
Møguleiki fyri framstigi í stovnsmetingini av svartkjafti
Tað er eitt úrslit frá verkætlanini Blue Ocean (Blue whiting recruitment, distribution and Ocean-climate processes in the north Atlantic Ridge area), sum Havstovan luttók í, saman við Danmarks Tekniske Universitet (DTU Aqua), og sum nú er liðug.
Endamálið við verkætlanini var at skilja og gagnnýta sannlíka sambandið millum havklima í Norðureysturatlantshavi og útbreiðslu av svartkjafti og tilgongd av ungfiski til henda búskaparliga týdningarmikla stovn. Hetta fyri at kunna skilja stóru sveiggini í stovnsstøddini. Serliga var ávirkanin frá atmosferuni og stóra subpolara meldrinum kannað, og eitt av høvuðsúrslitunum í BlueOcean verkætlanini er tætta sambandið millum styrkina av meldrinum og tilgongdina av svartkjafti. Henda vitan kann leggja lunnar undir møguleikan at framskriva tilgongdina av svartkjafti.
Tað serliga við hesum sambandi millum subpolara meldurin og havklima vestan fyri Bretsku oyggjarnar er, at tað gongur umleið eitt ár frá tí at meldurin byrjar í Labradorhavinum, til ávirkanin av honum røkkur eystur móti Bretsku oyggjunum, har svartkjafturin gýtir. Sostatt hava vit vitan um komandi umhvørvið, har svartkjafturin fer at gýta, longu eitt ár frammanundan.
Um vit, við hjálp av umhvørvisdata, kunnu meta um tilgongdina eitt ár frammanundan, verður hetta eitt stórt framstig í stovnsmetingini av svartkjafti, sum árliga verður gjørd av ICES. Sum støðan er í dag, verður eitt miðaltal sett inn fyri tilgongdina í árinum, tá stovnsmetingarnar verða gjørdar. Hetta viðførir, at framskrivingin av stovninum verður meira óviss, enn um eitt umhvørvisgrundað vísital fyri tilgongdina hevði verið brúkt.
Vit miða ímóti – saman við arbeiðsbólki hjá ICES – at gagnnýta BlueOcean úrslitini í umsitingini av hesum sera umskiftiliga fiskastovni.

Tilgongd av svartkjafti (Ln R, svørt brotin linja) frá ICES, geometriskt miðal tilgongd (miðal frá 1996 til árið fyri aktuellu stovnsmetingina, 1996-2023) (reyð linja), og klimaframskriving av tilgongdini frá verkætlanini (blá linja). Framskrivingin av tilgongdini er ein funktión av klima ávirkanini árið fyri, støddini á gýtingarstovninum og av tilgongdini árini frammanundan.
Endalig frágreiðing frá verkætlanini, send Granskingarráðnum, sæst her.
Jan Arge Jacobsen
Tilfeingi
Granskari, Fiskifrøðingur, Dr. Scient.
janarge@hav.fo / +298 21 80 93
Vangi í PURE / GreinarHjálmar Hátún
Umhvørvi
Granskari, Ph.D, Havfrøðingur
hjalmarh@hav.fo / +298 22 90 92
Vangi í PURE / Greinar / CV
Fá nýggjastu tíðindini frá Havstovuni
Viðkomandi tíðindi

Møguleiki fyri framstigi í stovnsmetingini av svartkjafti
09.06.2026
Tað er eitt úrslit frá verkætlanini Blue Ocean (Blue whiting recruitment, distribution and Ocean-climate processes in the north Atlantic Ridge area), …

Vísitalið fyri svartkjaft hækkar 32%
20.05.2026
Tað vístu felags ekkókanningarnar av svartkjafti, gjørdar í írskum, bretskum og føroyskum sjógvi í tíðarskeiðinum 20. mars til 8. apríl í ár. Vísitali…

Sildakanningar norðanfyri
15.05.2026
Jákup Sverri kom týsdagin 12. mai aftur á Havnina av sildakanningum norðanfyri, eftir at hann og íslendska havrannsóknarskipið, Þórunn Þórðardóttir, f…

Jákup Sverri og Þórunn fylgjast á sildakanningar
05.05.2026
Í síðstu viku byrjaðu árligar felagskanningar av norðhavssild. Tað serliga í ár var, at Jákup Sverri og íslendska havrannsóknarskipið, Þórunn Þórðardó…

Fingu egghylkir av ringhávi í trolið
16.10.2025
Tá Jákup Sverri var árliga djúpvatnstúrin í september í ár (sí túrfrágreiðing her), vórðu tvey brún egghylkir funnin í trolinum. Hetta hendi vestarlag…

ICES-tilmæli fyri uppsjóvarfisk í 2026
30.09.2025
Mest loyvda veiða í 2026 lækkar munandi fyri makrel og svartkjaft, meðan ein hækking er í tilmælinum fyri norðhavssild. Makrelur Tilmælið fyri makrel …

Jákup Sverri liðugur við makrelkanningar
24.07.2025
Sunnumorgunin 20. juli kom Jákup Sverri aftur av ársins makreltúri. Túrfrágreiðingin kann lesast her. Kanningin er partur av felagskanning saman við D…

Tilgongdin til svartkjaftastovnin kann møguliga framsigast
10.07.2025
Sera broytiliga støddin á svartkjaftastovninum verður avgjørd bæði av fiskitrýsti og av tilgongdini av ungfiski. Nýggj grein gevur, fyri fyrstu ferð b…

Sildakanningar norðanfyri
13.05.2025
Nakað av sild var at síggja, serliga í altjóða økinum norðanfyri, meðan lítið og onki var at síggja norðast í føroyska sjóøkinum og móti Íslandi. Meir…

Svartkjaftastovnurin í minking
02.05.2025
Vísitalið fyri gýtingarstovnin av svartkjafti í 2025 lækkar við 30% í mun til í fjør. Tað vísa felags ekkókanningarnar, ið vóru gjørdar sunnanfyri í f…

Svartkjaftakanningar sunnanfyri
14.04.2025
Ekkókanningar av svartkjafti sunnan fyri Føroyar og suður í bretskan sjógv vórðu gjørdar í tíðarskeiðinum 27. mars til 8. apríl 2025. Nógvur svartkjaf…

ICES-tilmæli fyri uppsjóvarfisk í 2025
30.09.2024
ICES-tilmæli fyri uppsjóvarfisk í 2025 Mest loyvda veiða í 2025 lækkar munandi fyri makrel og nakað fyri svartkjaft, meðan ein lítil hækking er í tilm…

Nøgdin av makreli minkar í Norðurhøvum
29.08.2024
Úrslitini frá árligu felagskanningunum av makreli, har Føroyar luttóku saman við Noregi, Danmark og Íslandi, eru nú tøk. Vísitalið av makreli fyri Nor…

Svartkjaftastovnurin væl fyri
16.05.2024
Vísitalið fyri gýtingarstovnin av svartkjafti hækkar við 31% frá í fjør. Tað vísa felags ekkókanningarnar, ið vórðu gjørdar sunnanfyri í føroyskum, br…

Jákup Sverri liðugur við sildakanningar
15.05.2024
Leygarkvøldið 4. mai kom Jákup Sverri aftur av árligu silda- og svartkjaftakanningunum norðanfyri. Í kanningarøkinum hjá Jákupi Sverra var lutfalsliga…

Svartkjaftakanningar sunnanfyri
30.04.2024
Ekkókanningar av svartkjafti sunnan fyri Føroyar og suður í bretskan og írskan sjógv vóru gjørdar í tíðarskeiðinum 20. mars til 5. apríl 2024. Ekkóvir…

Lítið av gulllaksi at fáa á djúpum vatni
13.10.2023
Rannsóknarskipið Jákup Sverri er júst liðugur við árligu yvirlitstrolingina á djúpum vatni kring Føroyar, har 51 hál á ein tíma vórðu tikin. Á túrinum…

ICES-tilmæli fyri uppsjóvarfisk í 2024
29.09.2023
Mest loyvda veiða í 2024 lækkar munandi fyri norðhavssild og nakað fyri makrel, men hækkar nakað fyri svartkjaft. Makrelur Tilmælið fyri makrel er 739…

Minni til av norðhavssild og svartkjafti
28.06.2023
Minni er til av norðhavssild og svartkjafti í Norskahavinum í ár enn í fjør. Tað vísa úrslitini frá árligu sildakanningunum fyrr í vár. Høvuðsniðurstø…

Jákup Sverri liðugur við sildakanningar
17.05.2023
Týsdagin 16. mai kom Jákup Sverri aftur av árligu silda- og svartkjaftakanningunum norðanfyri. Sild var at síggja í mestsum øllum kanningarøkinum hjá …

Nógvur svartkjaftur sunnanfyri
13.04.2023
Ekkókanningar av svartkjafti sunnan fyri Føroyar og suður í bretskan og írskan sjógv vóru gjørdar fyri páskir. Fyribilsúrslitini vísa, at nógv er til …

Nógvur smáur svartkjaftur sunnanfyri
26.04.2022
Ekkókanningar av svartkjafti sunnan fyri Føroyar suður í bretskan og írskan sjógv vóru gjørdar fyri páskir. Fyribilsúrslitini vísa, at nógv er til av …

Bjørt útlit fyri svartkjaftastovninum
01.09.2011
Eftir fleiri góð ár um aldarskiftið, minkaði tilgongdin til svartkjaftastovnin niður í næstan einki; men nú kann vend koma í. Umstøðurnar í veðri og h…

Kanna streymin inni í svartkjaftatroli
01.09.2008
Sum liður í norðurlendskum granskingarsamstarvi er Fiskirannsóknarstovan farin at kanna streymin inni í flótitroli. Málið er at finna útav, um streymu…

Heitur rokkur gevur nógvan svartkjaft
01.09.2008
Frá 1995 og fleiri ár fram vaks svartkjaftastovnurin sera nógv. hesi somu ár var sjógvurin við rokkin heitur. granskarar síggja ein samanhang, og fyrs…

