{{currentPage * pageSize + 1}} - {{pageSize * (currentPage + 1) > numberOfResults ? numberOfResults : pageSize * (currentPage + 1)}} úrslit av {{numberOfResults}}
Einki úrslit

Sild

Clupea harengus

Sild er virðismikil fiskur. Við Føroyar hava vit føroyska heystgýtandi sild og norðhavssild.

Sild er langur og smidligur fiskur, hon er væl hægri enn breið. Hon hevur eina lítla gotfjøður, ið situr aftur móti klingruni, smáar búkfjaðrar, ið sita beint aftan fyri fremra enda á ryggfjøðurini. Hon hevur nógv sýldan stert. Roðslan er stór og situr leys. Hon hevur undirbit. Fæst við land og til havs.

Sild er átøk brislingi, men kennist frá honum, m.a. við tað at kjalarskrubbið hakar ikki í, tá strokið verður frameftir.

Sild verður upp í 47 cm til longdar, men er tó sjáldan yvir 40 cm. Elsta aldursgreinaða sild undir Føroyum var 17 ár.

Útbreiðsla

Sild er í Atlantshavinum, úr Biskeiavíkini til Grønlands, norður móti Jan Mayen, Svalbarð og eystur móti Novaja Semlja, í Hvítahavinum og Karahavinum. Eisini er hon í Eystarasalti og Norðsjónum. Vestanfyri úr Grønlandi til South Carolina. Hon er eisini undir Íslandi, Føroyum og Noregi. Sild verður býtt í fleiri stovnar, alt eftir nær og hvar hon gýtir.

Sild er úr vatnskorpuni niður á 450 m. Er vanliga djúpari um dagin enn um náttina. Sild er uppsjóvarfiskur, men fæst tó ofta við botnin. Hon er vanliga djúpari um dagin enn um náttina.

Fleiri sildastovnar

Sild hevur nógv ymisk gýtingarøkir og gýtingartíðarskeið, og av tí sama verður sild flokkað í ymsar sildastovnar. Ofta sæst tó eisini nakað av blandi millum sildastovnar har liviøkini umskarast.

Størsti sildastovnurin er norðhavssild. Harafturat hava vit ein annan heystgýtandi sildastovn undir Føroyum, sum verður hildin at vera føroyskur serstovnur; ofta verður henda sildin nevnd fjarðasild, tí hon part av árinum fæst inni á føroysku firðunum.

Útbreiðsluøkini hjá nøkrum av sildastovnunum tætt við Føroyar eru vístir á myndini. Umframt føroyska heystgýtandi sild og norðhavssild, sæst stovnurin undir Íslandi (íslendsk summargýtandi sild), stovnurin í Norðsjónum og vestan fyri bretsku oyggjarnar (norðsjóvarsild) og stovnurin í Eystursjónum (baltisk sild).

Lívfrøði

Sild er uppsjóvarfiskur.

Stovnseyðkenni

Útvortis ber ikki til at skilja millum ymsu sildastovnarnar. Í ávísan mun kann skiljast millum sildastovnar við at hyggja at nytrunum av tí at vakstarmynstrið í nytrunum avspeglar nær á árinum sildin er gýtt. Við ílegukanningum ber til at síggja mun á ymsu sildastovnunum.

Ymsu sildastovnarnir hava hvør sítt vakstrarlag. T.d. gerst norðhavssildin nakað størri enn føroyska heystgýtandi sildin, sí mynd.

Gýting

Sild gýtir á 100‑250 m dýpi yvir sandutum botni. Tey gitnu rognkornini søkka og leggjast á botn og klekjast umleið tríggjar vikur seinni.

Hvør einstakur sildastovnur hevur sítt egna gýtingarøki og -tíðarskeið. T.d. gýtir norðhavssildin fram við norsku strondini í februar-mars, meðan føroysk heystgýtandi sild gýtir seint á sumri ella tíðliga á heysti á føroysku firðunum.

Yngul og ungfiskur

Stutt eftir klekingina flotna larvurnar upp í sjógvin og eru tá mest úr vatnskorpuni og niður á 50 m.

Føði

Úti á opnum havi er høvuðsføðin hjá sild reyðæti (Calanus finmarchicus), men eisini aðrir kopepodar, krill og amfipodur kunnu vera týðandi partur av føðini. Tá sild er nær landi, er føðin heldur øðrvísi, enn tá hon er á opnum havi.

Ferðing

Sild verður sum oftast roknað sum ferðandi fiskaslag, og hjá summum av sildastovnunum, t.d. norðhavssild, er langt at ferðast millum gýtingarøki, føðiøki og vetrarøki.

Litur

Sild er myrkablá á bakinum og silvurlitt um síðurnar og undir búkinum.

Nøvn á fiski á øðrum máli
MálNøvn
Før:Sild
Lat:Clupea harengus
Dan: Sild
Eng:Herring, Digby, Filling, Full, Halflin, Maizy, Mat full, Mattie, Nun, Peeo, Scadan, Shaldoo, Sild, Wine drinkers, Yaulin, Yawling
Fin:Silli, Haili, Silakka
Fra:Haring, Chardin igarra, Hareng commun, Harink, Harinkiet
Gri:Rénga
Grø:Atlantikup ammassassuaa, Angmagssagssuaq
Ísl:Síld, Hafsíld, Kópsild
Ita:Aringa
Jap:Kadoiwashi
Ned:Haring, Bliek
Nor:Sild, Strømming
Pol:Sledz
Por:Arenque
Rus:Sel’d, Mongopozvonkovaya seld, Se’l’d, Seld
Spa:Arenque
Sve:Sill, Strømming
Týs:Hering
USA:Herring

Leikluturin hjá djóraæti í atferð hjá norðhavssild

æti
djóraæti
Sild
Áramál
2020 – 2021
Fígging
Fiskivinnuroyndir
Fólk á Havstovuni
Inga Kristiansen

Verkætlanin er endað!

Árligar sildakanningar í mai síðani 1995 vísa, at útbreiðslan av norðhavssild broytist nógv. Henda verkætlanin kannaði nøgdir, sløg og spjaðing av føði, samanborið við hvar sildin stendur í mai. Úrslit vísa, at sildin er mest savnað, har mest føði er. Høvuðsføði hjá sild er tað vanliga reyðætið, Calanus finmarchicus. Magakanningar vísa harumframt, at sildin hevur ávikavist minni og meira føði í magunum í tíðarskeiðum, tá lítið og nógv av subartiskum Íslandssjógvi rekur inn í Norskahavið. Tá nógv av subartiskum sjógvi floymir inn í Norskahavið, er eisini meira av tí størra og føðsluríkara subartiska reyðætinum, Calanus hyperboreus. Hetta sæst aftur í magakannunum, og bendir á at sildin helst fær sær C. hyperboreus framum C. finmarchicus, tá møguleiki er til tess. Meira kann lesast í vísindaligu greinini “Spatial Feeding Variability of the Feeding Conditions for the Norwegian Spring Spawning Herring in May”, ið er almannakunngjørd í tíðarritinum Frontiers in Marine Science.

Hvat etur uppsjóvarfiskur?

fiskur
føði
makrelur
Sild
svartkjaftur
uppsjóvarfiskur
Áramál
2014
Fígging
Fiskivinnugransking (FVG)
Fólk á Havstovuni
Høgni Debes, Jan Arge Jacobsen og Eydna í Homrum

Verkætlanin er endað!

Eftir at hava kannað umleið 400 magar av uppsjóvarfiski (makreli, sild og svartkjafti), hava vit ment mannagongdir, har ið “turrvekt” er nýtt heldur enn “vátvekt” fyri at fáa álítandi upplýsingar um nøgdina av føði, sum fiskurin etur. Munurin millum vátvekt og turrvekt er, at innihaldið er turkað í einum ovni áðrenn tað verður vigað. Vætan í magunum kann ofta viga meir enn sjálvt innihaldið, og tá gerast mátingarnar óneyvar. Eisini er tað av stórum týdningi, at magarnir verða kannaðir skjótast gjørligt. Grundin er at innihaldið oftani er smátt djóraæti sum tránar og forferst undir frysting. Verkætlanin vísti greitt, at úrslitini eru ymisk, alt eftir um magainnihaldið verður gjørt upp í tali ella turrvekt. Tá ið hugt verður eftir samansetingini av føði hjá sild og makreli, er djóraæti tann føðibólkur, sum er mest sjónligur í skrásettu føðini. Men tá ið hædd verður tikin fyri vektini av teimum ymisku føðibólkunum, vísir tað seg, at djóraæti verður yvirhálað av t.d. fiskarestum og amphipodum (størri krabbadjórum). Tá ið hugt verður eftir ávikavist sild og makreli, var munur at síggja millum fiskasløgini. Í makrelmagunum er størri breidd í føðisamansetingini, og serliga vóru smærri copepodar (krabbadjór) at finna í størri nøgdum í makreli enn sild. Harumframt var nøgdin av føði í makrelmagaunum í miðal størri enn í sildamagunum í sama øki.

A multidisciplinary approach in stock identification of Atlantic herring: sustainable biodiversity and fisheries management in mixed-stock fisheries (HerMix)

norðuratlantshav
Sild
Áramál
2009 – 2012
Fígging
Norðurlandaráðharraráðið (NMR)
Fólk á Havstovuni
Jan Arge Jacobsen

Verkætlanin er endað!

Í sambandi við sildafiskiskapin í Norðureysturatlantshavi hava sjey granskingarstovnar og vinnufyritøkur í Íslandi, Føroyum, Noregi og Danmark tikið seg saman fyri at kanna sildina í Norðuratlantshavinum. Høvuðsendamálið við kanningunum var í fyrsta lagi at menna genetiskar markarar, so til ber at DNA-eyðmerkja sildastovnarnar og harvið minka um vandan at ovurfiska einstakar stovnar, ið eru illa fyri, og í øðrum lagi at skipa fiskiskapin soleiðis, at meiri fæst burturúr fíggjarliga. Ætlanin var at nýta genetiskar markarar, kallaðir microsatellittar. Hesir markararnir vístu seg ikki at hava nóg stóran sundurgreiningarmátt til at skilja millum teir stóru havbeitandi sildastovnarnar. Aðrar rannsóknir, umfatandi kanning av vakstrarferð og greining av nytruáringum, vístu tó greiðan mun millum ávísar sildastovnar. Tey reiðiliga 4500 savnaðu sildagrundsýnini verða í næstum nýtt til at menna eitt nýtt slag av markarum. Hesir nýggju markararnir kallast SNP-sar (úttalað: snipsar. SNP: Single Nucleotide Polymorphism), ið verða mettir at hava størri sundurgreiningarmátt enn microsatellittar.

Viðkomandi tíðindi

Jákup Sverri liðugur við sildakanningar

15.05.2024

Leygarkvøldið 4. mai kom Jákup Sverri aftur av árligu silda- og svartkjaftakanningunum norðanfyri. Í kanningarøkinum hjá Jákupi Sverra var lutfalsliga…

ICES-tilmæli fyri uppsjóvarfisk í 2024

29.09.2023

Mest loyvda veiða í 2024 lækkar munandi fyri norðhavssild og nakað fyri makrel, men hækkar nakað fyri svartkjaft. Makrelur Tilmælið fyri makrel er 739…

Minni til av norðhavssild og svartkjafti

28.06.2023

Minni er til av norðhavssild og svartkjafti í Norskahavinum í ár enn í fjør. Tað vísa úrslitini frá árligu sildakanningunum fyrr í vár. Høvuðsniðurstø…

Jákup Sverri liðugur við sildakanningar

17.05.2023

Týsdagin 16. mai kom Jákup Sverri aftur av árligu silda- og svartkjaftakanningunum norðanfyri. Sild var at síggja í mestsum øllum kanningarøkinum hjá …

Norðhavssildin væl í holdum seinnu árini

27.10.2022

Síðani 2005 hevur norðhavssildin sum heild verið væl í holdum um veturin og hevur samstundis havt størri rogn. Hetta er mett at vera tengt at, at beit…

Samband ímillum reyðæti, havstreymar og norðhavssild

10.05.2022

Desember 2021 vardi Inga Kristiansen sína Ph.D. verkætlan á Fróðskaparsetrinum um samband millum reyðæti, havstreymar og norðhavssild. Eitt høvuðsúrsl…

Hiti og føði ávirka spjaðing av norðhavssild í mai

24.03.2022

Árligar sildakanningar í mai síðan 1995 vísa, at útbreiðslan av norðhavssild broytist nógv. Fyri at fáa betur greiði á hví so er, hava vit kannað slag…

Útbreiðsla av norðhavssild í mai: Stóra sildin stendur vestari enn smáa sildin

14.01.2022

Síðani 1996 eru á hvørjum ári gjørdar felags kanningar av norðhavssild í Norskahavinum. Kanningarnar verða gjørdar í mai við tí endamáli at veita tøl …

Sildaarvastrongurin lýstur

03.12.2019

Sunnvør Klettskarð í Kongsstovu, vinnu-ph.d. lesandi á Fróðskaparsetri Føroya og Amplexa Genetics, hevur júst givið út vísindaliga grein í tíðarritinu…