02.2022

Síðani 1997 eru á hvørjum ári gjørdar mátingar av eggframleiðsluni hjá reyðæti (Calanus finmarchicus) á Landgrunninum. Kanningarnar verða gjørdar síðs…

Fyrilestrar frá Fiskivinnustevnuni tøkir

04.02.2022

Eftir væleydnaðu fiskivinnustevnuna, sum var á Hotel Føroyum tann 31. januar 2022, eru fyrilestrarnir savnaðir og lagdir á heimasíðuna hjá Havstovuni….

Fiskimálaráðharrin vitjað á Havstovuni

01.02.2022

Í síðstu viku vitjaði nýggi fiskimálaráðharrin, Árni Skaale, Havstovuna. Landsstýrismaðurin heilsaði uppá stjóra og starvsfólk, varð vístur runt og fe…

Yvirlitsgrein um havfrøði og tøðevnir í sjónum

20.01.2022

Veðurlagsbólkurin hjá ST (IPCC) væntar, at veðurlagsbroytingar fara at viðføra lækkandi nøgdir av tøðevnum í sjónum. Hetta kemur serstakliga at gera s…

Útbreiðsla av norðhavssild í mai: Stóra sildin stendur vestari enn smáa sildin

14.01.2022

Síðani 1996 eru á hvørjum ári gjørdar felags kanningar av norðhavssild í Norskahavinum. Kanningarnar verða gjørdar í mai við tí endamáli at veita tøl …

Teingja umhvørvis-DNA við sjálvvirkna prøvatøkuútgerð

03.01.2022

Umhvørvis-DNA í sjógvi er alt tað DNA, ið vit fáa gagnnýtt úr einum sjógvprøva. Tað fevnir um DNA frá smáu verunum og leivdir av DNA, sum eru útskilda…

Broytingar í arktiskum ísi og í CO2-ringrásini

21.12.2021

Íshavið ávirkast nógv av mannaelvdum veðurlagsbroytingum, og allheims upphiting hevur longu minkað nógv um nøgdina av havísi í Arktis. Hetta væntast a…

Marita Rasmussen nýggjur stjóri á Havstovuni

14.12.2021

Jacob Vestergaard, landsstýrismaður, hevur sett Maritu Rasmussen í starvið sum stjóri á Havstovuni. Marita Rasmussen er 54 ára gomul. Hon er útbúgvin …

Magnus Heinason á veg til Kroatia

17.11.2021

Herfyri var endalig avtala gjørd um søluna av Magnusi Heinasyni. Søluprísurin var 1,1 millión krónur og tað er eitt felag í Kroatia, ið hevur keypt sk…

Norskahavsmeldurin knýtir heitt innrák og kalt yvirflot

01.09.2021

Tað er vælkent at heitur Atlanssjógvur rekur norðureftir fram við Føroyum, kølist og søkkur norðanfyri, og vendur suðureftir aftur í dýpinum sum ísaka…

Havstovan og Vinnuháskúlin í samstarvi

20.08.2021

Avtala er nú gjørd millum Havstovuna og Vinnuháskúlan um, at nýggja og framkomna havrannsóknarskipið “Jákup Sverri” fer at vera starvsvenjingarstað hj…

Vevmyndir úr lundaholum í Skúvoynni

19.08.2021

Havstovan hevur í nøkur ár fylgt við gongdini í lundaholum í Skúvoynni við vevmyndatólum. Fyrstu royndirnar vórðu gjørdar í 2005. 15 lundaholur eru gj…

Kúlulaksur í Norðurhøvum

07.06.2021

Í mai í ár var nakað av kúlulaksi fingið á árligu sildakanningunum. Hetta er fyrstu ferð, at føroyska rannsóknarskipið hevur fingið kúlulaks, men eisi…

Magnus gjørt sín seinasta túr fyri Havstovuna

30.03.2021

Mikudagin 24. mars kom Magnus Heinason inn av sínum seinasta túri fyri Havstovuna. Í februar og mars samtrolaði hann við Jákup Sverra á yvirlitstrolin…

Megnar toskahálið á Føroyabanka bert eitt eindømi

24.03.2021

Fjølmiðlar hava víst á filmsupptøkur frá Bankatúrinum í mars 2021, har víst verður á stórt hál við stórum og feitum toski, sí myndir. Hetta hálið var …

Stuttfilmur um Jákup Sverra

08.02.2021

Í samband við Vísindavøkuna 2020 er ein heimasíða við nógvum áhugaverdum tilfari gjørd. Á henni er eitt stórt savn av tilfari, bæði frá seinastu vísin…

Toskur leypur á æðublik

18.01.2021

Hósdagin 7. januar fingu vit forkunnuga filmsupptøku av einum toski, sum leggur eftir einum æðubliki í Haraldssundi. Á upptøkuni sæst toskurin leypa á…

Mesopelagisk djór umboða heimsins størstu migratión

12.01.2021

Ein ovurhonds stór nøgd av havsins smáu djórum koma upp móti vatnskorpuni at eta um náttina, og ferðast niður í dýpið og myrkrið undan predatorum/ránd…

Løgtingið vitjaði umborð á Jákup Sverra

21.12.2020

Hósdagin 17. desember vitjaðu løgtingsfólk umborð á Jákup Sverra, har umboð fyri Havstovuna, MEST, maskinstjórin og skiparin vístu teimum runt á tí fr…

Nýggja rannsóknarskipið Jákup Sverri

18.12.2020

Jákup Sverri er fyrsta føroyska rannsóknarskipið, sum er bygt til endamálið. Fyri fiskivinnutjóðina Føroyar er nýggja rannsóknarskipið ein stórhending…

Magnus Heinason tænt landinum væl

18.12.2020

Tá Magnus Heinason í 1981 avloysti Jens Christian Svabo, sum síðani 1964 hevði verið føroyskt rannsóknarskip, var tað eitt stórt frambrot. Við sínum 1…

Vísindavøka 2019

18.12.2020

Bás inni í Sjóvinnuhúsinum, tvær framløgur í Kongshøll og „fiskaborð“ úti á bryggjuni var tað, sum Havstovan borðreiddi við á Vísindavøkuni í fjør, ha…

Parins dukatfiskur og tunnufiskur – tvey nýggj fiskasløg skrásett

18.12.2020

Í vár vórðu tvey nýggj fiskasløg skrásett afturat í føroyskumsjógvi. Annar av forkunnugu fiskunum varð fingin í trolinum hjá Suðringi, hin umborð á Ma…

Livandi rundorma-larva funnin í reyðæti

18.12.2020

Regluligu planktonkanningarnar av sjógvi frá Lívfiskastøðini í Skopun sýndu eitt óvæntað úrslit: Tá prøvin varð kannaðurundir mikroskopi sást, at eitt…

Subpolari meldurin stýrir vistskipanum

18.12.2020

Vistskipanir eru ikki støðugar. Vistskipanin á føroyska landgrunninum broytist bæði við einum syklusi á 58 ár og einumsyklusi, sum tekur áratíggju. Su…

Toskurin á Føroyabanka – hvussu er støðan í 2020?

18.12.2020

Hóast Magnus Heinason fekk nógvan tosk á Bankanum í mars 2020, var lítið at fáa í september. Neyðugt er við fleirikanningum fyri at staðfesta, hvussu …

Merkta føroyska parið

18.12.2020

Hjá skrápi skiftast bøgan og steggin um at bøla egginum. Tað er sjón fyri søgn í taltilfarinum frá einumføroyskum skrápapari við GLS-loggarum. Tá vetu…

Kaldur Eysturíslandssjógvur týdning fyri nøgdir av djóraæti norðan fyri Føroyar

18.12.2020

Samanrenning og blanding av heitum Atlantssjógvi og køldum Eysturíslandssjógvi ger eitt frontøki norðan fyri Føroyar, sum er ríkt í djóraæti. Nýggj gr…

Ferðingarmynstrið hjá føroyska skrápinum

18.12.2020

Á fyrsta sinni er ferðingarmynstrið hjá føroyska skrápinum staðfest. Eftir bútíðina ferðast hann allan vegin úr Føroyumtil suðurendan á Suðuramerika. …

Gýtandi lodna inni á føroysku firðunum í 2020

18.12.2020

Síðst í mars fekk Magnus Heinason gýtandi lodnu inni á firðum og sundum, tá rannsóknir vórðu gjørdar eftir brislingi kring oyggjarnar. Tað kom óvart á…

Havið fløðir – eisini kring Føroyar

18.12.2020

Umframt mangt annað hava veðurlagsbroytingarnar við sær, at havið fløðir. Vatnskorpan hækkar mest sum alla staðni kring heimin, og tað ger hon eisini …

Slánar inni við land

18.12.2020

Síðsta árið kann sigast at hava verið eitt rættiligt slánaár.Vaksin toskur er komin heilt inn undir land og hevur hesin verið serstakliga rak. Samstun…

Jákup Sverri handaður eigaranum

03.12.2020

Í gjár bleiv avhendingarskjalið og onnur viðkomandi skjøl í sambandi við yvirtøku av nýggja rannsóknarskipinum Jákup Sverra undirskrivað, og skipið er…

Umhvørvis DNA og vistskipanargrundað fiskiveiðustýring

24.11.2020

Skotið hevur verið upp at nýta umhvørvis DNA (uDNA) til at bøta um metingar av fiskastovnum og útgreina tørvin á vitan, sum krevst til vistskipanargru…

Nýggj grein vísir, at varmaflutningurin inn í arktisku havøkini er øktur

23.11.2020

Nýggj grein vísir, at varmaflutningurin inn í arktisku havøkini er øktur Millum Grønland og Skotland rekur heitur sjógvur úr Atlantshavi inn í Norðurh…

Djúpur havstreymur fram við Íslandsrygginum útgreinaður

26.10.2020

Í dýpinum í Norðurhøvum er ísakaldur sjógvur, sum ferðast suðureftir og flýtir yvir Grønland-Skotland ryggin, serliga gjøgnum Danmarkarsundið og Banka…

Subpolari meldurin stýrir eisini vistskipanum í grønlendskum sjógvi

08.10.2020

Tað er nú vælkent at subpolari meldurin ávirkar vistfrøðina í norðureystara parti av Atlantshavinum – altso um okkara leiðir. Í nýggjari vísindaligari…

Hava funnið ókendan djúpan havstreym

27.07.2020

Sjógvur verður køldur í norðurhøvum, og hetta ger, at hann søkkur og síðani fossar suðureftni niðri við botn. Stórur partur av hesum djúpa suðurvenda …

Ongin nebbasild, men lodna fingin inni á firðunum

23.04.2020

Magnus Heinason er júst afturkomin av nebbasildakanningum. Líka undir 4 kg av nebbasild varð fingin á teimum 11 tovunum, sum vóru gjørd á túrinum. Meg…

Grein um lága saltinnihaldið á okkara leiðum

06.02.2020

Havstovan hevur seinastu árini í fleiri umførum skrivað um metlágt saltinnihald í føroyskum sjógvi seinastu 3-4 árini. Síðani methøgt saltinnihald var…

Legan hjá Golfstreyminum ávirkar havumhvørvið kring Føroyar

29.01.2020

Flest øll hava hoyrt um Golfstreymin. Nógv vita eisini, at broytingar í styrkini av hesum ráki kann ávirka havumhvørvið og veðurlagið her um okkara le…

Silvurkalvi rikin á land

20.01.2020

29. november 2019 ringdi Birgir Mikkelsen úr Klaksvík á Havstovuna, um at ein ”óvanligur” fiskur var rikin á land, beint niðan fyri Føroya Bjór í Klak…

Nýggja rannsóknarskipið skal eita Jákup Sverri

19.12.2019

Jacob Vestergaard, landsstýrismaður, hevur tikið avgerð um, at nýggja rannsóknarskipið skal eita “Jákup Sverri”. Skipið fær navn eftir Jákup Sverra Jo…

Fiskanøgdir mettar út frá DNA í sjógvi

16.12.2019

Allar livandi verur lata smáar leivdir av arvatilfari (DNA) til umhvørvið, og hesi spor kunnu brúkast til at eyðmerkja, hvørji djór og plantur hava ve…

Sildaarvastrongurin lýstur

03.12.2019

Sunnvør Klettskarð í Kongsstovu, vinnu-ph.d. lesandi á Fróðskaparsetri Føroya og Amplexa Genetics, hevur júst givið út vísindaliga grein í tíðarritinu…

Lítla- og stóra nebbasild fingnar á Landgrunninum í oktobur

27.11.2019

Nebbasild er týdningarmikil liður í føðiketuni á føroyska landgrunninum, serstakliga sum føði hjá til dømis toski og lunda. Higartil hava kanningar á …

Vísindavøkan 2018

25.09.2019

Rannsóknarskipið Magnus Heinason var hesaferð partur av átakinum hjá Havstovuni og tað hepnaðist sera væl. Vælumtókta fiskaframsýningin var eisini á s…

Umhvørvis-DNA kann brúkast til at kanna nøgd av toski

25.09.2019

Í eini verkætlan um tosk kring Føroyar er á fyrsta sinni prógvað, at eDNA úr sjógvi kann brúkast til at finna útbreiðslu og nøgd av einum fíggjarliga …

Subpolari meldurin styrknaður aftur – og tað ávirkar Føroyar!

25.09.2019

Vegna nógv hitatap frá havi til atmosferu vetrarnar 2013-2015, sakk nógvur sjógvur niður á stór dýpi í Labrador havinum og Irminger havinum, og tískil…

Fiskiskapur eftir reyðæti

25.09.2019

Føroyar hava ein serligan náttúrugivnan møguleika at gagnnýta tað næst størsta lívfrøðiliga tilfeingið, sum er í Norðuratlantshavi, nevniliga reyðæti….

Várgróðurin seinkaður tá kuldin liggur leingi

25.09.2019

Gróður av plantuæti, sum vit eisini nevna „havsins gras“, er sum so ikki treytaður av ávísum hita, tí plantuæti grør væl, bæði í sjógvi sum er kaldari…

Hví er toskurin á Føroyabanka ikki komin fyri seg?

25.09.2019

Meðan bæði toskurin og hýsan eru komin fyri seg á Landgrunninum, og hýsan á Føroyabanka eisini er kominfyri seg, stendur framvegis illa til við Bankat…

Saltinnihaldið á Landgrunninum framvegis metlágt

25.09.2019

Saltinnihaldið í sjónum úti á opnum havi og á Land grunninum lækkaði knappliga á sumri 2016. Í 2017 og 2018 lækkaði saltinnihaldið eitt vet afturat, m…

Streymarnir inn og út úr Arktiska havøkinum

25.09.2019

Eftir drúgvar mátingar hjá fleiri ymiskum londum er nú fingið yvirlit yvir, hvussu nógvur sjógvur ferðast inn og út úr Arktiskum havøki. Stórur partur…

Slánar inni við land

23.09.2019

Tað hava verið nógvir stórir toskar at fingið inni við land í seinastuni. Fleiri av hesum fiskum hava verið sera rak, tað sum verður kallað slánar. Sa…

Tá várgróðurin er góður, kemur meira undan av yngli á Landgrunninum og hann veksur betri

18.09.2019

Ein vísindalig grein við heitinum “Environmentally Driven Ecological Fluctuations on the Faroe Shelf Revealed by Fish Juvenile Surveys” er almannakunn…

Flóðaldur 29.- 30. juni 2019

09.07.2019

Sunnumorgunin 30. juni 2019 vóru fólk ymsa staðni kring landið varug við, at óvanligar aldur vóru at síggja, t.d. í Vági, Tórshavn og Kollafirði. Hett…

Vísindavøkan 2017

23.10.2018

Evnið fyri Vísindavøkuna í 2017 var „Tilfeingi“. Havstovan gjørdi av at lýsa positivu gongdina hjá okkara fugla og fiskatilfeingi seinastu tvey árini,…

Filmað korallir undir Føroyum

23.10.2018

Filmsupptøkur av havbotninum kring Føroyar í 2017 og 2018 vísa, at korallir eru í økjunum millum Sandoyarbanka og Suðuroyarbanka, suður av Føroyabanka…

Talið á ternum og ternubølumminkað seinastu 15 árini

23.10.2018

Síðani 2003 hevur Havstovan skipað fyri teljing av ternum og ternupisum um alt landið. Vit hava biðið bøndur, røktarar og onnur áhugað fólk siga okkum…

Broytingar í djóraætissamfelagnum á Landgrunninum

23.10.2018

Djóraæti byrjar at nørast fyrr inni á Landgrunninum enn uttan fyri Landgrunnin, og bæði sløg og nøgdir av djóraæti broytast nógv í mun til tíð og stað…

Djóraæti á Landgrunninum týdning fyri fiskalarvur

23.10.2018

Fyri livilíkindini hjá næsta ættar liðnum av fiski, teimum viðkvomu fiska larvunum, hevur millum annað nøgd og slagsamanseting av djóraæti inni á Land…

Avbera nógvur gróður í 2017

23.10.2018

Gróðurin í 2017 eydnaðist avbera væl, og er tann besti síðani aldamótið. Orsøkina til nógva gróðurin kenna vit ikki til fulnar. Men av royndum vita vi…

Tvey afturat!

23.10.2018

Tvey nýggj fiskasløg, Scopelogadus beanii og Pseudoscopelus altipinnus, vórðu fingin á rannsóknartúri hjá Magnusi Heinasyni á djúpum vatni í september…

Nýggj fiskivinnuskipan

23.10.2018

Føroya Løgting samtykti í desember 2017 lógina um fyrisiting av sjófeingi. Lógin kom í staðin fyri lógina um vinnuligan fiskiskap, ið hevði verið gald…

Rákið kring Føroyarnú betur kortlagt

23.10.2018

Høvuðsgongdina í streymunum gjøgnum okkara havleiðir hava vit kent leingi; men ivamál hevur verið um rákið sunnan og vestan fyri Munkagrunnin, helst t…

Náttúruvísindaskattur eftir H. C. Müller komin undan kavi

23.10.2018

Á vári 2018 kom eitt gamalt hondskrivað handrit undan kavi á Havstovuni. Tá hetta varð kannað nærri, vísti tað seg at vera eitt frumhandrit um Føroya …

Vísindavøkan 2018

01.10.2018

Aftur í ár luttók Havstovan á Vísindavøkuni, sum Granskingarráðið skipaði fyri. Tað forkunnuga hesaferð var, at Magnus Heinason lá við bryggjuna, opin…

Granskarar kunnaðu ES um Golfstreymin

07.09.2018

Týsdagin 4. september skipaðu Searica, ið er ein felagsbólkur hjá ES, og H2020-verkætlanirnar Blue-Action og AtlantOS fyri einum kunningarfundi um stø…

Nógv krill á Vánni í Klaksvík

31.08.2018

Hósdagin varnaðust fólk í Klaksvík óvanliga nógv av nøkrum smáum krabbadjórum á Vánni í Klaksvík.Havstovan hevur fingið nøkur av hesum djórunum til ka…

Videokanning av korallum í juni 2018

19.06.2018

Annað árið á rað hevur Magnus Heinason gjørt videoupptøkur av havbotninum kring Føroyar.Í ár var áhersla løgd á tey djúpu økini suður-vestur úr Føroyu…

Kaldur Íslandssjógvur hevur týdning fyri nøgdirnar av reyðæti norðan fyri Føroyar

18.06.2018

Reyðæti er høvuðsføði hjá norðhavssild, sum kemur til beitiøkið norðan fyri Føroyar um summarið. Ein nýggj vísindalig grein vísir, at kaldur Íslandssj…

Sjálsamt fiskaslag fingið føroyskt navn – Øgnkarpi

06.06.2018

Í fjør fekk Havstovan ein sjáldsaman fisk, ið vit hava navngivið “Øgnkarpi”. Navnið kemur av blettinum, sum fiskurin hevur á síðuni. “Øgn” merkir blet…

Reyðæti í Bankarennuni

31.05.2018

Um heystið og veturin rekur reyðæti norður ígjøgnum tann djúpa partin av Bankarennuni. Hetta eru djór, sum eru í vetrardvala í djúpum sjógvi norðan fy…

Fuglberg fann Argo-flot

17.04.2018

Av og á fær Havstovan ymsar lutir í húsið, sum fólk hava funnið á sjógvi ella landi. Tíðliga í januar fekk trolarin Fuglberg ein gulan lut í trolið, s…

Eilif Gaard heldur fram sum stjóri á Havstovuni

14.03.2018

Eilif Gaard er settur í starv sum stjóri á Havstovuni. Fiskimálaráðið skrivar soleiðis á heimasíðu síni:Høgni Hoydal, landsstýrismaður, hevur gjørt av…

DNA kanningar av lívsins margfeldi og útbreiðslu í havinum

07.03.2018

Tað er týdningarmikið at skilja samanhangir í lívfrøðiliga margfeldinum og útbreiðslu av plantu- og djórasløgum fyri at kunna hava eina skynsama umsit…

Skrokkurin skal byggjast í Litava

01.02.2018

MEST hevur júst skrivað undir sáttmála við Western Baltija Shipyard í Litava (www.wbs.lt) um at byggja skrokkin á nýggja havrannsóknarskipinum. Skrokk…

Fingið merktan skrubbháv

04.01.2018

23. oktober 2017 fekk Havstovan ein merktan skrubbháv frá trolaranum Suðringi. Hesin skrubbhávur varð merktur í Spania 24. december 2014, á positión 4…

Kúpuskel vísir gróðurin á Landgrunninum aftur í seytjandu øld

14.12.2017

Í nýggjari grein, útgivin í Journal of Marine Systems tann 29. november, verður víst at vøksturin hjá kúpuskel fylgir gróðrinum á Landgrunninum – jú m…

Djóraæti á Landgrunninum á vári

04.12.2017

Nýggj grein frá Havstovuni um djóraæti á Landgrunninum á vári er kunngjørd í tíðarritinum “Journal of Marine Systems”. Heitið á greinini er “Temporal …

Nýggj grein um rákið sunnan og vestan fyri Føroyar

29.11.2017

Tann 13 november varð nýggj grein: “Atlantic water flow through the Faroese Channels” kunngjørd í vísindaliga tíðarritinum “Ocean Science”. Greinin er…

Minni taðing í Norðuratlantshavinum

23.11.2017

Júst sum grasið á landi, krevur gróður í sjónum eisini tøðevni fyri at vaksa. Í nýggjari grein (http://rdcu.be/x8i0), útgivin í Nature Scientific Repo…

Vísindavøkan 2016

09.11.2017

Evnið fyri Vísindavøkuna í 2016 var tey fýra frumevnini, eldur, jørð, luft og vatn. Vit vístu ymiska gransking í sambandi við frumevnini, og høvdu eyð…

Gróður og tøðevni á sumri

17.10.2017

Í juli í ár kunngjørdi tíðarritið “Continental Shelf Research” eina nýggja grein frá Havstovuni: “Faroe shelf bloom phenology – The importance of ocea…

Fuglateljing við dronu

09.10.2017

Havstovan telur súlurnar í Mykineshólmi umleið 10. hvørt ár. Fuglarnir verða taldir eftir myndum. Summarið 2016 vórðu myndirnar á fyrsta sinni tiknar …

Ph.D. verja: Plantuæti á Landgrunninum – innara økið og ytru økini

09.10.2017

Hósdagin 24. august 2017 vardi Sólvá Káradóttir EliasenPh.D.ritgerð sína um gróður á føroyska landgrunninum. Hetta er úr Sjóvarmál 2017, les víðari he…

Kanna nýggja ættarliðið í juni og juli

09.10.2017

Tríggjar mánaðir eftir at toskurin hevur gýtt, fer Magnus Heinason út at kanna hvussu nógvur toskayngul er, hvussu stórur hann er og hvar hann er at f…

Nýtt fiskaslag skrásett við Føroyar

09.10.2017

Ein sjálsamur fiskur, Melanonus zugmayeri, varð fingin á rannsóknartúri á djúpum vatni við Magnusi Heinasyni í september 2016. Hetta er úr Sjóvarmál 2…

Metlágt saltinnihald seinasta vetur

09.10.2017

Farna vetur bleiv sjógvurin við okkara leiðir sera feskur, og saltinnihaldið er nú met lágt. Orsøkin tykist vera, at subpolari meldurin í Norðuratlant…

Toskayngul etin upp innanífrá av rundormi

09.10.2017

Inni í búkholuni á toskayngli eru funnar rundorma larvur av slagnum Hysterothylacium aduncum, ið hava toskafiskar sum endavert. Tær eru kravmiklar til…

Stovnsstødd og neyvleiki

09.10.2017

Ofta verður havt at Havstovuni fyri at broyta áður uppgivin tøl um stovnsstødd. Hetta er rætt, men tíverri ikki til at sleppa undan. Broytingarnar eru…

Høvuðsgrundarlagið undir stovnsmetingum kemur frá fiskiflotanum

09.10.2017

Aftan fyri eina stovnsmeting liggur eitt drúgt og umfatandi arbeiði, har reglulig sýni av veiðuni hjá fiskiflotanum er hornasteinurin. Prøvatakarar fr…

Tvey nýggj fiskasløg funnin í føroyskum sjógvi

03.10.2017

Í farnu viku kom Magnus Heinason inn av einum rannsóknartúri á djúpum vatni. Á túrinum vórðu heili 114 ymisk sløg skrásett, harav 86 teirra vóru fiska…

Harðir vetrar stimbra sjófugl

21.09.2017

Støðan hjá føroyska sjófuglinum er nógv batnað seinastu tvey árini – eftir 15 sera vánalig ár. T.d komu væl fleiri ritupisur undan bæði í 2016 og 2017…

Infektión av Makreli við Anisakis-rundormi

05.09.2017

Grein er júst komin út í vísindatíðarritinum ‘FISHERIES RESEARCH’ um Anisakis-rundorm í makreli. Henda grein er ein partur av teim úrslitum, ið komu b…

Seinasta lundapisan klár at fara

01.09.2017

Nú er seinasta pisan í Byrgisbakka í Skúgvi klár at fara; bara eitt sindur av dúni er eftir á høvdinum. Tað er lítil friður á henni. Hon snøggar fjaðr…

Ph.D. verja: Plantuæti á Landgrunninum – innara økið og ytru økini

28.08.2017

Hósdagin 24. August kl.13 fer Sólvá Káradóttir Eliasen at verja ph.d.-ritgerð sína á Vinnuháskúlanum. Ritgerðin er um gróður á føroyska Landgrunninum….

Skúmið er gróður

19.05.2017

Gróðurin á føroyska landgrunninum er byrjaður, men hann kann vera torførur at síggja, av tí at plantuæti er sera smáar verur. Men í góðveðrinum í gjár…

Arktiskur sjófuglafundur í Føroyum

24.04.2017

Havstovan og Uttanríkis- og Vinnumálaráðið hava verið vertir fyri tí árliga arbeiðsfundinum hjá arktiska sjófuglabólkinum CBird (Circumpolar Seabird G…

Lívfrøðiligar kanningar av makrelveiðu

28.03.2017

Tá stovnsmetingar verða gjørdar av t.d. makreli, er ein av høvuðskeldunum veiðitøl frá fiskiskapinum. Tí er umráðandi at fáa sýni av veiðuni til Havst…

Metlágt saltinnihald

15.03.2017

Eftir fleiri ár við høgum saltinnihaldið í Atlantssjónum kring Føroyar, fór at lækka aftur eftir 2010. Serstakliga minkaði saltið nógv gjøgnum 2016. Á…

Havstovan fær ágóða av samstarvi við Landsverk, Vónina og Vørn

21.02.2017

Landsverk hevur í nógv ár mátað alduhædd kring Føroyar. Síðstu árini hevur Landsverk, í samstarvi við Vónina og Vørn, sett hitamátarar frá Havstovuni …

Nýggj vísindalig grein um gróðurin á Landgrunninum

08.02.2017

Tann 30. januar í ár kunngjørdi tíðarritið “Journal of Marine Systems” eina nýggja grein frá Havstovuni: “Phenologically distinct phytoplankton region…

Merkt havtaska úr Íslandi fingin undir Føroyum

31.01.2017

Ein havtaska, ið varð merkt undir Íslandi 22. mai 2012, varð fingin aftur við Føroyar 4½ ár seinni, tann 4. november 2016. Havtaskan varð merkt á posi…

Fløskupostur úr Íslandi tekur eitt ár

16.01.2017

Tað sigst at íslendskir landnámsmenn kastaðu tvinnar hásætissúlur í havið og skuldu lata bý byggja, har hesar komu upp á land. Hetta bleiv til Reykjav…

Arbeiðsfundur um data frá Norrönu

13.01.2017

Fyrst í hesi vikuni var ein arbeiðsfundur (workshop) á Havstovuni um m.a. streymmátingarnar, sum verða gjørdar við Norrönu. Tað eru Dr. Tom Rossby frá…

Samanbering av lívfrøði hjá longu og brosmu

19.09.2016

Longa trívist betri í grynri og heitari sjógvi enn brosma. Longa veksur eisini skjótari, blívur longri og búnast fyrr. Longa er ikki djúpvatnsfiskur, …

Sólarmyrkingin ávirkaði fuglin í Skúgvoy

19.09.2016

Sunnudagin 20. mars 2015 var sólarmyrking í Føroyum, men hvat gjørdi fuglurin í Høvdanum í Skúgvoy? Hetta er úr Sjóvarmál 2016, les víðari her. Viðkom…

Nýggj fiskasløg skrásett við Føroyar

19.09.2016

Tveir sjáldsamir fiskar, Anaplogaster cornuta og Leptostomias sp., vórðu fingnir á rannsóknartúri á djúpum vatni við Magnusi Heinasyni í september 201…

Økt makrelgýting í føroyskum havøki

19.09.2016

Tíðliga í summar var Havstovan við í umfatandi kanningum av gýting hjá makreli. Hetta verður gjørt við at telja hvussu nógv rognkorn av makreli eru í …

„Kalda holið“, „Golfstreymurin“ og okkara veðurlag

19.09.2016

Á heysti 2015 gjørdu fjølmiðlar kring allan heim nógv burtur úr einum havøki í landsynning úr Grønlandi, sum var óvanliga kalt og fekk eyknevnið: „Kal…

Kudoa í makreli

19.09.2016

Nakrir makrelar gerast bleytir og ónýtiligir til matna, hóast teir eru snarkøldir umborð. Orsøkin er infektión við Kudoa, sum ger tann størra fiskin b…

Toskur, hýsa og upsi eta ymiskt

19.09.2016

Magakanningar vísa, at føðin hjá toski, hýsu og upsa er rættiliga ymisk. Ein orsøk er, at tey finna sær føðina á ymiskan hátt. Hetta er úr Sjóvarmál 2…

Fylgisveinamátingar geva nýtt innlit í gróðurin kring Føroyar

19.09.2016

Mátingar, gjørdar við fylgisveinum, vísa, hvussu nógv plantuæti er í vatnskorpuni. Í miðal byrjar gróðurin í apríl á djúparu leiðum um eystan til á La…

Vísindavøkan 2015

19.09.2016

„Árið á Landgrunninum“ varð temaið á básinum hjá Havstovuni á Vísindvøkuni í 2015. Hetta er úr Sjóvarmál 2016, les víðari her. Viðkomandi tíðindi Øll …

Hvørja ávirkan hevur troling á botnfisk?

25.09.2015

Mangt er ført fram um hvussu troling ávirkar. Henda kanningin gevur ábendingar um, at trol kann hava neiliga ávirkan á botnfisk og tess føðslugrundarl…

Leikluturin hjá makreli

25.09.2015

Makrelur etur ikki yngulin av toski, hýsu og upsa, og er tí ikki beinleiðis orsøk til vánaligu gongdina í botnfiskastovnunum. Hetta vísa magakanningar…

Nýtt hitamet fyri desember

25.09.2015

1. desember 2014 var miðalhitin í sjónum við Oyrargjógv 9,2 stig. Hetta er tað heitasta, sum er mátað við Oyrargjógv og Mykines í desember, 100 ár eft…

Streymmáting úr fylgisveini

25.09.2015

Millum mongu fylgisveinarnar, sum ferðast kring knøttin, eru nakrir, ið hvønn dag máta hæddina á vatnskorpuni ymsastaðni. Tá hesar mátingar verða sama…

Atlantssjógvurin feskari

25.09.2015

Sjógvurin í Norðuratlantshavi er vorðin feskari síðstu 2 3 árini. Orsøkin tykist vera, at broytingar eru hendar í upprunasjógvi yviri við Norðuramerik…

El Niño / La Niña og toskur

25.09.2015

Veðurlagsfyribrigdið El Niño / La Niña kann hava ávirkan um allan heim. Havstovan hevur kannað, um hesar broytingar eisini ávirka føroyskan botnfisk, …

Vísindavøkan 2014

25.09.2015

Granskingarráðið byrjaði við Vísindavøkuni í 2008, og flestu árini hevur Havstovan verið um boðað. Hetta er úr Sjóvarmál 2015, les víðari her. Viðkoma…

Royndartúrur á djúpum vatni við Magnusi Heinasyni

25.09.2015

Við Føroyar eru fýra sløg av kongafiski: Stóri kongafiskur, trantkongafiskur, lítli kongafiskur og kjaftsvartikongafiskur. Hetta er úr Sjóvarmál 2015,…

Makrelur gýtir enn í føroyskum øki

29.09.2014

Eins og í 2010 var í 2013 staðfest, at makrelur gýtir í føroyskum øki. Prógvið er at tað verða funnin daggomul rognkorn í økinum, serliga í sunnara pa…

Merkja sjófugl fyri at kanna, hvar hann heldur til um veturin

29.09.2014

Havstovan er við í eini stórari verkætlan fyri at kanna, hvar sjófuglurin er um veturin. Hetta verður gjørt við at seta goymslumerki á beinið á flestu…

Toskur og makrelur í vistskipanarligum meldri

29.09.2014

Hesi seinastu árini hevur støðan hjá botnfiski, serliga toski og hýsu, verið ring, men fyri uppsjóvarfisk hevur søgan verið tann øvuta. Í almenna kjak…

Heimshøvini verða súrari

29.09.2014

Síðani ídnaðarkollveltingina fyri umleið 200 árum síðani er innihaldið av CO2 í luftini hækkað um 40% frá 280 ppm (partar per millión) til 400 ppm og …

Havtaska ferðast millum gýtingarøki og føðiøki

07.11.2013

Ljós og dagslongd avgera, nær havtaskan byrjar at ferðast til gýtingarøki á djúpum vatni um heystið og til grynri føðiøki um várið. Hetta er úr Sjóvar…

Tveir nýggir doktarar

07.11.2013

Eftir trý ára PhD-lestur hava Kirstin Eliasen, lív frøðingur, og Lise Helen Ofstad, havlív frøðingur, vart doktararitgerðir sínar um ávikavist nebbasi…

Pisur sum vistfrøðiligt mát

07.11.2013

Ein háttur at kanna „heilsuna“ hjá eini vistskipan, er at nýta burðarúrslitið hjá ávísum sjófugli. Í Føroyum er samband millum burðarúrslitið hjá ritu…

Pisurnar doyggja í hungri

07.11.2013

Nebbasildin, sum er besta føðin hjá lundanum, hevur svikið so dyggiliga, at stórur partur av lundanum verpur als ikki ella gevst at verma, áðrenn pisa…

Árstíðarbroytingar í línufiskiskapi á innaru leiðum

07.11.2013

Í tveimum friðaðum økjum inni við land var mest at fáa av hýsu í mai til juli, og mest av toski í januar til apríl. Hetta vísa tøl frá línuroyndum í 2…

Kaldari og feskari í 2012

07.11.2013

Hitin og saltinnihaldið í atlantsjógvi vestan fyri Føroyar lækkaðu í 2012 niður á tað minsta seinastu 10 árini. Miðalhitin í 2012 var eitt vet lægri e…

Vísindavøkan 2012

07.11.2013

Havstovan var partur av Vísindavøkuni 27. og 28. september 2012 í fabrikkini hjá Öström á Skálatrøð, har ymsugranskingarstovnarnir í Føroyum fingu høv…

Gróðurin vestanfyri

07.11.2013

Havstovan er farin undir serstakar kanningar at útgreina, hvussu gróðurin vestan fyri oyggjarnar ávirkar livilíkindini inni á grunnum. Kanningarnar ve…

Djóraæti á Landgrunninum nógv økt seinastu árini

07.11.2013

Rættiliga stórar broytingar hava verið í djóraæti á Langrunninum tey meira enn 20 árini, Havstovan regluliga hevur kannað æti. Tær flestu av hesum bro…

Fiti í makreli

07.11.2013

Fitiprosentið hjá makreli fleirfaldast, meðan hann gongur á beiti at gøða seg í føroyskum øki um sumrarnar. Hetta vísa kanningar av fiti, sum Havstova…

Ein sveimari við plastikki í maganum

23.08.2012

Næstan annar hvør havhestur við Føroyar hevur meira plastik í maganum enn ásetta markvirðið. Vindur og reyðæti havastóran týnding fyri trivnaðin hjá h…

Kanna rundorm í matfiski

23.08.2012

Havstovan fer komandi 2½ árini at luttaka í einari umfatandi kanning av rundormum í fiski. Talan er fyrst og fremst um slagið Anisakis simplex, ið er …

Doktararitgerð um føroyska upsan

23.08.2012

Eftir trý ára PhD-lestur hevur Eydna í Homrum, havlívfrøðingur, vart doktararitgerð sína um føroyska upsan. Hetta er úr Sjóvarmál 2012, les víðari her…

Skiftandi veðurlag ávirkar upsastovnin

23.08.2012

Skiftandi veðurlag ávirkar gróðurin í sjónum, og hetta hevur stóra ávirkan á upsan við Føroyar. Verður upsastovnurin stórur, veksur fiskurin seinni og…

Fiskanytrur, æti og havgransking á granskingarráðstevnu

23.08.2012

Havstovan var millum mongu stovnarnar, sum tóku lut á árligu Vísindavøkuni í fjør. Hetta er úr Sjóvarmál 2012, les víðari her. Viðkomandi tíðindi Øll …

Fyrsta føroyska havrannsóknarskipið

23.08.2012

Í 1966 fingu Føroyar sítt fyrsta havrannsóknar skip, sum fekk navnið Jens Chr. Svabo. Skipið varð keypt úr Danmark og tænti sum havrannsóknarskip í sa…

Heitir skorsteinar á havsins botni

23.08.2012

Áðrenn 20. øld varð hildið, at einki kundi liva í æviga myrka og kalda djúphavinum. Nú vita vit, at havið, djypri enn 200 metrar, er størsta búøki í h…

Ov feitt fyri ternuna

23.08.2012

Nógv bendir á, at høvuðsføðikeldan hjá ternuni, nebbasildin, var so væl fyri í 2009, at hon bleiv óatkomulig hjá ternuungunum. Árið sá út til at geras…

Kanna skeljadjór fyri eitur

23.08.2012

Ein altjóða verkætlan staðfestir, at tað ber til at kanna skeljadjór fyri algueitur á ein skjótari og bíligari hátt enn higartil, so at hetta lutvíst …

Streymmátingar avdúka veðurlagsbroytingar í Norðurhøvum

23.08.2012

Undir sjey ymiskum verkætlanum hevur Havstovan í skjótt 20 ár í millumtjóða samstarvi verið við til at kanna havrákið í Norðuratlantshavi. Mátingarnar…

Húkastødd og agnslag ávirkafiskiskapin

23.08.2012

Húkastøddin hevur stóran týdning í hýsufiskiskapi, men minni týdning í toskafiskiskapi. Stórur toskur tekur helst høgguslokk, meðan smáur toskur tekur…

Svartkalvi – millum heitt og kalt

23.08.2012

Kanningar við fiskamerkjum, sum skráseta hita og dýpi, benda á, at svartkalvin hevur sína farleið í blandingssjógvi millum tann kaldara arktiska sjógv…

Felags makrelkanningar – við óvissum

23.08.2012

Føroyar, Ísland og Noreg gjørdu felags makrelkanningar í 2011. Samlaða økið, har makrelur kundi hugsast at vera, var ikki kannað í nóg stóran mun og á…

Makrelinnrás broytir vistskipanina

23.08.2012

Vaksandi nøgdin av makreli við Føroyar og á Landgrunninum seinastu árini hevur helst borið í sær, at vistskipanin er broytt. Serliga ovarlaga í sjónum…

Nýtt havrannsóknarskip liðugt projekterað

23.08.2012

Uppskotið til eitt nýtt havrannsóknarskip, serbygt til føroyskar umstøður og pengapung, er nú klárt at bjóða út. Útbjóðingartilfarið varð latið landss…

Alingin dálkar minni enn fyrr

01.09.2011

Góð fóðurstýring og serligu veður- og streymviðurskiftini við Føroyar eru orsøkin til at alivirksemið á Kaldbaksfirði ávirkar umhvørvið nógv minni í d…

Aldagamlar kúpuskeljar avdúka havsins søgu

01.09.2011

Aldagamlar kúpuskeljar kunnu avdúka, hvussu viðurskiftini í havinum hava verið fyri fleiri hundrað árum síðani. Samband er millum tann mátaða gróðurin…

Bjørt útlit fyri svartkjaftastovninum

01.09.2011

Eftir fleiri góð ár um aldarskiftið, minkaði tilgongdin til svartkjaftastovnin niður í næstan einki; men nú kann vend koma í. Umstøðurnar í veðri og h…

Norsk havtaska fiskað við Føroyar

01.09.2011

Góð 4 ár eftir at ein „norsk“ havtaska varð merkt á einum firði í Vesturnoregi, endaði hon í einum garni norðan fyri Føroyar. Ein teinur upp á 400 fjó…

Fingu stóra brugdu

01.09.2011

Rannsóknarskipið Magnus Heinason fekk í august 2007 eina nærum 10 metrar langa brugdu í trolið. Hetta er úr Sjóvarmál 2011, les víðari her. Viðkomandi…

Verklagslóg um nýtt havrannsóknarskip

01.09.2011

Løgtingið hevur við breiðum meiriluta samtykt, at Magnus Heinason skal skiftast út við nýtt havrannsóknarskip, sum ætlandi verður liðugt í 2014. Hetta…

Stríðið móti sandmaðki

01.09.2011

Flakafólk kenna teir væl. Sandmaðkarnar. Føroyska flakavinnan hevur í mong ár stríðst við at beina teir úr fiskinum, áðrenn hann fer víðari í framleið…

Plantuæti er lykilin

01.09.2011

Hægri verur í vistskipanini, so sum nebbasildayngul, toskur, hýsa og lomviga, eru týðiliga tengdar at nøgdini av plantuæti. Hetta er úr Sjóvarmál 2011…

Riturnar eru í Labradorhavinumum veturin

01.09.2011

Í 2009 setti Fuglakanningarstøðin ljósloggarar á ritur fyri at kanna, hvar tær eru um veturin. Tá ið riturnar komu aftur á sumri 2010 sást, at tær høv…

Nógvur lýrur at fáa

01.09.2011

Magnus Heinason fekk óvanliga nógvan lýr í 2011, og hesin sjáldsami gestur, sum minnir nakað um upsa, gýtti undir Føroyum í vár. Hetta er úr Sjóvarmál…

Havið súrnar

01.09.2011

Tá vit brenna olju, kol ella gass fer koldioxid út í luftina. Men ein stórur partur fer víðari niður í havið. Har bindur koldioxidið seg við vatni og …

Mest møguligt yvirskot í fiskiveiðu

01.09.2010

Hóast vit í Føroyum eru nær tengd at fiskivinnu, er tað eingin, sum burturav arbeiðir við fiskivinnubúskapar- frøði. Kanningarnar av búskaparligu viðu…

Doktararitgerð um føroyskan tosk

01.09.2010

Í oktobur 2009 vardi Petur Steingrund doktararitgerð um føroyskan tosk. Ritgerðin viðger tað nógv umrødda toskaloysið, sum valdaði fyrst í nítiárunum,…

Framleiðsla av proteinisolati ein møguleiki

01.09.2010

Samstundis sum tilvitanin staðfestir, at havtilfeingið er og verður avmarkað, verða nógvar royndir gjørdar at gagnnýta hjáframleiðslur og smærri fiska…

Góð fóðurstýring í alivinnunigagnar umhvørvinum

01.09.2010

Samanberingar millum fóðurstýring og umhvørvisárinini millum annað í Kaldbaksfirði vísa, at fóðurstýringin er betrað munandi seinastu 20 árini. Ein st…

Tvey nýggj fiskasløg

01.09.2010

Av og á verða fiskasløg fingin undir Føroyum, sum ikki hava verið sædd í føroyskum sjógvi áður. Tá ið umstøðurnar eru so hepnar, at Havstovan fær hend…

Havtaska ferðast helst við havstreyminum

01.09.2010

Eftir útsjóndini at døma, ímynda vit okkum helst, at havtaska stórt sæð liggur still á botni og bíðar eftir at ein „góður biti“ skal svimja fram við. …

Ein lítil søga um eina stóra longu

01.09.2010

Á yvirlitstrolingini á vári 2009 fekk Magnus Heinason tann 20. mars eina serliga stóra longu. Hon var 172 cm long og vigaði 40,4 kg ókruvd. Allur innv…

Umhvørvisvinarligur trolgrunnur góð úrslit

01.09.2010

Í eini ES-verkætlan er ein nýggjur trolgrunnur gjørdur. Føroyingar og norðmenn hava í felag ment henda trolgrunn, sum umhvørvisliga stendur seg sera v…

Lakssild – lítil fiskur í stórum høpi

01.09.2010

Lítla lakssildin, ið er at finna úti á opnum havi rundan um Føroyar, kann møguliga gerast eitt íkast til skipini, ið fiska vanligan uppsjóvarfisk. Fle…

Makrelur gýtir í føroyskum sjógvi

01.09.2010

Kanningarferðin eftir makreleggum, sum Havstovan gjørdi seinast í mai í ár, staðfesti tað, vit høvdu roknað við, at makrelur eisini gýtir í føroyskum …

Eilif Gaard nýggjur stjóri

01.09.2010

Á almennari móttøku á Havstovuni tann 26. februar 2010, varð sagt farvæl við stjóran seinastu 22 árini, Hjalta í Jákupsstovu, og vælkomin til nýggja s…

Nýggj hita- og saltmet í føroyskum sjógvi

01.09.2010

Miðalhitin á Landgrunninum í 2009 var eins høgur og í 2003, tá hitamet varð sett. Fleiri mánaðir hava sett hitamet, eins og sjógvurin í Bankarennuni o…

Besta árið hjá ternum í langa tíð – hóast nógvir ungar doyðu

01.09.2010

Meiri føði var í 2009 enn undan farnu árini, og tí megnaðu ternurnar at halda lív í ungunum, til teir vóru um at verða floygdir. Hetta er úr Sjóvarmál…

Føroyastreymurin

01.09.2010

Fram við Føroyum er eitt rák av heitum sjógvi vestaneftir. Tann týdningarmesta greinin av hesum ráki fer norðan fyri Føroyar og nevnist Føroyastreymur…

Fyrsti kvinnuligi doktarin á Havstovuni

01.09.2009

Tann 11. februar 2009 fekk Havstovan sín fyrsta kvinnuliga doktara. Tað var Karin Margretha H. Larsen, sum við Universitetið í Bergen vardi PhD-ritger…

Gagnnýtsla av øllum

01.09.2009

Við størri tilvitan um, at fiskatilfeingið er avmarkað, verða nógvar royndir gjørdar úti í heimi at bøta um gagnnýtsluna av bæði hjáframleiðslum og sm…

Heimsins størsta trol

01.09.2009

Í august 2008 luttók Fiskirannsóknarstovan, sum stovnurin æt tá, í eini altjóða kanning av uppsjóvarstovninum av kongafiski í Norðurhavinum. Trolarin …

Gulllaksaveiðan burðardygg

01.09.2009

Fyrsti føroyski fi skiskapurin, sum kann lýsast sum „burðardyggur“, er fi skiskapurin eftir gulllaksi. Hetta vísir ein 3 ára verkætlan á Havstovuni, s…

Nebbasildarok

01.09.2009

Í dag gerst alsamt meira vanligt at frætta um týndar fiskastovnar. Millum annað tí gjørdist nebbasildatúrurin, framdur í aprílmánað í ár, so minniligu…

Kanna, hvar riturnar ferðast um veturin

01.09.2009

Í summar merkti Havstovan 20 ritur í Stóru Dímun við geolocatorum fyri at kanna, hvar tær halda til um veturin. Hetta er liður í einum samstarvi, har …

Krill

01.09.2009

Krill er felgasheiti fyri ein lítlan bólk av uml. 80 ymiskum sløgum av smáum krabbadjórum, sum liva í sjónum. Nøkur fá sløg liva tætt við ella á botni…

Øktur gróður vestan fyri Føroyar eftir 1995

01.09.2009

Frá 1995 og fleiri ár fram vaks nøgdin av plantuæti vestan fyri Føroyar sera nógv. Hesi somu ár var sjógvurin í økinum heitur. Nógv týðir uppá, at sam…

Batnandi føðiviðurskifti á Landgrunninum

01.09.2009

Gróðurin av plantuæti á Landgrunninum var í 2008nakað yvir miðal og í 2009 var hann enn betri. Serligahugaligt var, at várgróðurin var góður, soleiðis…

Slóðbrótandi sniðgeving

01.09.2009

Torfør uppgáva, einføld loysn! Hetta er niðurstøðan, eftir at liðugt er at sniðgeva okkara nýggja havrannsóknarskip. Arbeiðið at sniðgeva okkara nýggj…

Fiskirannsóknarstovan farin í søguna

01.09.2009

Á sjálvum 50 ára degnum fekk Fiskirannsóknarstovan nýtt navn og nýtt búmerki. Nýggja navnið er Havstovan. Tá Fiskirannsóknarstovan varð sett á stovn í…

Havstovan 50 ár

01.09.2009

Tann 1. apríl 2009 hevði Havstovan (fyrr Fiskirannsóknarstovan) virkað 50 ár sum stovnur alt árið í Føroyum. Danmarks Fiskeri- og Havundersøgelser hev…

Kanna streymin inni í svartkjaftatroli

01.09.2008

Sum liður í norðurlendskum granskingarsamstarvi er Fiskirannsóknarstovan farin at kanna streymin inni í flótitroli. Málið er at finna útav, um streymu…

Fiskirannsóknarstovan við í stórari ES kanningarætlan

01.09.2008

Komandi fýra árini fara granskarar at kanna streymarnar í Norðuratlantshavi. Landafrøðiliga liggja Føroyar soleiðis fyri, at ES metir Fiskirannsóknars…

Kynsbúgvin ella ikki

01.09.2008

Hjá einum vandum prøvatakara er vanliga ikki trupult at siga, um ein fiskur er kynsbúgin ella ikki og hvussu langt í gýtingartilgongdini, hann er komi…

Korallir á video

01.09.2008

Líka síðani áttatiárini eru kanningar gjørdar av korallunum í havinum við Føroyar. Seinastu árini er hetta gjørt við undirsjóvarupptøkutóli, sum higar…

Ókendi gulllaksurin

01.09.2008

Hóast føroyingar hava fi skað gulllaks síðani 1994, so er grundleggjandi vitanin um hetta fi skaslag framvegis avmarkað. Tí roynir Fiskirannsóknarstov…

Leitanin eftir villa laksinum

01.09.2008

Nýggj ílegutøkni skal hjálpa granskarunum at finna fram til upprunan hjá villa laksinum í Norðuratlantshavi. Føroyar eru við í stóru ES-verkætlanini, …

Spískamarið hjá uppsjóvarfiskinum

01.09.2008

Sildin, svartkjafturin og makrelurin í Norðuratlantshavi savnast á hvørjum ári í havøkinum norðan fyri Føroyar. Har er góður gróður, sera nógv æti og …

Nýggjur doktari í lívfrøði

01.09.2008

20. juni í 2007 fekk Fiskirannsóknarstovan ein nýggjan doktara í lívfrøði. Høgni Hammersheimb Debes vardi í fjør summar Ph.D.-ritgerð um vistfrøði hjá…

Blóðga fiskin, áðrenn tú kryvur

01.09.2008

Sambært norskari kanning fæst betri góðska við at blóðga fiskin, áðrenn hann verður kruvdur. Spurningurin er aktuellur, eftir at fleiri partrolarar er…

Fylgja sjóvarhitanum á landgrunninum

01.09.2008

Hitamátarar við Oyrargjógv og Skopun geva granskarum vitan um veðurlagsbroytingar og sambandið millum gróður og hita. Hetta er úr Sjóvarmál 2008, les …

Samantvinna gamalt og nýtt

01.09.2008

Nýggjar kanningar staðfesta, at gamlar mátingar fyri árini 1914 til 1969 kunnu væl brúkast saman við teimum hitamátingum, ið Fiskirannsóknarstovan hev…

235 ymiskir fiskar undir føroyum

01.09.2008

Í desembur í fjør kom út fyrsta, føroyska bókin um allan fi sk, ið er skrásettur at liva í føroyskum sjógvi. Hetta er úr Sjóvarmál 2008, les víðari he…

Nebbasild – bindilið millum stór og smá

01.09.2008

Myndir av lunda, berandi blankan og silvurlittan fisk í nevinum, verða ofta nýttar sum ein lýsing av okkara vakra landi. Við fyrsta eygnakast vita tey…

Delikatessa til agn

01.09.2008

Samstundis sum gággan í føroyskum hugaheimi er við at fl yta seg frá at vera agn til at vera ein delikatessa til útflutnings, økist fokus á hetta sers…

Heitur rokkur gevur nógvan svartkjaft

01.09.2008

Frá 1995 og fleiri ár fram vaks svartkjaftastovnurin sera nógv. hesi somu ár var sjógvurin við rokkin heitur. granskarar síggja ein samanhang, og fyrs…

Havhestur druknar á línu

01.09.2008

Línuskip fáa eini 5.000-25.000 havhestar á hvørjum ári. Havhestarnir royna at taka agnið av línuni, men gerast fastir og drukna. Hóast hjáveiðan helst…

Eldur seinkaði yvirlitstrolingum

01.09.2008

Rannsóknarskipið Magnus Heinason fekk stóran skaða av eldi í oktobur í fjør. Umvælingararbeiðið var so drúgt, at tað seinkaði árligu yvirlitstrolingun…

Eitrandi algur drupu nærum 100.000 alisíl

01.09.2007

Eitrandi algan Heterosigma carterae gjørdi tvær reisir um seg í einum alibrúki í Kaldsbaksfirði í fjør. Hetta er úr Sjóvarmál 2007, les víðari her. Vi…

Upsafiskiskapurin – bestur vestanfyri á vetri

01.09.2007

Upplýsingar, sum verða førdar í veiðudagbókina, vísa hvørjir faktorar hava mest at siga fyri upsafiskiskapin. Hetta er úr Sjóvarmál 2007, les víðari h…

Vard sjóøki

01.09.2007

Vard sjóøki – á enskum Marine Protected Areas, stytt MPA – kunnu allýsast sum landafrøðilig øki, sum eru útvald fyri at varðveita livandi tilfeingi ha…

Korallir verða avmyndaðar

01.09.2007

Síðan 2003 eru undirsjóvarupptøkur gjørdar av havbotninum í ein útnorðing úr Mykinesi, á Suðuroyarbankanum og á Munkagrunninum. Royntverður at fáa ein…

Hummararúsur sum toskabarometur

01.09.2007

Hjáveiða í hummararúsum kann boða frá, hvussu stórir árgangir eru á veg inn í toskastovnin. Tað er mest 1- og 2-ára gamal toskur, sum kemur í hummarar…

Havtaskan sveimar millum lond við streyminum

01.09.2007

Havtaska er rættiliga staðbundin fiskur. Sum heild svimur hon ikki serliga langt. Tað hendir tó, at havtaskur ferðast líka úr Hetlandi til Íslands og …

Liturin ger ongan mun

01.09.2007

Tað ger eftir øllum at døma ongan mun, hvønn lit reiðskapurin hevur, tá ið tú fiskar havtasku við gørnum. Hetta er úr Sjóvarmál 2007, les víðari her. …

Skeljadregging undir sjóneykuna

01.09.2007

Nógv er til av bæði jákupsskel og øðu á einum skeljaøki norðan fyri Føroyar, har latið er upp fyri royndarveiðu eftir jákupsskel. Nú verður kannað hvu…

Fjarstýrdir kavbátar rannsaka havsins kalda hjarta

01.09.2007

Smáir kavbátar kanna hitan, saltinnihaldið, streymin og plantuplankton í havinum við Føroyar. Endamálið er at útvega upplýsingar um tað termohalina rá…

Dýrar rækjur á dekki

01.09.2007

Royndir við rækjurist umborð á grønlendskum trolara eydnaðust væl. 80 prosent av teim smáu og bíligu rækjunum vóru sáldaðar frá, áðrenn trolið kom á d…

Ljóðsignal fær sendara upp aftur

01.09.2007

Fiskirannsóknarstovan hevur alt árið fleiri fortoyingar við streymmátarum liggjandi kring Føroyar. Av tí at hesar fortoyingar liggja nakað væl undir v…

Ritan í minking

01.09.2007

Ritustovnurin í Føroyum minkar, tí ov fáar pisur koma undan. Seinastu fýra árini hava verið út av lagi ring. Orsøkin er helst, at lítið hevur verið ti…

Kongaligar kanningar

01.09.2007

Seinastu 21 árini hevur Fiskirannsóknarstovan á hvørjum ári kannað kongafiskin við Føroyar. Tað finnast fýra sløg av kongafiski um okkara leiðir, og k…

Suður ella norð – nærum sami sjóvarhiti

01.09.2007

Sjógvurin á landgrunninum verður so væl blandaður av sjóvarfallinum, at lítil munur er á hitanum, um vit eru stødd norðan fyri ella sunnan fyri Suðuro…

Svarið blæsur í vetrarkuldanum

01.09.2007

Okkurt bendir á, at kaldir vetrar geva góðan plantugróður á Landgrunninum, sum er grundarlagið undir øllum fiskastovnunum. Svarið til gátuna um góð og…

Rúsa til tosk og hýsu

01.09.2005

Rúsa er umhvørvisvinarligur og lítið orkukrevjandi fiskireiðskapur. Royndir eru gjørdar fyri at menna eina rúsu, sum kann brúkast til okkara vanligu f…

Stongdar leiðir í føroyskum øki

01.09.2005

Stongdar leiðir eru ein týðandi partur í stýringini av føroysku fiskiveiðuni. Fyrstu stongdu leiðirnar í føroyskum øki stava frá seinast í 70-unum og …

Prikkafiskur

01.09.2005

Endamálið við verkætlanini var at kanna lívfrøði hjá prikkafiski, har serligur dentur var lagdur á at meta um nøgdina í føroyskum sjógvi, og nær, hvar…

Gágguveiða undir Føroyum

01.09.2005

Í juli 2005 gjørdi Varðborg royndir eftir gággu við tveimum ymiskum gággurúsum. Kanadisku rúsurnar fiskaðu betri enn ensku rúsurnar í lítlum streymi, …

Krabbaslag fyrstu ferð skrásett við Føroyar

01.09.2005

Í mars 2005 fekk trolarin “Vesturfarið” ein trítindakrabba í trolið. Hetta krabbaslagið er ikki skrásett við Føroyar áður. Hetta er úr Sjóvarmál 2005,…

Útslopnir alikalvar

01.09.2005

Fiskirannsóknarstovan hevur frá á vári 2004 til heystið 2005 fingið tríggjar óvanligar kalvar sendandi frá fiskimonnum. Hetta er úr Sjóvarmál 2005, le…

Hiti og saltinnihald sett nýggj met

01.09.2005

Rákið í Norðuratlantshavinum er broytt nógv seinastu árini. Hetta hevur ført við sær methøgan hita og saltinnihald í sjónum kring Føroyar. Hetta er úr…

Kanningar av hitafronti

01.09.2005

Sjógvurin inni á Landgrunninum hevur alstóran týdning sum uppvakstrarøki hjá m.ø. toski. Hvussu árgangirnir hilnast er tengt at, hvussu stór blandingi…

Minni av ruski í føroyskum sjógvi enn í Norðsjónum

01.09.2004

Tað undrar helst ongan, at minni av ruski er í føroyskum sjógvi enn í Norðsjónum, men tey flestu høvdu helst roknað við, at munurin var størri. Hetta …

Undarligar fiskasjúkur í náttúruni

01.09.2004

Einki er nýtt undir sólini, sigst, og tað var sjón fyri søgn í fyrru helvt av 1990unum, tá bæði upsi, toskur og hýsa sýndu ein sera løgnan atburð. Het…

Kynsmunur hjá fiski

01.09.2004

Kvenntoskur gerst bæði longri og eldri enn kalltoskur, meðan tað fyri upsa og hýsu er øðrvísi. Hetta er úr Sjóvarmál 2004, les víðari her. Viðkomandi …

Toskur legst á línu, tá hann er svangur

01.09.2004

Lína fiskar upp í tríggjar ferðir meira tosk, tá hon fiskar upp á tað besta, í mun til tá hon fiskar ringast. Hetta er úr Sjóvarmál 2004, les víðari h…

Nytrur avdúka aldurin

01.09.2004

Aldurin á fiski kann lesast í nytrunum, eins og árringar í einum viðarbuli, men forarbeiðið er bæði rúgvismikið og tíðarkrevjandi. Hetta er úr Sjóvarm…

Rækjukanningar á Flemish Cap

01.09.2003

Føroyska yvirlitstrolingin á Flemish Cap, sum eru liður í stovns metingunum av rækju stovninum, helt fram í 2003. Støðan í stovninum var kannað við at…

Prikkafiskur

01.09.2003

Russisk skip hava boðað frá vaksandi hjáveiðu av ansjósum í fiskiskapinum eftir svartkjafti undir Føroyum í árunum 2000 til og við 2002. Nærri kanning…

Havtaska – fiskiskapur og lívfrøði

01.09.2003

Fyribils hagtøl vísa, at 2003 eisini verður eitt ár við høgum landingum av havtasku, heili 2300 tons. Meginparturin av havtaskuveiðuni stavar frá garn…

Fuglakanningar

01.09.2003

Tal av lomviga, lunda, ternum og grásúlum minkaði í 2003, so hetta árið royndist illa hjá sjófuglinum. Plastikk, funnið í havhestamagum, kann nýtast s…

Myndil av vistskipanini á Landgrunninum

01.09.2003

Myndilin bendir á, at tíðin, tað tekur fyri sjógvin á Landgrunninum at verða skiftur út, ávirkar gróðurin. Er útskiftingin stór og nógvur nýggjur sjóg…

Stórdjóraæti í Hetlands rennuni

01.09.2003

Tvey sløg av ljóskrabba (krill) mynda í stóran mun nøgdirnar av stórdjóraæti (macrozooplankton) í Hetlandsrennuni, men eisini pílormar (Sagitta) eru a…

Hitin á Landgrunninum sett nýtt met

01.09.2003

Hitin í sjónum á Landgrunninum var í 2003 óvanliga høgur. Í fleiri mánaðir var sjógvurin heitari enn tað nakrantíð fyrr er mátað á Landgrunninum. Ein …

Verða havleiðirnar kring okkum kaldari ta komandi øldina?

01.09.2003

Tað kann tykjast heldur løgið, tá tú viðhvørt hoyrir, at havið kring okkum kanska fer at kólna, samstundis sum næstan øll restin av jørðini hitnar. He…

Merking av laksi norðanfyri

01.09.2002

Henda kanningin er liður í eini felags norðurlendskari verkætlan at merkja laks við goymslumerkjum (Data Storage Tags, DST) fyri at kanna útbreiðslu o…