{{currentPage * pageSize + 1}} - {{pageSize * (currentPage + 1) > numberOfResults ? numberOfResults : pageSize * (currentPage + 1)}} úrslit av {{numberOfResults}}
Einki úrslit

Brosma

Brosme brosme

Brosma er virðismikil fiskur og verður nógv veidd. Óvist er, um brosman undir Føroyum er ein sjálvstøðugur stovnur ella um samband er við leiðirnar rundan um okkum. Í ICES verður brosma við Føroyar viðgjørd sum partur av einum felags stovni og flokkað saman við brosmu í Norðsjónum og brosmu fram við europeisku hellingini.

Brosma er long og breið í kropsskapi. Tvørskurðurin er mest sum rundur. Hon hevur eina langa ryggfjøður, sum byrjar uppi yvir hálvari uggafjøðurini og kemur aftur til stertin. Brosma hevur eina gotfjøður frá miðjuni á fiskinum til fremst á stertinum, breiðar og rundligar uggafjaðrar og smáar búkfjaðrar. Sterturin er heldur lítil og er avrundaður. Strikan bogar oman fyri uggafjøðurina. Hon hevur lítið høvd, smá eygu, lítlan kjaft, smáar tenn og finnu.

Góð eyðkenni eru smedni fiskurin og litirnir á fjaðrarondunum. Hevur eina ryggfjøður og eina gotfjøður.

Brosma verður upp í 120 cm long. Longsta mátaða brosman undir Føroyum var 102 cm. Elsta aldursgreinaða brosman undir Føroyum var 17 ár.

Útbreiðsla

Brosma er vanlig í vestara parti av Barentshavi og suður við norsku strondini. Hon er um alt Ísland og í Suður- og Eysturgrønlandi. Hon er eisini í Skagerrak, í norðara parti av Norðsjónum og við Írland. Hon er eisini á bankum og tindum á víðum havi. Í vestara parti av Atlantshavi er hon frá Grand Bank til New Jersey.

Brosma er vanlig undir Føroyum bæði á Landgrunninum, við bankarnar vestanfyri og á Wyville-Thomson rygginum. Brosma er fingin frá 50 m dýpi (t.d. inni á firðunum) niður á einar 850 m, men er mest vanlig á umleið 300-600 m dýpi.

Veiða

Frá 1906 til miðskeiðis í 1950-unum varð brosman bert tikin sum hjáveiða í bretska trolfiskiskapinum og veiðan var minni enn 1000 tons. Men so tók veiðan eftir brosmu við línu seg rættiliga upp, og vóru tað bæði bretar, norðmenn og føroyingar, ið royndu. Parturin hjá bretum minkaði støðugt frá fyrst í sekstiárunum, og eftir at fiskimarkið varð flutt út á 200 fjórðingar í 1977, hava føroyingar og norðmenn fiskað nógv tað mesta.

Í tíðarskeiðnum 1975 til 1992 hevur veiðan ligið millum 5000 og 6000 tons, tó var veiðan í 1980 uppi á 7800 tonsum. Frá 1993 til 2012 hevur veiðan ligið millum 3000 og 4000 tons. Í 2013 var veiðan bert 1500 tons, men økti til umleið 2400 tons í 2014-2017. Føroyski parturin av veiðuni eftir 1980 hevur verið millum 40 og 80%.

Føroyski parturin verður fyri tað mesta fiskaður við línu (90%) og restin sum hjáveiða við troli. Øll tann norska veiðan verður fiskað við línu.

Longdarbýti í føroysku veiðuni
Aldursbýti í føroysku veiðuni

Stovnsmeting

Brosma verður stovnsmett annað hvørt ár í ICES. Havstovan luttekur í hesi stovnsmeting, sum verður samskipað av havrannsóknarráðnum ICES. Í ICES verður brosma við Føroyar (ICES øki 5.b) viðgjørd saman við brosmu í ICES økjunum 3.a, 4.a, 6.a, 7, 8, 9 og pørtum av 12.

ICES mælir til, at veiðan av brosmu lækkar 23% frá 6.924 tonsum í 2025 til 5.336 tons í 2026 og 2027.

Tilmæli

Lívfrøði

Brosma verður roknað sum botnfiskur.

Vøkstur

Longd móti vekt fyri allar støddir av landaðari brosmu vísir, at miðalvektin á 40 cm og 60 cm langari brosmu í kruvdari vekt er umleið 0,6 kg og 2,3 kg. Brosma verður upp í 120 cm long.


Brosma veksur seint. Árligi vøksturin hjá brosmu er bert umleið 2,5-3 cm um árið. Ársgomul er brosman 9-15 cm til longdar, 5 ára gomul umleið 40 cm og 10 ára gomul brosma er umleið 60 cm til longdar. Kvennfiskar og kallfiskar vaksa áleið líka skjótt.

Aldurin hjá brosmu verður staðfestur við at telja árringar í nytrunum. Nytran á brosmu er lutfalsliga stór. Aldurin verður lisin av heilari nytru, sum hevur ligið á bloti í vatni í minst eitt samdøgur. Á henda hátt gerast árringarnir sjónskari og lættari at lesa. Brosmunytrur eru tó torførar at aldurslesa.

Kynsbúning

Í miðal gýtir helvtin av brosmuni fyrstu ferð umleið 7 ára gomul; tá er hon um 53 cm til longdar. Ein lítil partur av brosmuni verður kynsbúgvin longu sum 6 ára gamal, men meginparturin gýtir tó ikki fyrr enn sum 8-9 ára gamal.

Gýting

Gýtingartíðin hjá brosmu í føroyskum sjógvi er frá apríl til juli. Eins og onnur fiskasløg á djúpum vatni savnast brosma ikki at gýta á ávísum gýtingarøkjum. Gýtandi brosma er fyri tað mesta fingin frá 200 m dýpi og djúpari. Talið á rognkornum undan hvørjum kvennfiski er einar 2-3 milliónir, alt eftir stødd á fiskinum.

Yngul og ungfiskur

Eftir gýtingina flotna rognkornini upp í sjógvin og verða spjadd við rákinum kring landgrunn og bankar. Klaktu larvurnar spjaðast eins og rognkornini við rákinum.

Tá larvurnar eru vorðnar til yngul, verða tær verandi uppi í sjónum í nakrar mánaðir aftrat, men tá yngulin er um 6 cm langur fer hann niður á botn. Tað fyrsta ein sær til ungfiskin, eisini nevndur brosmukálvur, er, tá hann er einar 20 cm til longdar.

Føði

Føðin hjá vaksnari brosmu er serliga fiskur, eitt nú svartkjaftur, hvítingsbróðir, lítli kongafiskur, úlvfiskur, murrikrutt, sild, makrelur, umframt ymisk krabbadjór og lindjór. Tað er trupult at kanna føðina hjá brosmu; rættiliga ofta er magin viðvendur, tá brosman kemur upp á dekkið, og ofta eru magarnir tómir.

Sjálv verður brosman etin av nógvum ránsfiskum, m.a. longu, blálongu, kalva, skøtu og ymsum hávum.

Ferðing

Lítil vitan er um ferðing hjá brosmu. Ymiskt bendir á, at brosma er rættiliga støðuføst, tá hon hevur tikið botn. Uppvakstrarøkið hjá brosmu undir Føroyum verður hildið at vera á heldur djúpum vatni, har botnurin er grýtutur og ójavnur.

Litur

Brosma er brúngrá um bakið, um síðurnar ofta ljósari við gulum farra. Aloftast hevur hon 5-6 ljósar tvørstrikur á síðunum. Um ryggfjøðurina, gotfjøðurina og stertin er svarthvít rond, sjálvur fjaðrajaðarin er hvítur.

Umrokningartalva út frá støddarbólkum

Á landingarmiðstøðunum kring landið verður brosman bólkað í 4 støddarbólkar, alt eftir kruvdari vekt. Hvussu gomul og hvussu long brosman er í mun til vektbólkarnar 1 til 4 fyri árini 2009-2013 er víst í talvuni niðanfyri. Aftasta kolonnan sigur, hvussu stórur partur av fiskinum í ymsu støddarbólkunum væntandi hevur gýtt minst einaferð.

Kruvd vekt (kg)

Aldur (ár)

Longd (cm)

Búgvin %

Stødd 1

3,5+

10-14+

68-80+

76-100%

Stødd 2

2,0-3,5

8-12

58-66

54-94%

Stødd 3

1,0-2,0

7-10

47-56

47-76%

Stødd 4

<1,0

5-8

38-46

33-54%

Nøvn á fiski á øðrum máli
Før:Brosma, Brosmukálvur
Lat:Brosme brosme
Dan:Brosme
Eng:Tusk, Cusk, Torsk
Fin:Keila
Fra:Brosme, Assiette, Fausse lingue, Fausse morue, Faux cabillaud, Tusk
Gri:Brósmios
Grø:Tinguttooq
Ísl:Keila
Ita:Brosmio
Jap:Atsukawadara, Torusuku
Ned:Lom, Lomp, Torsk
Nor:Brosme, Lubb
Pol:Brosma
Por:Bolota
Rus:Menyok, Menëk
Spa:Brosmio
Sve:Lubb, Brosme
Týs:Lumb, Brosme
USA:Cusk

Viðkomandi verkætlanir

Viðkomandi tíðindi

Møguleiki fyri framstigi í stovnsmetingini av svartkjafti

09.06.2026

Tað er eitt úrslit frá verkætlanini Blue Ocean (Blue whiting recruitment, distribution and Ocean-climate processes in the north Atlantic Ridge area), …

Sildakanningar norðanfyri

15.05.2026

Jákup Sverri kom týsdagin 12. mai aftur á Havnina av sildakanningum norðanfyri, eftir at hann og íslendska havrannsóknarskipið, Þórunn Þórðardóttir, f…

Framvegis lítið til av toski á føroyska landgrunninum

25.03.2026

Rannsóknarskipið Jákup Sverri hevur gjørt árligu váryvirlitstrolingina á føroyska landgrunninum, har 92 hál á ein tíma vóru tikin. Nøgdin av toski var…

Fiskur og havumhvørvi á Føroyabanka

26.01.2026

Havstovan bjóðar øllum við áhuga í Føroyabanka, tað veri seg vinnuligt, vísindaligt, politiskt ella alment, at luttaka í einum kunnandi tiltaki um Før…

Framløga á Bátasavninum í Leirvík

09.01.2026

Hósdagin 22. januar 2026 kl. 19 verða nýggj úrslit frá tveimum granskingarverkætlanum løgd fram. Onnur verkætlanin snýr seg um gulllaks, hin um reyðsp…

Tilmæli 2026

22.12.2025

Tann 22. desember 2025 lat Havstovan Tilfeingis- og Vinnumálaráðnum tilmæli um fiskiskap eftir toski, hýsu og upsa í 2026. Mælt verður til, at fiskida…

ICES-tilmæli fyri botnfisk 2026

28.11.2025

Altjóða havrannsóknarstovnurin ICES kunngjørdi í dag nýggjastu ráðgevingina fyri tosk, hýsu og upsa í føroyskum sjóøki. Ráðgevingin byggir á nýggjastu…

Fingu egghylkir av ringhávi í trolið

16.10.2025

Tá Jákup Sverri var árliga djúpvatnstúrin í september í ár (sí túrfrágreiðing her), vórðu tvey brún egghylkir funnin í trolinum. Hetta hendi vestarlag…