{{currentPage * pageSize + 1}} - {{pageSize * (currentPage + 1) > numberOfResults ? numberOfResults : pageSize * (currentPage + 1)}} úrslit av {{numberOfResults}}
Einki úrslit

Kaldur Íslandssjógvur hevur týdning fyri nøgdirnar av reyðæti norðan fyri Føroyar

Reyðæti er høvuðsføði hjá norðhavssild, sum kemur til beitiøkið norðan fyri Føroyar um summarið. Ein nýggj vísindalig grein vísir, at kaldur Íslandssjógvur hevur týdning fyri nøgdirnar av reyðæti í hesum øki.

Mynd 1. Kort av granskingarøkinum. a) Heitir (reytt) og kaldir (blátt) havstreymar, sum hava ávirkan á granskingarøkið (grøni kassin). b) Ymiskir sjógvar í ovaru 400 m. Stiplaðar linjur vísa, hvar Ísland-Føroya Fronturin (IFF) og Jan Mayen Fronturin (JMF) liggja.

Síðani 1993 hevur Havstovan í mai á hvørjum ári kannað havfrøði og æti eftir einum sonevndum skurði norðan fyri Føroyar (‘Section N’, Mynd 1b). Greinin viðger tann norðara partin av skurðinum, har kaldur sjógvur kemur norðanífrá, við Íslandsstreyminum. Síðani 2003 eru nøgdirnar av Calanus hyperboreus, sum er tað størsta slagið av reyðæti, minkaðar niður í næstan einki (Mynd 2). Hetta slagið er fyri tað mesta í køldum sjógvi norðanfyri. Líknandi broytingar í nøgdunum av djóraæti eru eisini sæddar eystan fyri Ísland um sama mundi. Mátingar av sjónum, ið verður nevndur Modified East Icelandic Water (MEIW), sum er ein samanblanding av sjógvi úr Íslandshavinum og Norskahavinum, vísa at greitt samband er ímillum MEIW og nøgdirnar av C. hyperboreus (Mynd 2). Hetta merkir at tá minni av sjógvi rekur úr havleiðunum norðan fyri Ísland og inn í Norskahavið, er eisini minni av C. hyperboreus norðan fyri Føroyar.

Mynd 2. Nøgd av MEIW sjógvi (reytt) og C. hyperboreus (grønt) norðan fyri Ísland-Føroya Frontin eftir Skurði N í mai.

Nøgdirnar av teimum vaksnu djórunum av tí minna og meira umrødda slagnum av reyðæti – Calanus finmarchicus – minkaðu eins brádliga sum C. hyperboreus. Hetta kann eisini vera orsakað av minkandi nøgdini av MEIW, men tað er torførari at staðfesta, av tí at C. finmarchicus eisini er í stórum nøgdum í Norskahavinum.

Tær umrøddu broytingarnar kunnu hava stóra ávirkan á útbreiðsluna av norðhavssild.

Vísindaliga greinin, sum ber heitið “Decreased influx of Calanus spp. into the south-western Norwegian Sea since 2003”, er almannakunngjørd í tíðarritinum Deep Sea Research I.

Inga Kristiansen (ingak@hav.fo)

Viðkomandi tíðindi

  • Nógvur gróður at síggja á hydrografitúri

    Tann 15. mai fór Jákup Sverri út at taka streymmátarar upp og gera hydrografiskar kanningar. Mátað var eftir seks skurðum, harav seks vóru sonevndir standard hydrografiskir skurðir. Nógva staðni var…

    Les meira

  • Jákup Sverri kannað æti og fiskalarvur á Landgrunninum

    Ta fyrstu tíðina eftir at rognkornini eru klækt, fáa fiskalarvurnar bert tikið smáa føði, sum fyri tað mesta er djóraæti, ið nýliga er gýtt. Fyri at djóraæti kann nørast og…

    Les meira

  • Er “Golfstreymurin” í ferð við at vikna?

    Í nýggjari grein í vísindaliga tíðarritinum Science Advances vísa hollendskir granskarar á, at ”Golfstreymurin” er á veg á eitt markamót. Hetta byggja teir á úrslit frá eini royndarkoyring við nýggjastu…

    Les meira

  • Broytingar í plantuæti

    Nýggj grein í tíðarritinum Global Change Biology vísir, at ein sterkari subpolarur meldur eftir 2013 broytti plantuætisamfelagið fram við Europeiska landgrunninum. Plantuæti er grundarlagið undir øllum lívi í sjónum. Í…

    Les meira