{{currentPage * pageSize + 1}} - {{pageSize * (currentPage + 1) > numberOfResults ? numberOfResults : pageSize * (currentPage + 1)}} úrslit av {{numberOfResults}}
Einki úrslit

Bóghvítuhvalur

Orcinus orca

Bóghvítuhvalur er tannhvalur og er hann tann størsti í springaraættini.

Bóghvítuhvalur er at finna um allan heimin. Hann ferðast í smærri bólkum, ið eru bygdir upp rundan um ein matriark og hennara eftirkomarar.

Føðin hjá bóghvítuhvali fevir um beinfisk, háv, kóp, sjófugl, hval og høgguslokk og skriðdjór. Tað er kent, at bóghvítuhvalur kann gerst serkønur viðvíkjandi veiðihættum og føði, ið merkir, at hann bara veiðir t.d. fisk ella havsúgdjór.

Bóghvítuhvalur er lættur at kenna aftur við sínum stóra horni, skapi og litum. Á liti er hann er svartur, hvítur eftir búkinum og hevur stóran, hvíta blett aftan fyri eygað. Aftan fyri hornið er stórur, gráur blettur, kallaður saðilmerki.

Stovnsmeting og veiða

Bóghvítuhvalur er at finna í øllum høvum kring knøttin. Tí er trupult at siga, hvussu stórur heimsstovurin av bóghvítuhvali er.

Kanningar hjá NASS (North Atlantic Sightings Surveys) frá 2001 góvu eina stovnsmeting upp á 15.000 bóghvítuhvalir. Hetta var í Norðuratlantshavinum, millum Føroyar og Kanada.

Kanningar hjá Norra, frá 2014-2018, gjørdar í Barentshavinum, Suðurnorra og í Norðsjónum, vístu eitt tal upp á 14.000 bóghvítuhvalir.

Bóghvítuhvalir í Norðureysturatlantshavinum kunnu bólkast í 3 stovnar, grundað á føðival og ferðing:

Bóghvítuhvalur verður veiddur í Gønlandi og í Kanada.

Status viðvíkjadi reyðlista

Útbreiðsla

Bóghvítuhvalur er at finna í øllum heimshøvum.

Lívfrøði

Vøkstur

Kallhvalurin verður í miðal 30 ár og í mesta lagi 60 ár. Hann verður í miðal 600-800 cm og vigar 5-6 tons. Tann størsti kallhvalurin, ið er skrásettur, var 1000 cm og vigaði 10 tons.

Kvennhvalurin verður í miðal 50 ár. Hann verður í miðal 500-700 cm og vigar 3-4 tons. Tann elsti kvennhvalurin, ið er skrásettur, varð mettur at vera 105 ára gamal. Tann størsti kvennhvalurin, ið er skrásettur, var 850 cm og vigaði 7.5 tons.

Aldurin á bóghvítuhvali verður staðfestur við at lesa árringarnar í tonnunum.

Nøring

Kallhvalurin gerst kynsbúgvin, tá hann er um 15 ára gamal. Hetta sæst aftur á horninum, ið veksur munandi aftaná kynsbúningina. Kvennhvalurin gerst kynsbúgvin, tá hann er 12-14 ára gamal.

Kvennhvalurin er kviðin umleið 17-18 mánaðir. Ein hvølpur verður lagdur og sýgur hann í 1-2 ár.
Kvennhvalurin leggur 4-5 hvølpar gjøgnum lívið, til hann er um 45 ára gamal.

Ferðing

Bóghvítuhvalur ferðast við eini ferð upp á 10-13 km/t, men kann koma upp á 45 km/t í styttri tíð. Alt eftir hvussu hann nemur sær føði, kavar hann vanliga í minni enn 1 min og heldur sær í vatnskorpuni og niður á 20 metra dýpi. Tó er hann førur fyri at kava í 15 min, niður á 100-250 metra dýpi.

Føði

Bóghvítuhvalur er so at siga altetandi. Teir einstaku bóghvítuhvalabólkarnir gerast ofta serkønir at veiða eitt ávíst djóraslag, t.d. sild ella kóp. Tó vísir gransking eisini, at vistfrøðin/umhvørvið kann ávirka, so tað kemur eitt skifti hjá einstøkum bóghvítuhvalabólkum viðvíkjandi føði.

Viðkomandi tíðindi

Tað seinasta frá merktu grindahvalunum

29.11.2023

Nú eru allir sendararnir, ið Havstovan festi á grindahvalir í summar, sløknaðir. Tað longsta sambandið vardi 85 dagar. Tríggjar merkingar vóru. Tvær í…

Springari á Kappanum

27.11.2023

Ein springari, ið Havstovan merkti í Norðragøtu 30. august, hevur ferðast longu leiðina til Eysturgrønlands, og er nú í ein landsynning úr Kappanum. H…

Nýtt frá merktu grindahvalunum

20.09.2023

Havstovan hevur merkt tvær grindir í summar, báðar á Sandavági. 26. juni var ein hvalur merktur og 19. juli vóru fimm hvalir merktir. Umframt vóru tve…

Merkta grindin ferðast suðureftir

21.07.2023

Við góðari hjálp frá sýslumanni, grindaformonnum og fólki annars á báti og sandi, varð ein grind merkt í Sandavági mikudagin 19. juli 2023. Ein bólkur…

Ein springari norðarlaga í Hetlandsrennuni

21.07.2023

Nú 40 dagar eru farnir síðani springararnir vórðu merktir í Fuglafirði, er tann eini springarin farin norðureftir í hellingini, eystaru megin Hetlands…

Ferðing hjá springarunum í ein mánað

12.07.2023

Nú er ein mánaði fráliðin síðani springararnir vórðu merktir í Fuglafirði. Tveir sendarar virka enn. Hesir báðir springararnir fóru beinanvegin frá hv…

Allir springararnir sunnanfyri

20.06.2023

Springararnir, ið vóru merktir á Fuglafirði fyri góðari viku síðani, hava mestu tíðina hildið til í Hetlandsrennuni. Tann eini merkti springarin, ið á…

Merktu springararnir fylgjast ikki

13.06.2023

Springaranir, ið vóru merktir á Fuglafirði leygardagin 10. juni 2023 eru farnir sundur í tveir bólkar. Við góðari hjálp frá bátum og fólki á staðnum, …

TOPLINK – sambinding millum lond, hvalastovnar, granskarar og fólk í nærumhvørvum

21.03.2023

TOPLINK verkætlanin, ið Havstovuni luttekur í, er eitt samstarv millum Føroyar og Grønland, har endamálið er at nema meira vitan um grindahval, bóghví…

Ráðstevna og kokkaverkstova um hval og kóp

30.09.2022

Í døgunum 5. og 6. oktober verður Norðurlandahúsið karmur um eina ráðstevnu, og eina matmentanarliga verkstovu, har ljós verður varpað á hval og kóp s…