{{currentPage * pageSize + 1}} - {{pageSize * (currentPage + 1) > numberOfResults ? numberOfResults : pageSize * (currentPage + 1)}} úrslit av {{numberOfResults}}
Einki úrslit

Toskur

Gadus morhua

Toskur er virðismikil fiskur og hevur stóran vinnuligan týdning. Undir Føroyum hava vit ein toskastovn á Landgrunninum og ein toskastovn á Føroyabanka.

Toskur hevur tríggjar ryggfjaðrar og tvær gotfjaðrar, ið allar eru nakað avrundaðar í skapi. Strikan er nakað bogin yvir uggafjøðurini. Hann er klænur um klingruna, og sterturin er beinur aftan. Hann hevur yvirbit. Finnan er líka long sum eygnatvørmátið. Gotið er undir fremra enda á mittastu ryggfjøðurini. Kjaftklovin kemur aftur undir fremru trom á eygnasteininum.

Strikan og smáu blettirnir eru góð eyðkenni.

Toskur verður upp í 180-200 cm, vanliga 50-120 cm. Elsti aldursgreinaði toskur undir Føroyum var 30 ár.

Útbreiðsla

Toskur er báðumegin í Norðuratlantshavinum. Í Barentshavinum frá Novaja Semlja og Svalbarði og Jan Mayen og suður til Biscayavíkina. Í Eystarasalti, Kattegat, Skagerrak, í Norðsjónum, undir Føroyum, Íslandi og Grønlandi. Frá Labrador til North Carolina.

Toskur finst frá vatnskorpuni niður á í minsta lagi 600 metrar.

Fleiri toskastovnar

Toskur hevur nógv ymisk gýtingarøkir og av tí sama verður hann flokkaður í ymsar toskastovnar. Mett verður at tað eru einir 20 ymiskir toskastovnar í Norðuratlantshavi.

Undir Føroyum eru tveir serstovnar av toski, toskurin á Landgrunninum og toskurin á Føroyabanka. Lítið og onki samband er millum hesar toskastovnarnar. Harumframt er toskur av íslendskum uppruna vanligur á Íslandsrygginum. Lítil vitan er um stovnsuppbýtið hjá toski á Ytrabanka/Bill Baileybanka og Ytstabanka/Lúsabanka.

Útbreiðsluøkini hjá toski á Landgrunninum og Føroyabanka eru víst á myndini. Útbreiðsluøki eru grøn, gýtingarøki gul og uppvakstrarøki brandgul.

Lívfrøði

Toskur er botnfiskur.

Stovnseyðkenni

Í mun til tosk á Landgrunninum er toskurin á Føroyabanka ljósari á liti, sporlið er breiðari og lukturin verður sagdur at vera øðrvísi.

Vøksturin á toski er tengdur at økinum hann livir í. T.d. veksur toskur á Føroyabanka skjótari enn toskur á Landgrunninum.

Gýting

Undir Føroyum gýtir toskur frá februar til mai.

Eftir gýtingina flotna rognkornini og verða spjadd við streyminum.

Yngul og ungfiskur

Rogn, larvur og yngul hjá toski liva ovarlaga í sjónum fyrstu mánaðarnar. Í juni-juli tekur toskayngul botn.

Føði

Toskur etur nærum alt, sum hann fær fatur á. Um okkara leiðir etur hann t.d. fisk, krabbadjór, lindjór og høgguslokk.

Ferðing

Toskur er ógvuliga støðufastur fiskur, við tað at hann nærum ikki ferðast til onnur havøki. Merkingarroyndir av bæði bankatoski og toski á Landgrunninum vísa, at nærum ongin ferðing er teirra millum. Harafturat eru bert 14 toskar av umleið 10000 merktum toskum í føroyskum øki fingnir aftur uttan fyri føroyska økið.

Toskur er eisini støðufastur tá tað veldst um gýtingarøki og føðiøki (har toskur livir, tá hann ikki gýtir), soleiðis at tann einstaki toskurin brúkar sama gýtingarøki og sama føðiøki ár undan ári. Eftir gýting fer toskur “heimaftur”, har hann heldur seg frá mai-juni og til einaferð í januar-februar komandi ár.

Litur

Vanligi liturin er grábrúnur, gulgrønur um bakið og síðurnar, settur við tøttum, dimmum, gráligum ella brúnligum blettum. Undir búkinum er hann ljósur, hvítur ella gráhvítur. Men hann hevur eisini aðrar litir, t.d. dimmbrúnur (flotfiskur), reyðbrúnur (í taranum). Strikan er hvít/ gráhvít.

Nøvn á fiski á øðrum máli
MálNøvn
Før:Toskur, Bankfiskur, Berggylta, Blankur fiskur, Bollingur, Brondingur, Bøllingur, Fellistoskur, Flakningur, Gloypingur, Gráur fiskur, Grunnafiskur, Grunningur, Havtoskur, Heystfiskur, Hvítur fiskur, Krabbafiskur, Landfiskur, Landskránur, Lutningur, Málfiskur, Miðafiskur, Nabbafiskur, Reyðbelta, Reyðfiskur, Sildafiskur, Skránur, Slánur, Smáfiskur, Stútingur, Summarfiskur, Tertlingur, Torrafiskur, Tysklingur, Várfiskur
Lat:Gadus morhua, Gadus callarias, Gadus morhua morhua
Dan: Torsk, Græstorsk, Rødtorsk, Sandtorsk
Eng:Cod, Atlantic Cod, Black codling, Blockie, Bodachrudh, Coddie, Codling, Droud, Duncan, Hum, Keelin, Kleg, Poullach, Purr, Red knock, Scots Willie, Shingler, Slinger, Slink, Sprag, Stuckie, Wairey codlin
Fin:Turska, Tinska
Fra:Cabillaud, Bakalaua, Doguette, Morue, Moulue
Gri:Bakaliáros, Gados
Grø:Saarullik, Sârugdlik
Ísl:þorskur
Ita:Merluzzo Bianco, Baccalà
Jap:Tara, Madara
Ned:Kabeljauw, Dogger, Gul
Nor:Torsk, Gjedd, Kruppung, Skrei
Pol:Watlusz, Dorsz
Por:Bacalhau, Almôndega de peixe, Amarelo cure
Rus:Atlantiçeskaja treska, Pertuy
Spa:Bacalao
Sve:Torsk
Týs:Kabeljau, Dorsch
USA:Cod

Fingið ein merktan fisk?

Ert tú so heppin at hava fingið ein merktan fisk, so vinarliga lat okkum merkið og fiskin. Tú fært góðan kiloprís fyri fiskin, umframt finningarløn og lutaseðlar, har tú verður við í einum árligum lutakasti um 12.500 kr.

Nebbasild og toskur á innaru leiðum

Jákup Sverri
nebbasild
Toskur
Áramál
2020 – 2021
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Hannipoula Olsen

Verkætlanin er endað!

Nebbasild er týdningarmikil føði hjá toski, og taltilfarið, sum Havstovan regluliga fær um nebbasild (spp.), tekur støði í magakanningum av toski á árligu yvirlitstrolingunum á Landgrunninum og í yngultølunum frá árliga yngultúrinum. Hesir túrar eru lagdir fastar tíðir á árinum. Saman merkir hetta, at árstíðarbroytingar í útbreiðslu og nøgd av ymsu nebbasilda-stovnunum ikki síggjast í vanliga innsavnaða taltilfarinum. Í 2019 var óvanliga góður fiskiskapur eftir toski heilt nær landi, sum sást aftur í avreiðingarseðlum. Hesin fiskurin var rak. Hendan verkætlanini varð sett í verk at kanna lívfrøðina hjá nebbasild, herundir sløg, mongdir og atferð, á firðum og sundum við Føroyar, sum skuldi setast í samband við atferð hjá vaksnum toski, millum annað eginleikan at koma nær landi, og hvussu hetta ávirkar yvirliving hjá smáfiski og harvið framtíðar fiskiskap. Hetta var gjørt við at kanna tosk frá landingum av rundum fiski, við at gera magakanningar, har serligur dentur var lagdur á at útgreina nebbasild í magainnihaldinum. Eisini varð serstøk videoútgerð fingin til vega at kanna slagsamansetingina av fiski inni við land og við serstøkum telduforriti eisini skráseta longdir av fiski á videoupptøkunum. Út frá magakanningunum av toskinum og kanningum á nebbasildatúrinum í 2020 ber ikki til at siga, at slánarnir (toskurin) komu inn undir land at eta nebbasild. Tó bleiv staðfest, at nebbasild spp. í føroyskum sjógvi gýtir bæði um várið og um heystið. Samansetingin av fiski skrásett í videokanningunum var merkt av, at nógvur seiður var allastaðni, meðan sera ymiskt var um toskur og/ella smáfiskur varð skrásettur á sama stað og somu tíð.

Ein lovandi háttur at meta um toskastovnin á Føroyabanka við at nýta umhvørvis DNA

eDNA
Føroyabanki
stovnsmeting
Toskur
Áramál
2017 – 2019
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Ian Salter

Verkætlanin er endað!

Høvuðsendamálið við verkætlanini var at nýta ein nýggjan hátt at kanna fiskastovnar, har umhvørvis DNA (uDNA) verður brúkt. Umhvørvis DNA í havinum kemur fyri ein part frá fiskastovnunum í økinum og kann kannast við at taka bara nakrar fáar litrar av sjógvi. Serligur dentur varð lagdur á tosk á Føroyabanka vegna tann stóra fíggjarliga týdningin av hesum stovni saman við umsitingarligum tiltøkum, sum tað at steingja Bankan fyri vinnuligari veiðu. Ein týðandi partur var at meta um sjálvan kanningarháttin. Til tess varð vevnaður kannaður fyri onnur fiskasløg í toskaættini. Eisini varð øll kanningargongdin mett við at kanna akvariuvatn frá Sjósavninum. Í verkætlanini vórðu royndir av uDNA úr sjógvi samanbornar við trolveiðu á 35 hálum bæði á Landgrunninum og Føroyabanka. Niðurstøðan er, at uDNA kann nýtast til at kanna útbreiðslu av botnfiskastovnum við úrslitum, ið kunnu samanberast við vanligu yvirlitstrolingarnar.

Leikluturin hjá djóraæti í atferð hjá makreli og tilgongd av toski á Landgrunninum

æti
djóraæti
makrelur
Toskur
Áramál
2017
Fígging
Fiskivinnugransking
Fólk á Havstovuni
Helga Bára Mohr Vang (verkætlanarleiðari), Eilif Gaard, Hjálmar Hátún, Jan Arge Jacobsen, Sólva Jacobsen

Verkætlanin er endað!

Kanningarnar á K-skurðinum 2017 hava víst, at nøgdirnar av djóraæti vóru munandi størri uttan fyri Landgrunnin um várið og tíðliga á sumri, men seinnu helvt av sumrinum og út á heystið var øvugt, tvs. meira av æti var inni á Landgrunninum enn uttanfyri. Hetta kann vera orsøkin til, at makrelur ikki leitar inn á Landgrunnin í munandi nøgdum, fyrr enn seint á sumri. Harafturat benda kanningarnar á, at predatión kann vera orsøkin til tað øvugta sambandið millum biomassa av djóraæti á Landgrunninum og nøgd av fiskayngli frá einum ári til annað. Úrslitini frá kanningini hava eisini víst, at nøgdirnar av djóraæti broytast sera skjótt. Stórar nøgdir av reyðæti vórðu í mai – eitt tíðarskeið har Havstovan higartil ikki hevur havt møguleika at raðfesta kanningar av djóraæti á Landgrunninum. Men í juni var nøgdin minkað niður í næstan einki. Samansetingin av djóraæti á K-skurðinum um várið og út á summarið 2017 passar sera væl til fyritreytirnar til at koma undan hjá fiskayngli, soleiðis at longu í mars var væl av smáum djóraæti og harafturat ein ávís gýting av reyðæti. Tá tørvar fiskalarvum nevniliga smáa føði, ss. Acartia og egg frá t.d. reyðæti. Sum larvurnar vaksa til yngul út á summarið, tørvar teimum størri føði og tá koma stóru nøgdirnar av reyðæti væl við. Tað vísti seg eisini á yngultúrinum hjá Havstovuni í 2017 at nógv var at fáa av yngli og talið av toskayngli var yvir miðal. Harafturat vísa stovnsmetingarnar í 2018, at tilgongdin av 1 ára gomlum toski (2017-árgangurin) er væl yvir miðal.

Viðkomandi tíðindi

Er glotti at hóma hjá botnfiski í 2024?

10.04.2024

Føroyski toskastovnurin er vorðin søguliga lítil, og hetta er helst úrslit av bæði ovurfiskiskapi og broytingum í havumhvørvinum. Týdningarmikið, og a…

Framvegis nógv av toski á Føroyabanka, sum tó er rak í mun til onnur ár

03.04.2024

Árligu vár-yvirlitstrolingarnar á Føroyabanka vóru gjørdar tann 13.-17. mars 2024 við rannsóknarskipinum “Jákup Sverra”. Einans 13 trolstøðir av 29 vó…

Eitt vet meira av toski á føroyska landgrunninum

14.03.2024

Rannsóknarskipið “Jákup Sverri” hevur gjørt ta árligu váryvirlitstrolingina á føroyska landgrunninum, har 100 hál á ein tíma vóru tikin. Tað var framv…

Tilmæli 2024

19.12.2023

Tann 12. desember 2023 lat Havstovan Fiskimálaráðnum tilmælið um fiskiskap eftir toski, hýsu og upsa í 2024. Í eini roynd at endurreisa toskastovnin á…

ICES-tilmæli fyri botnfisk 2024

24.11.2023

Altjóða havrannsóknarstovnurin ICES kunngjørdi í dag nýggjastu ráðgevingina fyri hýsu og upsa í føroyskum havøki. Ráðgevingin byggir á nýggjastu stovn…

Merking av fiski á Føroyabanka

13.10.2023

Rannsóknarskipið Jákup Sverri er júst liðugur árliga merkingartúrin.  Í ár var dentur lagdur á at merkja fisk á Føroyabanka, tí nú er aftur væl a…

Toskur á Føroyabanka – hvar er hann komin frá?

26.09.2023

Innleiðsla Tað er eisini munur á arvatilfarinum hjá toski á Føroyabanka samanborið við aðrar toskastovnar. Toskur á Føroyabanka veksur sera skjótt fyr…

Úrslit frá yvirlitstrolingunum í summar

18.09.2023

Rannsóknarskipið “Jákup Sverri” er liðugur við yvirlitstrolingarnar á sumri í ár. Rannsóknarskipið tók 198 hál á føroyska landgrunninum, har hvørt hál…

Jákup Sverri gjørt yvirlitstrolingar á Føroyabanka

12.04.2023

Rannsóknarskipið Jákup Sverri hevur aftur í vár gjørt yvirlitstrolingar á Føroyabanka, har 29 hál á ein tíma vórðu tikin. Aftur í ár var nógv at fáa a…

Jákup Sverri gjørt yvirlitstrolingar á føroyska landgrunninum

12.04.2023

Rannsóknarskipið Jákup Sverri hevur aftur í vár gjørt yvirlitstrolingar á føroyska landgrunninum, har tilsamans 91 støðir á ein tíma vórðu tiknar. Stø…

Føði til toskalarvur ávirkar tilgongdina

06.12.2022

Tilgongdin til toskastovnin á Landgrunninum broytist nógv frá einum ári til annað. Flestu ár síðani 2005 hevur tilgongdin verið sera vánalig, og hon e…

Toskurin á Føroyabanka er møguliga í ferð við at koma fyri seg aftur

16.09.2022

Yvirlitstrolingin á Føroya Banka, sum verður gjørd á hvørjum heysti, gevur ábendingar um, at meira er av toski. Jákup Sverri hevur júst gjørt árligu h…

Føðin avger yvirlivilsi hjá toskalarvum

10.05.2022

Føðiviðurskiftini hjá toskalarvum á føroyska landgrunninum eru sera óstøðug. Góður gróður um várið økir um nøringinahjá djóraætinum, og tað er avgeran…

Framvegis nógvur fiskur á Føroyabanka

21.04.2022

Triðja árið á rað vísir váryvirlitstrolingin á Føroyabanka væl meira av toski enn var vanligt frá 2006 til 2019. Hetta var bert stórur vælvaksin gýtan…

Lítið av toski og nógv av hýsu

01.03.2022

Tær árligu yvirlitstrolingarnar á vári á føroyska landgrunninum eru nú gjørdar við Jákup Sverra. Tikin vóru øll 100 hálini, har hvørt hál vardi ein tí…

Megnar toskahálið á Føroyabanka bert eitt eindømi

24.03.2021

Fjølmiðlar hava víst á filmsupptøkur frá Bankatúrinum í mars 2021, har víst verður á stórt hál við stórum og feitum toski, sí myndir. Hetta hálið var …

Toskur leypur á æðublik

18.01.2021

Hósdagin 7. januar fingu vit forkunnuga filmsupptøku av einum toski, sum leggur eftir einum æðubliki í Haraldssundi. Á upptøkuni sæst toskurin leypa á…

Toskurin á Føroyabanka – hvussu er støðan í 2020?

18.12.2020

Hóast Magnus Heinason fekk nógvan tosk á Bankanum í mars 2020, var lítið at fáa í september. Neyðugt er við fleirikanningum fyri at staðfesta, hvussu …

Slánar inni við land

18.12.2020

Síðsta árið kann sigast at hava verið eitt rættiligt slánaár.Vaksin toskur er komin heilt inn undir land og hevur hesin verið serstakliga rak. Samstun…

Hví er toskurin á Føroyabanka ikki komin fyri seg?

25.09.2019

Meðan bæði toskurin og hýsan eru komin fyri seg á Landgrunninum, og hýsan á Føroyabanka eisini er kominfyri seg, stendur framvegis illa til við Bankat…

Slánar inni við land

23.09.2019

Tað hava verið nógvir stórir toskar at fingið inni við land í seinastuni. Fleiri av hesum fiskum hava verið sera rak, tað sum verður kallað slánar. Sa…

Kanna nýggja ættarliðið í juni og juli

09.10.2017

Tríggjar mánaðir eftir at toskurin hevur gýtt, fer Magnus Heinason út at kanna hvussu nógvur toskayngul er, hvussu stórur hann er og hvar hann er at f…

Toskayngul etin upp innanífrá av rundormi

09.10.2017

Inni í búkholuni á toskayngli eru funnar rundorma larvur av slagnum Hysterothylacium aduncum, ið hava toskafiskar sum endavert. Tær eru kravmiklar til…

Toskur, hýsa og upsi eta ymiskt

19.09.2016

Magakanningar vísa, at føðin hjá toski, hýsu og upsa er rættiliga ymisk. Ein orsøk er, at tey finna sær føðina á ymiskan hátt. Hetta er úr Sjóvarmál 2…

El Niño / La Niña og toskur

25.09.2015

Veðurlagsfyribrigdið El Niño / La Niña kann hava ávirkan um allan heim. Havstovan hevur kannað, um hesar broytingar eisini ávirka føroyskan botnfisk, …

Toskur og makrelur í vistskipanarligum meldri

29.09.2014

Hesi seinastu árini hevur støðan hjá botnfiski, serliga toski og hýsu, verið ring, men fyri uppsjóvarfisk hevur søgan verið tann øvuta. Í almenna kjak…

Húkastødd og agnslag ávirkafiskiskapin

23.08.2012

Húkastøddin hevur stóran týdning í hýsufiskiskapi, men minni týdning í toskafiskiskapi. Stórur toskur tekur helst høgguslokk, meðan smáur toskur tekur…

Hummararúsur sum toskabarometur

01.09.2007

Hjáveiða í hummararúsum kann boða frá, hvussu stórir árgangir eru á veg inn í toskastovnin. Tað er mest 1- og 2-ára gamal toskur, sum kemur í hummarar…

Rúsa til tosk og hýsu

01.09.2005

Rúsa er umhvørvisvinarligur og lítið orkukrevjandi fiskireiðskapur. Royndir eru gjørdar fyri at menna eina rúsu, sum kann brúkast til okkara vanligu f…

Toskur legst á línu, tá hann er svangur

01.09.2004

Lína fiskar upp í tríggjar ferðir meira tosk, tá hon fiskar upp á tað besta, í mun til tá hon fiskar ringast. Hetta er úr Sjóvarmál 2004, les víðari h…