{{currentPage * pageSize + 1}} - {{pageSize * (currentPage + 1) > numberOfResults ? numberOfResults : pageSize * (currentPage + 1)}} úrslit av {{numberOfResults}}
Einki úrslit

Drunnhvíti

Hydrobates pelagicus

Drunnhvítin er ein ógvuliga talríkur sjófuglur í Føroyum, hóast hann sjáldan sæst. Han heldur mest til á opnum havi og kemur einans til lands fyri at reiðrast. Fyri at sleppa undan rovfuglum, ferðast drunnhvítin til og frá reiðrinum í myrkri og í skýmingarløtuni. Hann sæst tó onkuntíð á ljósum degi, tá ið hann eltir fiskiskip.

Drunnhvíti er lítil svartur fuglur og er av slagnum Procellariiformes, har onnur fuglasløg, sum skrápur, havhestur og albatrossur, eisini hoyra undir.

Størsta drunnhvítabøli í heiminum finst helst í Nólsoy, sum er blivin altjóða viðurkend sum eitt sonevnt Ramsar-øki, orsaka av stóra drunnhvítastovninum. Tað finnast eisini sera stór drunnhvítabøli á øðrum rottufríum oyggjum í Føroyum, serliga Mykinesi og Sandoy.

Status viðvíkjadi reyðlista

Tann evropeiski drunnhvítastovnurin er talríkur og fevnir um eitt stórt øki. Tí er hann mettur at hoyra undir flokkingina “Ikki hótt” á reyðlistanum hjá IUCN.

Útbreiðsla

Drunnhvítin heldur til í ein stóran part av Atlantshavinum. Drunnhvítin reiðrast mest í Norðuratlanshavinum, men summi pør reiðrast heilt suður á Kannariuoyggjunum. Drunnhvítin hevur vetrarvist í Suðuatlanshavinum.

Umleið 50% av øllum drunnhvítum í heiminum heldur til í Føroyum, og meginparturin av teimum heldur helst til í Nólsoy, Mykinesi og Sandoy. Í seinastu landsfevnandi teljingini í 1980´unum varð mett, at eini 250.000 nørandi pør av drunnhvíta eru í Føroyum.

Teljingar í Nólsoy

Fleiri teljingar eru gjørdar í Nólsoy fyri at meta um talið av nørandi pørum. Sambært teljingunum, sum eru gjørdar higartil, verður mett at eini 50.000 nørandi pør eru at finna í Nólsoy. Sambært eldri metingum var nakað tað sama talið at finna á Sandoynni og í Mykinesi.

Ferðing

Í Føroyum hevur mann ringmerkt drunnhvíta síðani 1931. Hann er tann fuglurin, ið er mest ringmerktur í Føroyum. Ringmerking er ein einfaldur kanningarháttur. Fuglurin verður fangaður og merktur við einum metal ringi. Tá ið hann seinni verður fangaður aftur, ber til at síggja á ringinum, hvar hesin fuglurin varð merktur. Ringmerkingar kunnu siga nakað um, hvussu fuglurin ferðast.

Kortið niðanfyri vísir hvar drunnhvítar, sum eru ringmerktir í Føroyum, eru fangaðir aftur. Tað sæst, at drunnhvítin í Føroyum ferðast víða um, heilt suður til Suðurafrika.

Lívfrøði

Eyðkenni

Drunnhvítin er svartur við einum hvítum drunni. Drunnhvíti er ein tann minsti sjófuglur í heiminum og er millum 15-16 cm til longdar.

Eins og hini sjófuglasløgini í Procelariiformes familjuni, sum t.d. havhestur, skrápur og sýldur drunnhvíti, hevur drunnhvítin sera góðan luktisans ið hann helst brúkar til at finna føði og holuna hjá sær.

Nøring og vøkstur

Drunnhvítin kemur til Føroyar í mai mánaða, har hann byrjar at reiðrast. Drunnhvítin reiðrast ymsastaðni í Føroyum. Rottan er ein stór hóttan og tí eigur drunnhvítin helst einans í rottufríum oyggjum. Hann eigur antin ímillum steinarnar í urðum ella í grivnum holum, og leggur eittans egg. Eftir at drunnhvítin hevur vorpið, bølir hann egginum í 5 vikur, til pisan klekist. Pisan verður floygd eftir 56-86 dagar. Í Føroyum verða pisurnar floygdir frá umleið september-oktober og kann verða so seint í desember.

Foreldrini skiftast um at bøla og at finna føði. Túrarnir eftir føði kunnu vera drúgvir, upp í 3 til 5 dagar. Av tí at annað foreldrið altíð liggur á reiðrinum, ber onkuntíð til at hoyra drunnhvítan ímillum steinarnar, hóast hann ikki sæst.

Vit vita ikki við vissu hvussu tað er í Føroyum, men í Bretlandi ferð tann nørandi fuglurin frá reiðrinum í septembur til novembur og hava vetrarvist á havinum vestan fyri og sunnan fyri Afrika.

Summar ringmerkjakanningar benda á, at drunnhvítin livir leingi. Tann elsti føroyski drunnhvítin bleiv yvir 30 ár. Hann bleiv ringmerktur í 1987 og fangaður aftur 30 ár seinni. Hann má vera eldri enn 30 ár, tí tað er óvist hvussu gamal hann var, tá hann varð ringmerktur.

Árlig yvirskipað ringrás hjá drunnhvíta, sum nørist.

Føði

Drunnhvítin finnur meginpartin av føðini við at flúgva yvir vatnskorpuni og fanga smá krabbadýr og fiskar. Hann kann eisini finna uppá at kava. Onkrar fráboðarnir hava verið um, at hann hevur kavað niður á 20 cm.

Drunnhvítin í Føroyum etur fjølbroyttan kost. Hann livir millum annað av smáum fiskum, so sum nebbasild, krabbadýrum og ryggleysum dýrum. Drunnhvíti etur eisini til tíðir slógv og kann síggjast elta fiskiskip. Hetta sæst eisini aftur í magainnihaldinum, har mann hevur funnið leivdir av hvítingsbróðri og toski. Hesir eru botnfiskar, sum liva har, sum drunnhvítin ikki røkkur at veiða. Tí má hetta helst vera slógv.

Leinkir

The Royal Society for the Protection of Birds (RSPB)

Birdlife

IUCN reyðlistin

Brittish Trust for Ornithology

Dispersion and vulnerability of marine birds and cetaceans in Faroese waters

Seabird tracking database

The Faroe Islands’ European Storm Petrel

Viðkomandi tíðindi

Vevmyndir úr lundaholum í Skúvoynni

19.07.2022

Havstovan hevur í nøkur ár fylgt við gongdini í lundaholum í Skúvoynni við vevmyndatólum. Fyrstu royndirnar vórðu gjørdar í 2005. 15 lundaholur eru gj…

Við til at friða týdningarmikiðøki í altjóða sjógvi

10.05.2022

Flestu sjófuglasløg í Norðuratlantshavi eru minkað ógvuliga nógv seinastu áratíggjuni. Nógvar kanningareru gjørdar fyri at royna at finna útav, hví so…

Fuglurin rýmir úr Vestmannabjørgunum

10.05.2022

Bert 5% av lomviga og 1% av ritureiðrum vóru at síggja i Vestmannabjørgunum summarið 2021, samanborið við teljingar í ávikavist 1972 og 1987. Hetta er…

Vevmyndir úr lundaholum í Skúvoynni

19.08.2021

Havstovan hevur í nøkur ár fylgt við gongdini í lundaholum í Skúvoynni við vevmyndatólum. Fyrstu royndirnar vórðu gjørdar í 2005. 15 lundaholur eru gj…

Merkta føroyska parið

18.12.2020

Hjá skrápi skiftast bøgan og steggin um at bøla egginum. Tað er sjón fyri søgn í taltilfarinum frá einumføroyskum skrápapari við GLS-loggarum. Tá vetu…

Ferðingarmynstrið hjá føroyska skrápinum

18.12.2020

Á fyrsta sinni er ferðingarmynstrið hjá føroyska skrápinum staðfest. Eftir bútíðina ferðast hann allan vegin úr Føroyumtil suðurendan á Suðuramerika. …

Talið á ternum og ternubølumminkað seinastu 15 árini

23.10.2018

Síðani 2003 hevur Havstovan skipað fyri teljing av ternum og ternupisum um alt landið. Vit hava biðið bøndur, røktarar og onnur áhugað fólk siga okkum…

Fuglateljing við dronu

09.10.2017

Havstovan telur súlurnar í Mykineshólmi umleið 10. hvørt ár. Fuglarnir verða taldir eftir myndum. Summarið 2016 vórðu myndirnar á fyrsta sinni tiknar …

Harðir vetrar stimbra sjófugl

21.09.2017

Støðan hjá føroyska sjófuglinum er nógv batnað seinastu tvey árini – eftir 15 sera vánalig ár. T.d komu væl fleiri ritupisur undan bæði í 2016 og 2017…

Seinasta lundapisan klár at fara

01.09.2017

Nú er seinasta pisan í Byrgisbakka í Skúgvi klár at fara; bara eitt sindur av dúni er eftir á høvdinum. Tað er lítil friður á henni. Hon snøggar fjaðr…

Arktiskur sjófuglafundur í Føroyum

24.04.2017

Havstovan og Uttanríkis- og Vinnumálaráðið hava verið vertir fyri tí árliga arbeiðsfundinum hjá arktiska sjófuglabólkinum CBird (Circumpolar Seabird G…

Sólarmyrkingin ávirkaði fuglin í Skúgvoy

19.09.2016

Sunnudagin 20. mars 2015 var sólarmyrking í Føroyum, men hvat gjørdi fuglurin í Høvdanum í Skúgvoy? Hetta er úr Sjóvarmál 2016, les víðari her. Viðkom…

Merkja sjófugl fyri at kanna, hvar hann heldur til um veturin

29.09.2014

Havstovan er við í eini stórari verkætlan fyri at kanna, hvar sjófuglurin er um veturin. Hetta verður gjørt við at seta goymslumerki á beinið á flestu…

Pisur sum vistfrøðiligt mát

07.11.2013

Ein háttur at kanna „heilsuna“ hjá eini vistskipan, er at nýta burðarúrslitið hjá ávísum sjófugli. Í Føroyum er samband millum burðarúrslitið hjá ritu…

Pisurnar doyggja í hungri

07.11.2013

Nebbasildin, sum er besta føðin hjá lundanum, hevur svikið so dyggiliga, at stórur partur av lundanum verpur als ikki ella gevst at verma, áðrenn pisa…

Ein sveimari við plastikki í maganum

23.08.2012

Næstan annar hvør havhestur við Føroyar hevur meira plastik í maganum enn ásetta markvirðið. Vindur og reyðæti havastóran týnding fyri trivnaðin hjá h…

Ov feitt fyri ternuna

23.08.2012

Nógv bendir á, at høvuðsføðikeldan hjá ternuni, nebbasildin, var so væl fyri í 2009, at hon bleiv óatkomulig hjá ternuungunum. Árið sá út til at geras…

Riturnar eru í Labradorhavinumum veturin

01.09.2011

Í 2009 setti Fuglakanningarstøðin ljósloggarar á ritur fyri at kanna, hvar tær eru um veturin. Tá ið riturnar komu aftur á sumri 2010 sást, at tær høv…

Besta árið hjá ternum í langa tíð – hóast nógvir ungar doyðu

01.09.2010

Meiri føði var í 2009 enn undan farnu árini, og tí megnaðu ternurnar at halda lív í ungunum, til teir vóru um at verða floygdir. Hetta er úr Sjóvarmál…

Kanna, hvar riturnar ferðast um veturin

01.09.2009

Í summar merkti Havstovan 20 ritur í Stóru Dímun við geolocatorum fyri at kanna, hvar tær halda til um veturin. Hetta er liður í einum samstarvi, har …

Havhestur druknar á línu

01.09.2008

Línuskip fáa eini 5.000-25.000 havhestar á hvørjum ári. Havhestarnir royna at taka agnið av línuni, men gerast fastir og drukna. Hóast hjáveiðan helst…

Ritan í minking

01.09.2007

Ritustovnurin í Føroyum minkar, tí ov fáar pisur koma undan. Seinastu fýra árini hava verið út av lagi ring. Orsøkin er helst, at lítið hevur verið ti…

Minni av ruski í føroyskum sjógvi enn í Norðsjónum

01.09.2004

Tað undrar helst ongan, at minni av ruski er í føroyskum sjógvi enn í Norðsjónum, men tey flestu høvdu helst roknað við, at munurin var størri. Hetta …

Fuglakanningar

01.09.2003

Tal av lomviga, lunda, ternum og grásúlum minkaði í 2003, so hetta árið royndist illa hjá sjófuglinum. Plastikk, funnið í havhestamagum, kann nýtast s…